-
عیسی امنخانی از کارخانهی تولید مقالات بیمحتوا میگوید؛
استاد تمامهایی داریم که حتی یک کتاب هم ندارند
در این گفتوگو، عیسی امنخانی، پژوهشگر، به کالبدشکافی بحران نقد ادبی در ایران میپردازد. او از تضاد میان «امتیاز اداری» و «ارزش علمی» میگوید و فاش میکند چگونه تحمیل معیارهای علوم پایه بر علوم انسانی، باعث شده است تا منتقدان جای کتابهای بنیادین را با مقالاتی سطحی و «شابلونی» پر کنند.
-
فیلم
در نکوهش نقد دانشگاهی
عیسی امنخانی، پژوهشگر در گفتوگو با ایبنا از مشکلات نقد دانشگاهی میگوید.
-
واکاوی بحران نقد ادبی در ایران؛
چگونه «آییننامهها» قاتل نقد ادبی شدهاند؟
عدم انتخاب نامزد برای بخش نقد ادبی در جایزهی ادبی جلال، سیگنال هشداردهندهای برای وضعیت تولید محتواست. اگرچه ریشههای این بحران میتواند پیچیده و چندوجهی باشد اما در یک نگاه کاربردی و ساده، مستقیمترین عامل بازدارنده، همان آییننامههای نمرهدهی دانشگاهی است.
-
در نشست «آسیبشناسی وضعیت نقد و پژوهش ادبی» مطرح شد؛
ضرورت گذار از نقد «کتابمحور» به نقد «مسئلهمحور»
حمیدرضا شعیری، محمود فتوحی و عیسی امنخانی در نشست «آسیبشناسی وضعیت نقد و پژوهش ادبی» با طرح این گزاره که ادبیات برای برجستهسازی مسئله جامعه خوانده میشود، گذار از نقد کتابمحور به نقد مسئلهمحور را ضروری خواندند و وضعیت نقد دانشگاهی را دچار مصرفگرایی نظری و دوری از درد سخن، دانستند.
-
وضعیت نقد ادبی در ایران در گفتوگوی ایبنا با حسین پاینده؛
نقد ادبی برداشت شخصی و سلیقهای از ادبیات نیست
حسین پاینده در گفتوگو با ایبنا گفت: آرامآرام داریم به جایی میرسیم که خواننده دیگر اصلاً نپذیرد که کسی برداشتهای شخصی خود، یا ارزشداوریهای شخصیاش، را ذیل عنوان «نقد ادبی» ارائه کند. درک این موضوع که نقد باید مبتنی بر نظریههای علوم انسانی باشد و بیش از هر چیز با تحلیل و استدلال و تبیین معانی آثار ادبی سر و کار دارد و نه اعلام نظرات سلیقهای، البته هنوز مستلزم پژوهش و تدریس و ترجمه و ارائهی نمونههای نقد عملی از آثار ادبی و هنری است. در مجموع، به نسبت دو سه دهه پیش وضعیت بهتری داریم.
-
نقد ادبی در ایران، در گفتوگوی ایبنا با سایه اقتصادینیا؛
جدایی نقد دانشگاهی از نبض زنده جامعه، نگرانکننده است
من جدایی نقد دانشگاهی از نبض زنده جامعه را نگرانکننده میبینم. نزدیکی نقد ادبی نظریهمحور به متون فارسی و آمیختن آن با جریان تولید ادبی و جلو بردن آن بهموازات جریان ادبی، چیزیست که من برای آینده نقد ادبی میخواهم. بهنظرم ساز و کارهای حاکم بر دانشگاههای ما جلوی این اتفاق را میگیرد. به نظرم قانون و ساختاری که آموزش عالی در مورد همهچیز، از جمله نقد ادبی، درست کرده است جلوی تکوین طبیعی این رشته را میگیرد و نمیگذارد نقد دانشگاهی و ژورنالیستی ممزوج شوند.
-
وضعیت نقد ادبی در ایران در گفتوگوی ایبنا با بهمن نامور مطلق؛
نتوانستهایم نقدِ بومی بسازیم
بهمن نامور مطلق گفت: زیرساختهای لازم برای نقد ادبی فراهم نشده است. همچنین، خود منتقدان نتوانستهاند فعالیتهای بومی را بهاندازه کافی گسترش دهند. در بسیاری از موارد، ما با روشها و پیکرههای غربی آثار را بررسی میکنیم؛ مثلاً با رویکرد پدیدارشناسی، که هم روش و هم پیکره از غرب گرفته شده است. این امر ما را در ایران با یک بحران مضاعف مواجه کرده است.
-
وضعیت نقد ادبی در ایران در گفتوگوی ایبنا با مریم حسینی؛
پیشرفت هوش مصنوعی، تأثیر عمیقی بر نقد ادبی خواهد گذاشت
پیشرفت هوش مصنوعی، بدون شک تأثیر عمیقی بر نقد ادبی خواهد گذاشت. این فناوری میتواند ترجمههای دقیقتری از متون نظری ارائه دهد و دسترسی به نظریههای جهانی را تسهیل کند. با این حال، حتی با وجود هوش مصنوعی، نیاز به مترجمان حرفهای که بتوانند خروجیهای این فناوری را اصلاح و تکمیل کنند، همچنان باقی است.
-
وضعیت نقد ادبی در ایران در گفتوگو با محمدرضا اصلانی (همدان)؛
نقد ادبی در ایران هیچگاه نتوانسته جریانساز باشد
دکتر محمدرضا اصلانی (همدان)، منتقد ادبی، در گفتوگو با ایبنا گفت: یکی از دلایل اصلی جریانساز نبودن نقد ادبی در ایران، ناتوانی در بومیسازی نظریههای ادبی جهانی است. هنگامی که از نظریههای نقد ادبی مدرن استفاده میشود، باید آنها را با ویژگیهای فرهنگی و ادبیات فارسی هماهنگ کرد.
-
یادداشت اختصاصی محمود فتوحی برای ایبنا؛
نقد ادبی در سکوهای دیجیتال و نقش رُباتهای منتقد
با وجود مزایای متعدد، هوش مصنوعی در نقد ادبی با چالشهای فلسفی و اخلاقی مواجه است. از جمله نگرانیها میتوان به جانشینی فهم محاسباتی به جای ادراک زیباشناختی، از دست رفتن بینش فردی انسانی، محدودسازی شهود هرمنوتیک، و فقدان حساسیت فرهنگی اشاره کرد که ممکن است به تفسیر نادرست یا تحریف آثار فرهنگی منجر شود.
-
گفتوگوی ایبنا با حسام نقرهچی درباره کتاب «میراث ناممکن»؛
پرسش من فارسیزبان با رولان بارت یکی نیست
پرسش من فارسیزبان با رولان بارت یکی نیست. ما با یک چیز واحد سر و کار نداریم که یک پرسش داشته باشیم. ولی از سویی آشنایی با رولان بارت برای من بیحاصل نیست. این فرصت را مییابم که پرسشگری را از او یاد بگیرم، به جای اینکه بخواهم همان پرسش را دوباره تکرار کنم.
-
نقد ادبی و داستاننویسی ایران در گفتوگوی ایبنا با حسین آتشپرور؛
ما بزرگترین قبرستان داستان را داریم
حسین آتشپرور، نویسنده و متتقد ادبی گفت: باید در انتشار اثر هوشیار بود؛ اگر نویسنده حرفی برای گفتن نداشته باشد صدایش در میان دیگر صداها گم خواهد شد و از این بابت امروزه ما بزرگترین قبرستان داستان را داریم.