فلسفه
-
درباره کتاب «در نگاه ایرانشهری»؛
ایرانشهر به روایت پورجوادی
بهروایت نویسنده، ایرانشهری بر این باور بود که هر ملت و تمدن باید دین و فلسفه خاص خود را داشته باشد؛ همانگونه که اعراب دین خود را از طریق پیامبر اسلام یافتهاند، ایرانیان نیز باید به دین و فلسفهای دست یابند که با روح، زبان و اسطورههایشان سازگار باشد.
-
گفتوگو با یاسر پوراسماعیل در زادروز جان دیویی؛
فیلسوف دموکراسی
حقیقت نزد دیویی امری عملی است که میتواند دگرگون شود و در بسترها یا زمینههای گوناگون تغییر میکند، در حالی که فلسفۀ سنّتی حقیقت را مفهومی ازلی و ابدی و مطلق میداند که مستقل از فعالیت انسانی وجود دارد.
-
در دانشگاه تربیتمدرس برگزار میشود؛
در باب پیشرفت فلسفه
گروه و انجمن علمی دانشجویی فلسفه دانشگاه تربیتمدرس، نشستی تحت عنوان «در باب پیشرفت فلسفه» برگزار میکند.
-
سالروز تولد نیچه در گفتوگو با امین مدی پژوهشگر فلسفه؛
انسان نیستم، دینامیتم
نیچه در «اینک انسان» نوشته است: «از تقدیرم آگاهم. روزی نامِ من با یاد و خاطرهی چیزی هراسانگیز همراه خواهد شد _با بحرانی بیسابقه در زمین، با ژرفترین درگیریِ وجدان، با تصمیمی برانگیختهشده علیه همهی چیزهایی که تا آن زمان متعلقِ باور و طلب و تقدیس بودهاند. من انسان نیستم، من دینامیتم.»
-
نگاهی به کتاب «فلسفهورزی» اثر تیموتی ویلیامسن ؛
ایستاده در مرز علم و عقلانیت روزمره
ویلیامسن در این کتاب نشان میدهد که فلسفه هنوز در قلب تفکر بشری میتپد؛ دانشی که با کنجکاوی آغاز میشود، با منطق ادامه مییابد، و با امید به حقیقت زنده میماند.
-
نگاهی به کتاب«درباره زنان» اثر آرتور شوپنهاور؛
فیلسوف ضد زن
شوپنهاور در جامعهای مردسالار رشد یافته بود و طبعاً بخش مهمی از نگرش او، بازتاب همان زمانه است. بهباور مترجم، بسیاری از شارحان شوپنهاور بر این باورند که نگاه زنستیزانه او ریشه در تجربههای شخصی وی دارد.
-
«پرسیدن مهمتر از پاسخ دادن است» در گفتوگو با حمیده بحرینی؛
فلسفه را از آسمان به زمین آوردن
حمیده بحرینی گفت: اگر به فلسفه بهعنوان یک فن، که قدرت تفکر را ورز میدهد و دستوپنجه نرم کردن با مسئلهها را ممکن میکند، نگاه کنیم ربط آن را با زندگی مردم عادی در مییابیم. به اضافۀ اینکه فیلسوفانی هم بودهاند که کوشیدهاند بهقول سیسرو «فلسفه را از آسمان به زمین بیاورند»، مثل خود سقراط، اپیکور، مونتینی، شوپنهاور و …
-
گفتوگو با محمد زارع شیرینکندی در سالروز تولد فیلسوف آلمانی؛
تشنه هایدگر هستیم
محمد زارع شیرینکندی گفت: بدترین کار ممکن درباره هایدگر، کشیدنِ پای او به وسط نزاعها و دعواهای سیاسی «خاورمیانهای» در اینجاست. نه منازعات ایدئولوژیک و جاروجنجالهای سیاسیِ اغلب بیثمر و گاه خانمانسوز و خطرناک در کشور ما نیازی به هایدگر دارند و نه تفکر هایدگر استعداد این کار را دارد
-
«فلسفه شر» نوشته لارس اسوندسن در گفتوگو با احسان سنایی اردکانی؛
ایدئولوژی ضامن اخلاق نیست
در نگاه اسوندسن، فردْ هرچه بیشتر خودش را نه شخصیتی مستقل بلکه عضوی از یک سیستمِ «خیر»، بداند، احتمال بروز شرْ بیشتر خواهد بود؛ چراکه به همان اندازه، احتمال دوراندیشی فرد و تأمل در پیامدهای متغیر اعمالش نیز کمتر میشود. سیستم همچنان به عملکرد خود ادامه خواهد داد، اما چون جامعه و شرایط اجتماعیْ مدام در حال تغییرند، پیامدهای عمل افراد ذوبِ در آن سیستم نیز تغییر میکند. دقیقاً به همین دلیل هم پایبندی به هیچ ایدئولوژی صلب و ثابتی در نهایت ضامن اخلاقی بودن افراد نیست
-
گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «چرا از تاریخ درس نمیگیریم»؛
جنگ و صلح در تاریخ
ملایی توانی گفت:در هیچ رویداد تاریخی جستوجوی حقیقت و نگارش یک روایت، بیطرفانهتر از واقعه به اندازه تاریخ جنگها و تاریخ نظامی نیست و این دلایل بسیاری دارد چون نویسنده نظامی بوده است ممکن است یکسری اسناد و مدارک دم دستی داشته باشد اما نمیدانیم که در ذهن فرماندهان چه میگذشت و چه دغدغههایی در سر داشتند؟ و چه چیزهایی برای آنها مهم بود
-
معرفی و تحلیل مجموعه چهارجلدی راهنمای فلسفه و فیلم راتلج در دوشنبههای بخارا
به مناسبت روز سینما، چهلوسومین عصر دوشنبههای بخارا به معرفی و تحلیل مجموعه چهارجلدی راهنمای فلسفه و فیلم راتلج اختصاص یافته است؛ اثری که فلسفه و سینما را در پیوندی نو بررسی میکند.
-
نگاهی به کتاب «نظریه سیاسی و فیلم؛ از آدورنو تا ژیژک»/ داستانهای درون فیلمها و آگاهی سیاسی تماشاگران
کتاب «نظریهی سیاسی و فیلم؛ از آدورنو تا ژیژک» نوشته ایان فریزر را نشر لِگا به چاپ رسانده است. این کتاب، یکی از آثاری است که به شکلی میانرشتهای به پیوند میان نظریهی سیاسی و هنر سینما میپردازد و میکوشد میان این دو حوزهی بهظاهر متفاوت، گفتوگویی زنده و پویا برقرار کند.
-
رمان جدید مادلین تین؛
«کتاب سوابق» افسانهای خیرهکننده درباره مهاجرت
در رمان تازه مادلین تین، «دریا» شهری است که خاطرهها را زنده نگه میدارد و مهاجران را کنار هم جمع میکند تا گذشته فراموش نشود. «کتاب سوابق» با ترکیبی از داستان، فلسفه و تاریخ، سفری پرماجرا میان تبعید، جستوجوی هویت و اهمیت نجات همدیگر را روایت میکند.
-
بازخوانی «نامهای درباب تساهل» اثر جان لاک به سالروز تولد او؛
بنیانگذار لیبرالیسم مدرن
جان لاک (۱۶۳۲-۱۷۰۴ میلادی)، از بنیانگذاران تجربهگرایی و لیبرالیسم مدرن، در دوران پرتلاطم انگلستان زندگی میکرد و شاهد انقلاب شکوهمند ۱۶۸۸ بود که منجر به سرنگونی جیمز دوم، پادشاه کاتولیک شد و ویلیام سوم پروتستان را بر تخت نشاند.
-
بازخوانی «عقل در تاریخ» هگل به مناسبت زادروز او؛
ایران، پلی میان شرق و غرب
هگل شکست ایران از یونان را نه شکست نظامی، بلکه پیشرفت روح جهان میداند که در آن، آزادی شرقی به آزادی یونانی تبدیل میشود. بهباور هگل: «ایران، پلی میان شرق و غرب است».
-
دیدگاههای ویلیام جیمز درباره دین در گفتوگو با حسین کیانی:
به سوی هسته اصلی دین
ویلیام جیمز میخواهد ساده و مستقیم به سراغ نحوه مواجهه انسان با امر دینی برود و ببیند از منظر روانشناسی چه اتفاقی برای انسان در تجربه احوال دینی رخ میدهد.
-
«بحران علوم اروپایی» در گفتوگو با طالب جابری؛
بازگشت به زیست جهان
طالب جابری، مترجم آثار فلسفی، در گفتوگویی درباره کتاب بحران علوم اروپایی و پدیدارشناسی استعلایی تأکید کرد: فهم آثار هوسرل بهسبب قلم سنگین و تحولات مداوم مفاهیم او کار سادهای نیست، اما شاید همین تحول و گشودگی پروژۀ فکری او بخشی از جذابیت پدیدارشناسی باشد؛ روشی که بیش از آنکه پاسخ بدهد، خواننده را با پرسشهای بنیادین مواجه میسازد.
-
نگاهی به دانشنامه علایی به مناسبت روز بزرگداشت ابنسینا؛
پزشک فیلسوف، حکیم جامعالاطراف
در روزگاری که غزنویان فلسفه را سرکوب میکردند، ابنسینا با نوشتن «دانشنامه علایی» بهزبان فارسی، آن را به اطلاع عموم مردم رساند. این کتاب بر فیلسوفان غربی مانند توماس آکویناس تأثیر گذاشت و در دوران رنسانس اروپا ترجمه شد.
-
سی و یکمین سالگرد فیلسوف شفاهی در گفتوگو با بهروز فرنو؛
دعوت فردید به بازجست اصالت حکمت ذوقی قدیم
بهروز فرنو گفت:پرسش حکمی و دعوت به تفکر در نزد مرحوم فردید، تکلیفی تاریخی بوده است که در سیر گذشت از فلسفههای قدیم و جدید غرب و با باز جست اصالت حکمت ذوقی قدیم و باز تعریف آن در وضع کنونی تفکر مابعد مدرن، مباحث به تحقق رسیده است.
-
گزارش تصویری
اتاق فردید؛ یادداشتهای فیلسوف در حبس گرد و غبار
خانه قدیمی سید احمد فردید امروز زیر نظر بنیاد او اداره میشود، اما تنها یک اتاق کوچک از آن به یاد فیلسوف جنجالی باقی مانده است. در قفسههای همان اتاق، هنوز کتابهایی با حاشیهنویسیهای شخصی فردید دیده میشود؛ یادداشتهایی که پردهای از پیچیدگیها و دغدغههای فکری او را نشان میدهند. از این چهره پرحرفوحدیث، نشانههای شخصی اندکی برجا مانده است؛ یادگارهایی ساده و نهچندان منظم که روایتگر زندگی و اندیشه او هستند. /عکاس:معصومه احمدی
-
درباره «سفر فلسفی در جستجوی معنای زندگی» اثر یووال لوری؛
برای آنها که میخواهند فکر کنند
یووال لوری در مقدمه کتاب بهروشنی اعلام میکند که این اثر برای کسانی نوشته شده است که میخواهند فکر کنند، نه آنان که در جستوجوی آرامش یا ایماناند.
-
نوشتار یک استاد دانشگاه درباره دوگانه جنگ یا صلح؛
راه سوم: پیروزی پایدار با خرد، شجاعت و صبر استراتژیک
محمد فنایی اشکوری، استاد حوزه و دانشگاه به بررسی جنگ یا صلح پرداخته و ابعاد آن را از منظر فلسفی و تاریخی بررسی کرده است.
-
یادداشت حسین انتظامی درباره کتاب «راهنمای فلسفیِ زیستن»؛
پیروزی بر ابتذال زندگی روزمره
به قول لوک فری، فلسفه دیگر آن چیزی نیست که زمانی معرفت عمومی مینامیدند. فلسفه یعنی یادگیری زیستن، یادگیری نترسیدن از چهرههای مختلف مرگ یا به زبان سادهتر: یادگیری پیروزی بر ابتذال زندگی روزمره.
-
«چشماندازهایی جدید از هانری کربن» در گفتوگو با احمد بستانی ؛
هانری کربن همچنان زنده است
اهمیت کتاب این است که اولاً این نخستین متنی است که معرفی قابل توجهی از اندیشه و میراث کربن به زبان انگلیسی بهدست داده است، دوم آنکه نویسندگان اثر جایگاه او را از دیگر وجوه و جنبهها بهمثابه متخصص باطنیگرای، فیلسوف، دینشناس، اندیشمند نوافلاطونی یا نظریهپرداز حوزه هنر، خارج از حوزه مطالعات اسلامشناسی در زمینهای گستردهتر مورد توجه قرار دادهاند.
-
گزارش تصویری
بزرگداشت شیخ اشراق
بزرگداشت شهابالدین یحیی سهروردی، معروف به شیخ اشراق صبح امروز (چهارشنبه ۸ مرداد) با حضور چهرههای برجسته حوزه فلسفه، عرفان و تمدن اسلامی در تالار حکمت مرکز اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد. /عکاس:معصومه احمدی
-
مروری بر «پرسیدن مهمتر از پاسخ دادن است»؛
فلسفه، نه دانستن، که پرسشگری است
کتاب دریچهای به جهان فلسفهورزی سقراطی است که در آن نه پاسخ، که پرسش، سرچشمه دانایی است.
-
انجمن و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران برگزار میکند؛
فلسفه به وقت جنگ
انجمن حکمت و فلسفۀ ایران و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران در تاریخ ۸ مرداد ۱۴۰۴ نشستی با عنوان "فلسفه به وقت جنگ" برگزار میکنند
-
نگاهی به کتاب «تاریخ مبارزات فلسفی در شوروی»؛
ماتریالیسم تاریخی زیر درفش استالین
کتاب «تاریخ مبارزات فلسفی در شوروی از ۱۹۲۲ تا ۱۹۳۱»، پژوهشی مستند و دقیق درباره یکی از پرتنشترین و پیچیدهترین دهههای حیات فکری در اتحاد جماهیر شوروی است. رنه زاپاتا، فیلسوف و مورخ، با اتکا به اسناد تاریخی و منابع دستاول، تحلیلی جامع از کشمکش میان فلسفه مارکسیستی و جریانهای فلسفی دیگر در سالهای نخستین دولت بلشویکی ارائه میدهد.
-
بازخوانی «بیست تز در باب سیاست»؛
در ستایش امر سیاسی
انریکه دوسل در این کتاب، سیاست را بهمثابه کنش حیاتبخش، همبستگیزا و آزادیبخش مطرح میکند. اثر، آینه جهان پس از امپریالیسم، نئولیبرالیسم و مدرنیته غربمحور است.
-
مروری بر «خطا بر قلم صنع؟»؛
زلزله در باورهای تئولوژیک
کتاب، روایتی صمیمی، جسورانه و در عین حال فلسفی از یکی از کهنترین و پیچیدهترین چالشهای ایمان دینی است: «چرا شر وجود دارد؟» اثر حاضر با نگاهی تلفیقی از فلسفه دین، فلسفه اخلاق و تجربه زیسته میکوشد باور به خدای اخلاقی را با واقعیات دردناک شرور جهان آشتی داده، مسئله شر را از ارتفاعات انتزاعی به کوچه و خیابان، به مترو و صف نان، و به اتاق قرنطینه کرونایی بکشاند.