به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) نشست بررسی «رساله جهادیه» نخستین کتاب چاپ سربی ایران، سهشنبه (11 شهریورماه) در اندیشگاه کتابخانه ملی برگزار میشود.
دکتر محسن جعفریمذهب، عضو هیات علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران از حضور مجید غلامیجلیسه، پژوهشگر نسخ خطی و جمشید کیانفر، کتابشناس، مصحح و پژوهشگر تاریخ در این نشست خبر داد و گفت: در این جلسه به پیشینه چاپ فارسی در ایران پرداخته میشود و نخستین کتاب چاپ فارسی ایران با نام «رساله جهادیه» نوشته «عیسی بن حسن میرزا بزرگ قائم مقام» مورد بررسی و واکاوی قرار میگیرد.
رساله جهادیه به عنوان نخستین کتاب چاپ سربی ایران، توسط میرزا عیسی قائم مقام فراهانی نوشته شده و در شهر تبریز از سوی میرزا زینالعابدین تبریزی به سال 1233 قمری چاپ شده است.
زمانی که ایران در گیر جنگ با روسها بود، عباس میرزای ولیعهد کمر همت بست تا به هر طریق که شده این صنعت را در ایران برپا کند و گسترش دهد و طی چندین دهه جنگ و رفت و آمدهای سیاسی و مذاکره با روسها همواره در صدد انتقال این صنعت به ایران بود تا آن که توانست نخستین دستگاه چاپ را از امپراتوری روس به تبریز بیاورد و با جسارت تمام نخستین کتابی را که با همین دستگاه چاپ و انتشار داد رسالهای بود که علیه روسها حکم به جهاد میداد. کتاب حاضر همان رساله جهادیه است که به سال 1233 ق. در ایران به همت عباس میرزا چاپ و انتشار یافت.
این کتاب 84 صفحهای، بر کاغذ نخودی رنگ ضخیم به چاپ رسیده و جلد آن از نوع تیماج مشکی ضربی است. هر صفحه آن از 13 سطر تشکیل شده اما در صفحه 68، تعداد این سطور به 14 سطر تغییر مییابد. کتاب با مرکب مشکی چاپ شده و عاری از هرگونه آرایه و تصویر است. فقط در بعضی صفحات نام فتحعلی شاه و شاهزاده عباس میرزا، به رنگ طلایی خوشنویسی شده است. نکته دیگر اینکه هرچند زبان متن کتاب فارسی است، عباراتی به زبان عربی مانند آیات و احادیث نیز به متن وارد شده است که گویی بعدها به منظور درستخوانی، با رنگ مشکی و در معدود صفحاتی به رنگ سرخ، بر این عبارات زیر و زبر گذاشته شده است. به بیان دیگر در این کتاب هیچگونه علایم هجایی یا اعراب گذاری چاپی دیده نمیشود.
بر این کتاب مجید غلامیجلیسه مقدمهای با نام «شروعی برای چاپ فارسی در ایران» و محمدجواد احمدینیا مقدمهای با عنوان «آغازی برای طراحی حروف چاپی در ایران» نوشته است.
نشست نقد و بررسی «رساله جهادیه» سهشنبه (11 شهریورماه) ساعت 10 تا 12 در اندیشگاه کتابخانه ملی واقع در ميدان ونك، بزرگراه حقاني، مسير غرب به شرق، بلوار كتابخانه ملي برگزار میشود.
یکشنبه ۹ شهریور ۱۳۹۳ - ۱۶:۰۹
نظر شما