تاریخ اسلام
-
نشر بلور منتشر کرد؛
«دربهای قدیمی رشت»؛ میزبانی آرایهها در معماری ایران
گیلان - کتاب «دربهای قدیمی رشت» با توضیح اینکه تزئینات معماران به حوزه جغرافیایی، قومی، اقتصادی، اجتماعی و مذهبی خاص تعلق دارند؛ آرایهها و تزئینات در معماری ایران را بازتابی از سنتهای باستانی و نیز برگرفته از باورهای دینی دانسته است.
-
بههمت رایزنی فرهنگی در ایتالیا منتشر شد؛
ترجمه ایتالیایی اثر مرحوم صافیگلپایگانی
ترجمه و تلخیص این مجموعه احادیث مهدویت که نخستین اثر مستقل و منبع اولیه در خصوص مهدویت به زبان ایتالیایی است زیر نظر شیخ عباس دیپالما امام و رئیس انجمن فرهنگی امام مهدی رم انجام گرفته است.
-
«تا روشنایی» منتشر شد؛
نهضت اسلامی نیجریه به روایت همسر شیخ زکزاکی
زنداننوشتِ زینت ابراهیم، همسر شیخ زکزاکی درباره نهضت اسلامی نیجریه با عنوان «تا روشنایی» با تدوین و تنظیم معصومه رامهرمزی از سوی انتشارات سوره مهر منتشر شد.
-
نگاهی به کتاب «کتیبههای دوران اسلامی»؛
حکایت خطوطی که بر تن زمان ماندهاند
کتیبههای اشیا به ما میگویند که از سده هشتم به بعد یکی از خیرات رایج امیران و درباریان وقف اشیای بزرگ فلزی به مساجد و زیارتگاههای مهم بوده است.
-
بهمناسبت ولادت امام حسین (ع)؛
نهضت در آینه رسالت و قیام
اثر رسولیمحلاتی تلاش میکند نهفقط داستان زندگی یک شخصیت را روایت، بلکه پیام اخلاقی و معنوی نهضت حسینی را واکاوی کند.
-
گفتوگو درباره کتاب «زندگینامه محمد (ص)؛ ماهیت و وثاقت»؛
بازسازیِ زندگی پیامبر(ص) با بهرهگیری از ابزارهای تاریخنگاری
محمدحسین رفیعی گفت: گریگور شولِر تمایزِ روششناختیِ «محمد تاریخی» (هدفِ بازسازیِ زندگی یک شخصیتِ تاریخی با استفاده از ابزارهای تاریخنگاری و شواهدِ بیرونی / متنی) و «محمد پیامبر(ص)» (فردِ دینی / اعتقادی که روایتها و متونِ دینی او را در قالبِ معارفِ ایمانی شکل میدهند) را روشن و کارکردی میداند.
-
بهمناسبت سالروز مبعث رسولاکرم (ص)؛
اسوه حسنه
مسلمانان نخستین «دینداری نظری» و «دینداری عملی» را مستقیماً از شخص رسولالله میآموختند و در زندگی روزانه خود کموبیش به کار میبستند.
-
به مناسبت سالروز شهادت امام موسیکاظم (ع)؛
مظهر علم، تواضع و مکارم اخلاق
خریدن غلام و آزاد ساختن آن یکی از برنامههای عبادتی ایشان بوده است، بهحدی که در مدت عمر خویش بیش از هزار نفر را خریداری و در راه خدا و جلب رضایت و خشنودی او آزاد ساخت. امام (ع) در علم و تواضع و مکارم اخلاق و کثرت صدقات و بخشش و جوانمردی ضربالمثل بود.
-
کتاب «پوشاک در دوره فاطمیان» منتشر شد؛
فاطمیان چطور لباس میپوشیدند؟
کتاب «پوشاک در دوره فاطمیان» میکوشد تا با بررسی متون تاریخی اسناد جنیزه قاهره و فرهنگ مادی نسبت پوشاک با بسترهای تاریخی دوره فاطمی روشن شود تحلیل زمینهگرایانه این بررسیها سه بعد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را در برمیگیرد و نشان میدهد که اصلاحات اقتصادی، فاطمیان شکوفایی بیش از پیش صنعت نساجی را سبب شد.
-
در دانشکده ادبیات و علوم انسانی؛
ترجمه به عربی در سدههای نخست
نشست «ترجمه به عربی در سدههای نخست» با سخنرانی علی بهرامیان برگزار میشود
-
به مناسبت سالروز شهادت امام علینقی (ع)؛
هادی امت
کتاب با تکیه بر منابع معتبر شیعی نشان میدهد که چگونه امام علینقی (ع) در دوران خفقان عباسیان، با صبر و حکمت، جامعه شیعه را هدایت کرد و میراثی ماندگار از خود به جای گذاشت.
-
کاوشی در پروژهٔ علمی مدرسی طباطبایی؛
دو دفتر از یک اندیشه
در روزگار ما کمتر پژوهشگری را میتوان یافت که چون مدرسیِ طباطبایی بر مرزهای دانش تاریخی، دینی و فکری سایه افکنده باشد. او نه تنها مورخی دقیقنگر و سختگیر است، بلکه ناظری تیزبین بر روح زمانه و کاوشگری است که در میان لایههای پنهان اندیشه ایرانی–اسلامی راهی نو گشود.
-
در نشست «صد کتاب ماندگار قرن»؛
کتاب «سیرهٔ رسولالله» زریاب خویی بررسی میشود
چهلودومین نشست «صد کتاب ماندگار قرن» در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار میشود و به بررسی کتاب «سیرهٔ رسولالله» زریاب خویی اختصاص دارد.
-
با مشارکت خانه علوم انسانی ایران؛
نشست باستانگرایی در برابر اسلام و فرهنگی دینی
نشست «باستانگرایی در برابر اسلام و فرهنگی دینی» با مشارکت خانه علوم انسانی ایران به صورت حضوری و مجازی برگزار میشود.
-
روایاتی تاریخی از زندگی حضرت فاطمه(س) به مناسبت سالروز شهادت او؛
بانوی تمام دختران آدم
باقر شریف قرشی نوشت: عصمت از ارتکاب گناه، چه عمداً یا سهواً، جزئی از ذات بانوی زنان جهان حضرت فاطمه علیها السلام است. عصمت از عناصر اساسی وجود آن حضرت بود و در این باره جای هیچ شک و شبههای نیست. خداوند ایشان را از هر گناهی مبرا ساخته و به تمام فضایل آراسته و او را بهترین الگوی زنان جهان قرار داده است. او در عبادت، عفت و پاکدامنی، احسان و محبت به فقرا و محرومین الگوی همگان است.
-
نگاهی به کتاب «اسوه عصمت» بهمناسبت سالروز شهادت بانوی دو عالم؛
فاطمه (س)؛ اسوه ایثار و مهر
«اسوه عصمت» مشتمل بر چهار فصل با عناوین «سیره اخلاقی»، «سیره آموزشی و تربیتی»، «مبارزات سیاسی» و «سیره عبادی» است که با ذکر حکایتهایی، ویژگیهای بارز حضرت فاطمه زهرا (س) را واکاوی میکند.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۹
بازخوانی اجتهادی تاریخ اسلام و ارائه سیره صحیح پیامبر(ص)
علامه سیدجعفر مرتضی عاملی در «الصحیح من سیره النبی الأعظم» با رویکردی اجتهادی و نقادانه، تاریخ اسلام را بازخوانی کرده و با بهرهگیری از صدها منبع معتبر، تصویری روشن از سیره پیامبر اکرم (ص) را ارائه داده است.
-
نمایشگاه «ایران و ایمان: سکههای شیعی ایران پیشاصفوی»؛
سکهها؛ نشانگر تداوم فرهنگی ایرانی در تمدن اسلامی
حسین محسنی گفت: با تضعیف اقتدار عباسیان در سده چهارم هجری و ورود آلبویه به بغداد، عناصر ایرانیت و میراث سیاسی پیشااسلامی به یکی از ابزارهای مشروعیتآفرین برای بوییان تبدیل شد. وی اشاره کرد که سکههایی از عضدالدوله و رکنالدوله در ری و بغداد موجود است که بر آنها تصویر حاکم با شمایل شاهان ساسانی و عباراتی چون «فَرّه اَفزوت» یا «شاهانشاه» به خط پهلوی دیده میشود.
-
یادی از داود فیرحی در گفتوگو با علی میرموسوی؛
فیرحی در پی خوانشی دموکراتیک از اسلام بود
فیرحی توانست از درون سنت فقهی راهی برای توجیه حقوق بنیادین انسان بهویژه آزادی و تقدم نسبی آن بر تکلیف بیابد. اما این راه محدودیتهایی داشت و یارای ایستادگی در برابر نصوص دینی محدود کننده حقوق انسان را نداشت.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۸
«سنن النبی» علامه طباطبایی و ترسیم سیمای جامعی از سیره پیامبر(ص)
«سنن النبی» اثر ماندگار علامه سید محمدحسین طباطبایی از متون برجسته سیرهنگاری تحلیلی است که با نگاهی نظاممند و عمیق به ترسیم ابعاد گوناگون شخصیت و سیره عملی پیامبر اسلام (ص) میپردازد.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۷
«ناسخالتواریخ» و زندگانی پیامبر(ص) به روایت لسانالملک سپهر
«ناسخالتواریخ» اثر ماندگار محمدتقی سپهر (لسانالملک) از جامعترین متون تاریخنگاری فارسی در دوره قاجار بهشمار میرود که بخشهای مربوط به سیره پیامبر اسلام (ص) در آن جایگاهی ویژه دارد.
-
نقد و بررسی اسلامشناسی غربی با نگاهی به تاریخ اسلام کمبریج؛
قوت و ضعف مطالعات اسلامی مستشرقین
سعید طاووسی نوشت: هدف مطالعه آثار غربی، درک روند و سیر مطالعات غربیها درباره اسلام و ایران است، نه پذیرش بدون نقد این منابع.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۶
«المواهب اللدنیة» به روایت احمد بن محمد قَسْطَلانی
«المواهب اللدنیة بالمنح المحمدیة» از جمله آثار سیرهنگارانه متأخری است که جایگاهی ممتاز در تلفیق تاریخ، حدیث و عرفان دارد. این اثر با نگاهی جامع و در عین حال روحافزا به شخصیت پیامبر اسلام (ص) تصویری منسجم از زندگی و صفات ایشان را ارائه میدهد.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۵
سیره و منزلت رسول اکرم (ص) به روایت قاضی عیاض
«الشفا بتعریف حقوق المصطفی» از جمله آثاری است که در سنت اسلامی، هم بهعنوان منبع سیره و هم بهعنوان مرجعی کلامی و فقهی مورد استناد قرار گرفته است.
-
معرفی کتاب؛
سفری در زندگی یک شخصیت فراموش شده در کتاب «حیات فکری و سیاسی عبداللهبن معاویه»
خراسانرضوی - «حیات فکری و سیاسی عبدالله بن معاویه بن عبدالله بن جعفر بن ابیطالب» به قلم محمد باقری برای نخستینبار تصویری مستند و جامع از عبدالله بن معاویه ارائه میدهد که نه تنها یک تحقیق تاریخی است، بلکه بازخوانی وجدان علمی در برابر تاریخ است.
-
گروه سیره معصومین (ع) پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار میکند:
نگاهی به سیرهنگاری رسول خدا (ص) در هند بر اساس کتاب سیرهنگاری در هند
کرسی علمی ترویجی «نگاهی به سیرهنگاری رسول خدا (ص) در هند بر اساس کتاب سیرهنگاری در هند» روز سهشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۴ ساعت ۱۶ برگزار میگردد.
-
در ادامه سلسله نشستهای «خلوت خرد» برگزار میشود؛
نشست «تاریخپژوهی فاطمیه با نگاهی به کتاب شهر گمشده»
نشست «تاریخپژوهی فاطمیه با نگاهی به کتاب شهر گمشده» در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار میشود.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۴
سیره پیامبر (ص) به روایت کاتب واقدی
کتاب «الطبقات الکبری» با ثبت دقیق زندگی ۴۲۵۰ تن از اصحاب و تابعین، نقشه اجتماعی صدر اسلام را ترسیم میکند. این میان شرح حال ۶۰۰ بانوی مسلمان، جایگاهی ویژه دارد.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۳
«دلائل النبوة» به روایت بیهقی
ویژگی «دلائل النبوة» ذکر معجزات پیامبر (ص) بهصورتی گسترده است که یا با عناوینی مستقل مانند اخبار مربوط به لرزه ایوان خسرو انوشیروان و خاموش شدن آتشکدهها، شق صدر، درباره مهر نبوت، حفظ الهی از پیامبر، پیشگوییهای نصرانیان و یهودیان، شق القمر، معراج و… نقل شدهاند.
-
بازخوانی سیره نبوی / ۲
جزئیات گمشده نبردهای صدر اسلام در سایهسار المغازی
کتاب «المغازی» اثر محمد بن عمر واقدی، با دقتی کمنظیر، جزئیات نبردهای پیامبر اسلام (ص) را روایت میکند. این اثر که حاصل سفر او به میدانهای نبرد و شنیدن روایتها از زبان صحابه است، نه تنها وقایع، که انگیزهها و حتی اضطرابهای پیش از جنگ را نیز به تصویر میکشد.