-
زاگرس زند در گفت‌وگو با ایبنا از شاهنامه گفت؛
نماد و نمود تاریخ و هویت و فرهنگ ایرانی
زاگرس زند، پژوهشگر تاریخ، ایران‌شناسی و شاهنامه گفت: من تفاوت چندانی بین دو دیدگاه «شاهنامه به‌عنوان کتاب» و «شاهنامه به‌عنوان نماد ایران» نمی‌بینم. شاهنامه یک کتاب نبوده، هیچگاه، فراتر از کتاب بوده. همیشه نماد و نمود تاریخ و هویت و فرهنگ ایرانی و ملی ما بوده. خوشا به ملتی که مهمترین نماد هویتی و ادبی و تاریخی او یک کتاب باشد!
-
در واکنش به انتشار ویدئویی درباره پرفروش‌شدن شاهنامه؛
چرا شاهنامه؟ چرا فردوسی؟
شاهنامه فردوسی، کاخی محکم و استوار است که ایرانی‌های مضطرب را به یکدیگر متصل می‌کند و از این منظر خردنامه‌ای برای همه ایرانیان است، با همه تفاوت‌های فرهنگی و قومی و عقیدتی و جنسیتی و دینی و سیاسی و اجتماعی. یعنی همه کسانی که بر پهنه سرزمینی ایران زندگی می‌کنند و خاطره‌ها و آرزوهای مشترکی دارند، با هم حضور دارند، خردمندانه، محترم، سربلند، مغرور و بدون بیگانه‌ستیزی و بیگانه‌گریزی. شاید این یکی از دلایل اقبال این روزهای مردم به فردوسی و شاهنامه باشد.
-
از هویت تا اضطراب ملی، دال شناوری به نام شاهنامه؛
دلیل استقبال این روزهای مردم از شاهنامه چیست؟
سینا جهاندیده، پژوهشگر ادبیات، استقبال دوباره از شاهنامهٔ فردوسی در ماه‌های اخیر را نه‌فقط پدیده‌ای ادبی، بلکه «آیینی سیاسی و نمادین» می‌داند که از هراس تجزیه و تهدید تمامیت ایران ریشه می‌گیرد؛ در این خوانش، «خریدن و به خانه بردن شاهنامه» راهی برای «حفظ ایران» است. او که با یادداشتی اینستاگرامی دربارهٔ پرفروش‌شدن شاهنامه با موج واکنش‌ها روبه‌رو شد، در گفت‌وگو با ایبنا از حواشی آن می‌گوید، بخشی از این نقدها را ریشه‌دار در منازعات هویتی و سیاسی می‌داند و شاهنامه را «استعارهٔ خودِ ایران» می‌خواند.
-
به مناسبت صد و دومین سالروز تولد اسلامی ندوشن؛
نقش پررنگ دکتر اسلامی ندوشن در گسترۀ شاهنامه‌پژوهی
در سوم شهریور، یاد و خاطره‌ی دکتر محمّدعلی اسلامی ندوشن، تبلور شکوه ادبیات و فرهنگ ایران، زنده می‌شود. مردی که با وجود تخصص در رشته حقوق، قلبش همواره با ضرب‌آهنگ شاهنامه می‌تپید و عمری را وقف پژوهش در تبار فردوسی‌شناسی کرد. از نخستین مواجهه با نسخه‌های سنگی هند در یزد تا سال‌ها تدریس در جایگاه عالی دانشگاه تهران، اسلامی ندوشن پیوندی ناگسستنی میان «روح ایران» و «حماسه فردوسی» برقرار کرد. در این یادداشت، به بررسی سیره‌ی این استاد فرهخته و میراث ماندگار او در دنیای جستار و شعر می‌پردازیم.
-
علیرضا قیامتی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
شاهنامه؛ رگه‌ی جاری هویت ملی در مواجهه با موج «بلعیده شدن»
علیرضا قیامتی، پژوهشگر زبان فارسی گفت: کشوری که پیشینه کهنی دارد، نباید فرهنگ و هویت خود را از دست بدهد. به همین خاطر باور من این است که موج جهانی شدن نباید هویت ملی ما را تحت تأثیر قرار دهد. در این مسیر، شاهنامه و ادبیات پرافتخارمان یکی از بزرگ‌ترین برگ‌های برنده برای ماندگاری ماست.
-
نقد و بررسی کتاب «چیستی ایران» نوشته محمود فتوحی در نشست بخارا؛
چیستی ایران؛ سپهر نشانه‌ای در ادبیات درباری
کتاب «چیستی ایران» با عنوان فرعی «نشانه‌شناسی مفهوم ایران در ادبیات درباری» که به تازگی توسط انتشارات سخن منتشر شده، در نشستی از سلسله نشست‌های «عصر یکشنبه‌های مجله بخارا» معرفی و بررسی شد. مؤلف کتاب و سه تن از پژوهشگران درباره رویکرد نشانه‌شناختی، کارکرد سیاسی قصیده و ضرورت «پرسش از ایران» سخن گفتند.
-
محمدحسین پاپلی یزدی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
ایران، اتحادیه‌ای بر بنیاد صلح و عشق است
محمدحسین پاپلی یزدی، پژوهشگر و نویسنده، گفت: ما ملتی صلح‌جو هستیم. اگر صلح نمی‌کردیم، این کشور تکه‌تکه بود و هر منطقه به وسعتی کمتر از بلژیک یا لوکزامبورگ جدا می‌شد. درست است که شمشیر هم در تاریخ ما بوده، اما شمشیر نمی‌توانست یک اتحادیه درست کند. ایران یک اتحادیه است که بر مبناً صلح، دوستی و مسالمت مستقر شده است.
-
نویسنده «آخرین وارث» در گفت‌وگو با ایبنا:
اساطیر ایران برای فانتزی دروازه‌ای شگفت‌انگیز است
سمیه سیدیان گفت: معتقدم که وظیفه‌ی اصلی نویسنده فانتزی حماسی نوجوان، پیوند دادن نوجوان امروز با ریشه‌های اسطوره‌ای‌اش است. نسل امروز با افسانه‌ها و ابرقهرمان‌های وارداتی (غربی یا شرقی) بزرگ می‌شود؛ چون آن‌ها برایش «زنده» شده‌اند. ما برای پیوند دادنِ نوجوان به ریشه‌هایش، نباید به «بازگوییِ خشکِ متون» اکتفا کنیم. نوجوان به دنبال «همزادپنداری» است.
-
مهری بهفر در نشست مجله سیاست‌نامه مطرح کرد؛
در تمام جنگ‌های شاهنامه، ایرانیان هرگاه صلح پیشنهاد شود، آن را می‌پذیرند
مهری بهفر، مصحّح و شارح شاهنامه، گفت: در جنگ‌های شاهنامه، ایرانیان هرگاه صلح پیشنهاد شود، آن را می‌پذیرند و گاه خود صلح را با شرایط مورد نظرشان پیشنهاد می‌کنند.به‌هرروی صلح همواره در تمام جنگ‌ها در سایه نشسته و منتظر است تا پس ازپیموده‌شدن چرخهٔ تهاجم بیگانه، و در پی‌اش نبردهای تدافعی ایرانیان و اوج‌گرفتن جنگ نوبتِ برقرارشدنش فرابرسد.
-
گفت‌وگوی ایبنا با علیرضا محمودی ایرانمهر به بهانه «بی‌چهرگان»؛
بر پشت هر اسب، انسانی نشسته که از خیال خود نیرو می‌گیرد
گفت‌وگوی پیش‌رو به‌بهانۀ انتشار رمان «بی‌چهرگان» که انتشارات سیمرغ منتشر کرده با نویسنده آن یعنی علیرضا محمودی ایرانمهر انجام شده است. او در این گفت‌وگو از تاریخ دورۀ اشکانیان و ظرفیت‌های پیدا و پنهان تاریخ، افسانه و اسطوره‌های ایرانی می‌گوید و ظرفیت رمان امروزی را یکی از راه‌های پرداختن به دوره‌های دراماتیک تاریخ ایران می‌داند.
-
روایتی از پیوند ایران و شرق دور در «شب سپهر فرهنگی شاهنامه»؛
محمدسرور مولایی: ادبیات پناهگاهی برای روزهای پریشانی است
محمدسرور مولایی گفت: اگرچه امروز طالبان کمر به دشمنی با زبان فارسی بسته‌اند و بر رسانه‌ها و مکتوبات مسلط شده‌اند، اما من هرگز ناامید نیستم. شاهنامه شاهد تاریخی ماست؛ ما از این وقایع عبور خواهیم کرد، چرا که ریشه‌های این فرهنگ عمیق‌تر از آن است که با این تندبادها از جا کنده شود.
-
مسعود خیام به‌مناسبت بزرگداشت فردوسی:
شاهنامه اگر نبود، ما دیگر ما نبودیم
مسعود خیام گفت: با وجود پشتوانه عظیم ادبیات تراژیک جهان، هنوز تراژدی به عمق و اهمیت رستم و سهراب نخوانده‌ام. هربار می‌خوانم جدید است. نو است. صفر کیلومتر است. این مهمترین داستان شاهنامه و ادبیات فارسی است و من هربار می‌خوانم باوجود آن‌که بسیار می‌کوشم تا گریه نکنم، اشکم سرازیر می‌شود. اشک برای پدری که پسرش را می‌کشد. برای ملتی که جوانانش را نابود می‌کند. برای سنتی که به مدرنیسم راه نمی‌دهد و آن را از بین می‌برد.
-
علی اکبر صالحی در روز بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی؛
فردوسی وجدان بیدار ایران و نگهبان هویت ملی است
رئیس بنیاد ایران‌شناسی نوشت: حکیم فردوسی، وجدان بیدار ایران و نگهبان خاموش اما استوار هویتی است که از پس قرن‌ها فراز و فرود، همچنان زنده و الهام‌بخش باقی مانده است.
-
در ویژه‌برنامه «شاهنامه و هویت ایرانی» عنوان شد؛
شاهنامه در میان سطور خود به ما هویت داده است
محمدجعفر یاحقی: جای تاسف است که در و دیوار شهرهای ما مزین به ابیات شاهنامه و سایر اشعار فارسی نیست. فردوسی باید در دل و قلب ایرانیان باشد.
-
ابوالقاسم اسماعیل‌پور در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
خردورزی کلیدواژه هویت ملی ما
ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق نویسنده و اسطوره‌شناس،گفت: شاهنامه با نام خداوند جان و خرد شروع می‌شود و کلیدواژه هویت ملی ما همین خردورزی است.
-
واکاوی پیوند حماسه فردوسی با هویت ملی در گفت‌وگو با سجاد آیدنلو؛
شاهنامه، گزارش جان‌فشانی یک ملت
سجاد آیدنلو، پژوهشگر، گفت: ویژگی برجسته شاهنامه در قیاس با آثار ملل دیگر (یونان، هند و اروپایی)، «وجه ملی» بسیار پررنگ آن است. بسیاری از حماسه‌های دیگر، روایت درگیری‌های درون‌قومی است، اما شاهنامه گزارش جان‌فشانی یک ملت به نام ایران در برابر سرزمین‌های دیگر است. گزارش‌های مستند داریم که از دوره صفویه، ایرانیان در میدان جنگ با عثمانی‌ها شاهنامه می‌خواندند و این کار روحیه شجاعت به آن‌ها می‌داد.
-
واکاوی هویت ملی در نشست «شب شاهنامه و ایران»؛
مهری بهفر: ملی‌گرایی شاهنامه، همگرایانه، متواضع و ظریف است
مهری بهفر، شاهنامه پژوه گفت: ملی‌گرایی کهن شاهنامه به شدت همگرایانه، متواضع و ظریف است. هرگونه افزودنی وارداتی این تعادل را به هم می‌زند. تأکید بسیار به «امت» در مقابل «ملت» همین کار را می‌کند. وقتی خیلی زیاد به فارسی تأکید شود و نه آن شکل کاملاً طبیعی که در شاهنامه وجود دارد، اقوام دیگر این حس را خواهند داشت که شاهنامه مال آن‌ها نیست. درحالی‌که در شاهنامه کلمات ترکی، سریانی، یونانی و عربی هست و هیچ‌گونه ایدئولوژی برای حذف آن‌ها وجود نداشته است.
-
گفت‌وگوی ایبنا با فرزانه فراهانی به‌مناسبت روز ملی خلیج فارس
بازگشت به ریشه‌های هویت ملی در کتاب‌های کودک
فرزانه فراهانی گفت: نام این مجموعه، «خلیج فارس خانه‌ی ماست»، از فرمایشات رهبر شهیدمان گرفته شده است. در واقع این جمله ایده و سرچشمه‌ی تولید این آثار بود. مرحله‌ی بعدی، مطالعات و جمع‌آوری اطلاعات و موضوعات بود. از بین موضوعات فراوان، برخی را که بیشتر مورد نیاز بود را انتخاب کردیم. البته همه‌ی موضوعات حائز اهمیت بوده و هستند و اگر توان ما اجازه نداده در مورد همه‌ی آن‌ها کار کنیم، ذره‌ای از اهمیت آن‌ها کم نخواهد کرد.