تاليف مجموعهي رامونا، داستان جالبي دارد. در واقع، خانم نويسنده ابتدا مجموعهي «هنري هاگينز» را نوشت كه دربارهي پسري به همين اسم، دوست او با نام «بيزوس» و خواهر كوچكترش «رامونا» است. در این زمان، همینطور که هنری بزرگتر میشد و اتفاقات بيشتري را پشت سر ميگذاشت، باقی شخصیتهای حاضر در کنار او مانند بيزوس و رامونا هم بيشتر خودشان را نشان ميدادند. تا اينكه «بورلي كلييري» تصميم گرفت داستانهايي از رامونا و خانوادهاش هم براي بچهها بنويسد.
ميتوان گفت بیزوس دوست هنری و خواهر کوچک آتشپارهاش رامونا درخشش خود را از داستان رامونا و بیزوس (1952) آغاز کردند و خیلی زود مجموعهای با محوریت آنها و از زاویهي دید رامونا نوشته شد که در هفت جلد ماجراهای چهارسالگی تا ده سالگی رامونا را به تصویر میکشد.
«بورلي كلييري» در سايتش علاقهمنديهاي رامونا را اينگونه برميشمارد: بازي در پارك، افسانههاي پريان و ماجراجويي. و البته او از چيزهايي هم بدش ميآيد؛ مانند هجي كردن كلمات، «سوزان» (همكلاسش) و بازي كردن با «ويلا جين».
اگرچه «احمد كساييپور» برخي از عناوين «رامونا» را ترجمه كرده، اما بيشتر، خانم «پروين عليپور» را به عنوان مترجم اين مجموعه ميشناسند. او از ابتداي سالهاي دههي 70 ترجمهي اين مجموعه و ديگر آثار «بورلي كلييري» را با همكاري «انتشارات افق» آغاز كرده است.
«علي پور» در گفتو گو با ايبنا نوجوان گفت: «قبل از مجموعهي رامونا، كتاب «آقای هنشاو عزیز» را از اين نويسنده ترجمه كردم كه انتشارات سروش آن را منتشر كرد. بعد از آن كتاب «تازي» را ترجمه كردم كه به نوعي ادامه و جلد دوم «آقاي هنشاو عزيز» محسوب ميشد و حوزهي هنري سازمان تبليغات اسلامي آن را به چاپ رساند.»
نخستين كتاب از مجموعهي رامونا كه توسط «پروين عليپور» ترجمه شد، «رامونا و پدرش» نام داشت كه در سال 1372 راهي بازار كتاب شد و البته قبل از اينكه به صورت كتابي مستقل چاپ شود، به صورت ضميمه در مجلهي «كيهان بچهها» منتشر شده است.
خانم مترجم همچنين ميگويد: «رامونا كه خيلي دوست دارد از ديگران متفاوت باشد در هر يك از داستانها، با مشكلاتي مواجه ميشود كه بايد آنها را حل كند. در واقع ميتوان گفت كه نويسنده در اين مجموعه با نگرشي روانشناختي به مشكلاتي كه بچهها معمولا با آنها روبهرو هستند پرداخته است و شايد به همين دليل هم هست كه مورد استقبال بچهها و حتي بزرگترها قرار گرفته است.»
براي اينكه بيشتر با اين دخترك بازيگوش آشنا شويد خلاصهاي از برخي داستانهاي رامونا را برايتان آماده كردهايم. البته بايد بگوييم كه بيشتر داستانهاي اين مجموعه به نوعي با يكديگر در ارتباطند.
در رامونای شجاع (1975) رامونا وارد کلاس اول میشود. او برای متفاوت بودن پلاک اسمش را از روی میز برمیدارد و نشان ویژهی خود را جای آن میگذارد. نشانی که او برای نخستین بار در مهد کودک از روی نخستین حرف نام خانوادگیاش درست کرده است.
در داستان رامونای آتشپاره (1968) رامونا با اینکه میداند در جشن هالووین بهترین طراح و سازندهی جغد است ولی باز نگران است که شخص دیگری هم طرح او را اجرا کند.
«رامونا دیوانهوار به جغد سوزان نگاه کرد، که فرق زیادی با جغد خودش نداشت... حالا همه خیال میکردند که او از روی دست سوزان تقلید کرده است. حتماً بعدش هم بهجای رامونای کیتی کت (ملوس)، به او رامونای کپی کت میگفتند.» رامونا جغد خود و بعد کار سوزان را مچاله و درب و داغان میکند.
در رامونای هشت ساله (1981)هم رامونا در مدرسهي جدیدی به کلاس سوم میرود؛ اما بعد از شکستن یک تخممرغ خام به جای تخممرغ پخته با سرش و تلاش برای تبعیت از مد روز کلاس سوم، میشنود که خانم ویلی او را اسباب دردسر میخواند. واکنش رامونا مقاومت نیست، بلکه سعی میکند تا آرام بگیرد از راههای نامحسوسی مثل عهد بستن برای ننوشتن حرف اول نامخانوادگیاش (ك/Q) همچنان فردیت خودش را به رخ میکشد. ولی به طور کلی رامونا قصد جلب توجه ندارد تا آنجا که حتی سر کلاس برای پاسخ دادن به پرسشها، داوطلب نمیشود.
بعد از همه این آتش به پا کردنها، وقتی رامونا دیگر چیزی نمیگوید، وقتی دردی در شکمش احساس میکند، تازه در معرض توجه قرار میگیرد و او خودش را به لقب آتشپاره مفتخر میکند.
به همين ترتيب رامونا خانم، در هر كتاب، داستان هايي را خلق ميكند.
«بورلي كلييري» براي نوشتن داستانهايش جايزههايي را از آن خود كرده است: در مجموعهي هِنری، «هِنری هاگینز» جایزهي بهترین کتاب کتابداران کودک نیوانگلند در سال 1972، «هِنری و ریبزی» جایزهي بهترین کتاب از نگاه خوانندگان جوان حوزهي پاسیفیک در سال 1957، و «ریبزی» جایزهي کتاب کودک یادمان دوروتی کانفیلد فیشر در سال 1966 را از آن خود کردهاند.
او و آثارش جوایز دیگری از جمله جایزهي «نِن» در سالهای متعدد، جایزهي «بادبادک طلایی» انجمن نویسندگان امریکا در سال 1982، جایزهي بهترین کتاب از نگاه والدین در سال 1982، مدال «نیوبری» در سال 1984، بهترین کتاب کودک امریکا در سال 1991 را دریافت کردهاند.
نظرات