کانت
-
فرهاد قربانزادهربطی درباره «دیرینهشناسی عقل علمی میشل فوکو»؛
فیلسوف آزادی انتقادی
بهباور مترجم: «فوکو از ما نمیخواهد بدون هنجار زندگی کنیم؛ بلکه از ما میخواهد هیچ هنجاری را پیش از آنکه تاریخ، مناسبات قدرت و شرایط امکان شکلگیری آن را بشناسیم، طبیعی، ازلی و غیرقابل تغییر نپنداریم. این همان روح نقدی است که فوکو آن را میراث اصیل پروژه روشنگری کانت میداند؛ نقدی که نه به نفی عقل، بلکه به عقلانیسازی عقلانیت میانجامد و افقهای تازهای برای اندیشیدن و زیستن میگشاید.»
-
گفتوگو با ساسان شکاری نویسنده «کانت و رهایی زبانبستهها»؛
فلسفه برای دفاع از حیوانات
بهگفته شکاری: «بهترین شکل از رابطۀ انسان با حیوان، این است که حیاتِ طبیعی-غریزیِ آنان را حفظ کنیم، حینِ وقوعِ معضلاتِ جسمانی نظیرِ شکستگی به دادِ آنها برسیم، و به هیچ عنوان از آنها کار نکشیم. خیرِ اعلی و صلحِ جاودان که کانت از آن سخن میگفت و آن را واپسین مرحله از تمدن قلمداد مینمود، بدون رهاییِ حیوانات از شرِ اسارتی که ما انسانها مسئولِ آن هستیم، نمیگویم بیارزش، اما ناقص است.».
-
حسام سلامت در نشست «اندیشههایی در خور ایام جنگ و مرگ»؛
پرسش از امکان جامعه
سلامت در جمعبندی بحث خود گفت: «سوال اینطور شروع شد که ایران امروز عمیقاً درگیر پرسش از امکان جامعه است، چون داریم زندگی جمعیمان را در قالب یک واگرایی خصمانه انسانها با هم تجربه میکنیم؛ گونهای پررنگ شدن تاناتوس جمعی و افزایش خشونت و نفرت نسبت به دیگران.»
-
عالیترین دستاورد فلسفی هگل در گفتوگو با حسین نیکبخت؛
هگل از رهگذر انقلاب کوپرنیکی کانت
لونگونس برخی تفسیرها از منطق هگل را نادرست و حاکی از سوءفهم میداند. مثلاً طبق تفسیر گالوانو دلاولپه و لوچیو کولتی، هگل منکر هرگونه خودآیینی امر دادهشده حسی میشود و بنابراین، تمایز مدنظر کانت میان تناقض منطقی و تضاد یا تقابل واقعی را رد میکند، یعنی تناقض هگلی تقابل را درون وحدت اندیشه هضم میکند.
-
نگاهی به اثر ایمانوئل کانت درباره رویاها؛
تأملی بر بهشت نهانبینان خیالباف
کانت این پرسش را مطرح میکند که چرا داستانهای عامهپسندی که اینگونه مقبولیت عام مییابند یا دستکم، چندان در آنها چونوچرا نمیشود، با چنان پوچی و مصونیتی رواج مییابند که حتی به نظریههای دانشورانه نیز نفوذ میکنند، آنهم بهرغم اینکه حتی از حمایت قانعکنندهترین برهانها، یعنی برهان سودمندی نیز برخوردار نیستند؟
-
جستار حمید پارسانیا درباره رساله شهید علی لاریجانی؛
لاریجانی و افقگشایی در فلسفه علم ریاضی
حمید پارسانیا نوشت: رساله دکتر لاریجانی با نظر به بنیادهای فلسفی علم ریاضی رویکردی راهبردی برای افقگشایی نسبت به این حوزه مهم معرفتی دارد و بدون شک نام ایشان در آینده این رشته در ایران خواهد درخشید.
-
با نگاهی انتقادی به رساله مشهور ایمانوئل کانت؛
جنگ برای صلح پایدار و ظهور نظم چند قطبی جهانی
مسئله جنگ و صلح نه صرفاً بهعنوان تقابلی مطلق، بلکه بهعنوان بخشی از پویاییهای تاریخی و سیاسی نظام جهانی مبتنی بر اندیشه های مستقل قابل تحلیل است و می تواند راهی باشد برای ظهور قدرت های منطقه ای و چند قطبی.
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «تمهیدات» اثر ایمانوئل کانت؛
نقطه عطف تاریخ اندیشه مدرن
«تمهیدات» اثری محوری است که با قرار دادن متافیزیک در شرایط شناخت انسان، آن را از نو شکل میدهد. کانت در این کتاب چارچوبی دقیق برای درک امکان دانش و حدود عقل فراهم میآورد و نشان میدهد چرا برخی پرسشها همچون وجود خدا یا جاودانگی روح فراتر از توان عقل نظریاند.
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «صلح پایدار» اثر ایمانوئل کانت؛
صلح و عدالت در نگاه فیلسوف
همه نتایج پیمان بازل موافق میل کانت نبود. پروس با فراغت پیدا کردن از جنگ با فرانسه، به سومین و آخرین جنگ تقسیم لهستان پیوست، عملی که توهین آشکاری به اصول کانت بود و او در رسالهاش تا آن حد که یک شهروند پروسی میتوانست جرأت آن را داشته باشد، به محکوم کردن آن نزدیک شد. بدینسان، امکان اصلاحات سیاسی نوین و به همان اندازه، تهدید همیشگی بازگشت شرارت سیاسی، او را مجبور کرد که به شیوهای کاملاً غیرعادی سخن بگوید.
-
کتاب «سایه خدا» در گفتوگو با حسین نیکبخت؛
انسان در پیشگاه تاریخ حساب پس میدهد
حسین نیکبخت گفت: تحقق عدالت طبق تعریفی که کانت از آن دارد ورای تواناییهای انسانی نیست و انسانها مجاز نیستند این وظیفه را یکسره به خدا واگذارند، بلکه باید با راهنمایی مشیت الهی با یکدیگر همکاری کنند تا عدالت، بدون نیاز به مداخلۀ معجزهآسای الهی، در همین جهان و در جریان تاریخ محقق شود.
-
«فلسفه کانت» در گفتوگو با سیدامینالدین ابطحی؛
بدون آزادی، عقلانیت اخلاقی بیمعنا میشود
خودآیینی در فلسفه کانت بهمعنای توانایی انسان برای قانونگذاری اخلاقی برای خود از طریق عقل است/ کانت ما را به پرسش درباره «حدود عقل» و نحوه استفاده از آن در مواجهه با مسائل پیچیده (مانند تغییرات اقلیمی یا اخلاق هوش مصنوعی) تشویق میکند. این ایده که عقل میتواند هم محدود باشد و هم توانمند، همچنان الهامبخش است.