به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، مجموعه سيزده جلدي پژوهشگران معاصر ايران، مجموعهاي است که در آن به صورتي مستند به تحليل و بررسي احوال و آثار سيوچهار پژوهشگر معاصر ايراني از محمد قزويني تا احمد تفضلي پرداخته شده و اطلاعات دقيق و جامعي را به دست ميدهد. اين مجموعه به همت هوشنگ اتحاد سامان يافته و انتشارات فرهنگ معاصر آن را منتشر کرده است.
علياصغر محمدخاني معاون فرهنگي شهركتاب در نشست نقد و بررسي مجموعه «پژوهشگران معاصر ايران» گفت: بسيار بهجاست در اين جلسه كه به بررسي كتاب «پژوهشگران معاصر ايران» هوشنگ اتحاد اختصاص دارد، از پژوهشگراني در عرصه ادبيات ياد شود كه در سال 88 فوت كردهاند و ديگر در ميان ما نيستند. استاداني نظير سيدرضا حسيني، استاد محمد حقوقي، دكتر محمدامين رياحي، دكتر خسرو فرشيدورد و دكتر محمد خوانساري كه چند روز پيش مرحوم شدند.
ياد استاد درگذشته دكتر محمد خوانساري
وي افزود: در نشستهايي كه برگزار كردهايم از خدمات استاداني همانند استاد حسيني و استاد حقوقي و ديگران ياد شده است، اكنون بسيار مناسب است كه از استاد محمد خوانساري، عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسي، نيز ياد كنيم. خود من در بيست سال گذشته از دانش ايشان بهرههاي فراوان بردهام، چه در سالهايي كه «كتاب ماه ادبيات و فلسفه» را منتشر ميكرديم و چه در شهر كتاب. ايشان همواره مشوق و راهنماي ما بودند و تا آنجايي كه در توانشان بود، در جلسات شركت ميكردند. از ايشان ادب درس و ادب نفس را آموختهام و ميبايد همانطور كه استاد خوانساري قدردان استادان خود بودند، ما نيز قدرشناس ايشان باشيم.
اين مقام فرهنگي خاطرنشان كرد: استاد خوانساري هميشه به نيكويي از استادان خود ياد ميكرد و در زنده نگهداشتن ياد آنها ميكوشيد. يكي از آن استادان مرحوم فاضل توني بود كه استاد خوانساري آثار ايشان را چاپ كرد. گفتهاند كه فاضل توني خط نداشت و اين استاد خوانساري بود كه آثار ايشان را مينوشت و چاپ ميكرد. استاد جلالالدين همايي نيز يكي ديگر از استاداني بود كه دكتر خوانساري همواره از ايشان ياد ميكرد.
وي در ادامه سخنانش گفت: هنگامي هم كه دكتر مهدي محقق «همايي نامه» را فراهم كرد، زندگينامه استاد همايي را دكتر خوانساري نوشت و در تدوين و انتشار اثر كمك بسيار كرد. دكتر يحيي مهدوي هم از استاداني بود كه دكتر خوانساري ياد ايشان را زنده نگه ميداشت. هنگامي كه در سال 1387 جشننامه دكتر مهدوي را منتشر كرديم، زندگينامه ايشان را دكتر خوانساري نوشت. همواره هم از تاثيرگذاري دكتر مهدوي بر استادان فلسفه سخن ميگفت و چگونگي بنيانگذاري گروه فلسفه توسط دكتر مهدوي را يادآوري ميكرد.
محمدخاني يادآور شد: از ويژگيهاي دكتر خوانساري نظم و دقت ايشان بود. با اين كه آثار زيادي منتشر نكردند، اما همان آثار با استقبال بسيار روبهرو شد. كتاب «منطق صوري» ايشان بيش از بيست بار چاپ شده و جزو منابع كساني است كه در حوزه منطق كار ميكنند. كتاب صرف و نحو عربي ايشان و ترجمهاي كه از رسالههاي ارسطو منتشر كردهاند، نيز بارها چاپ شده است. دكتر خوانساري بهراستي معلمي وارسته بود. يادشان را گرامي ميداريم.
ارج و پايه كتاب «پژوهشگران معاصر ايران»
وي افزود: كتاب «پژوهشگران معاصر ايران» كه به همت هوشنگ اتحاد سامان يافته، مجموعهاي 13 جلدي است. جلد اول درباره علامه محمد قزويني است و نيز محمدعلي فروغي، سيدحسن تقيزاده، علي اكبر دهخدا و احمد بهمنيار است. جلد دوم درباره ابراهيم پورداوود، محمدتقي بهار، علياصغر حكمت و ذبيح بهروز است. جلد سوم زندگي قاسم غني، رضازاده شفق و رشيد ياسمي را دربر ميگيرد. جلد چهارم به احمد كسروي و سعيد نفيسي اختصاص دارد.
معاون فرهنگي شهركتاب گفت: جلد پنجم درباره عباس اقبال آشتياني و بديعالزمان فروزانفر است. جلد ششم درباره صادق هدايت مفصلترين جلد اين مجموعه بهشمار ميرود. جلد هفتم درباره علي دشتي و نصرالله فلسفي، جلد هشتم درباره حبيب يغمايي و جلالالدين همايي، جلد نهم درباره مجتبي مينوي، جلد دهم درباره غلامحسين مصاحب، ذبيح الله صفا، محمدتقي دانشپژوه، عباس زريابخويي و محمد معين است. جلد يازده درباره پرويز ناتل خانلري، جلد دوازدهم درباره عبدالحسين زرينكوب، جلد سيزدهم درباره غلامحسين يوسفي، مهرداد بهار و احمد تفضلي و جلد چهاردهم فهرست اعلام اين مجموعه است.
وي افزود: درباره پژوهشگران عرصه ادبيات، آثار پراكندهاي منتشر شده است؛ يا به صورت مقاله يا يادنامه يا پاياننامههاي دانشگاهي. در زمان حيات آن بزرگان هم گاه جشن نامههايي را منتشر كردهاند. اما اين آثار پراكنده بوده است. ويژگي مجموعه اتحاد در اين است كه به صورت منسجمتري به پژوهشگراني پرداختهاند كه در عرصه ادبيات و تاريخ كار كردهاند. يك ويژگي ديگر اين مجموعه آن است كه يك فرد با عشق، علاقه و جستوجو، منابعي را پيدا كرده و آنها را براي پژوهشگران بعد گردآورده است.
وي افزود: اتحاد درباره شخصيتهاي مجموعهشان خيلي داوري نكردهاند و بيشتر سعيشان اين بوده كه منابع گردآوري شده را در معرض ديد و قضاوت خوانندگان قرار بدهند. متخصصان ميتوانند با توجه به يافتههاي ايشان، خود به داوري و ارزيابي بپردازند. اين مجموعه منبع و مرجع خوبي براي پژوهشگران بعدي است. به ويژه آن كه درباره برخي از شخصيتها، همانند ذبيح بهروز يا رشيد ياسمي، منابع كمتري در اختيار داريم.
سپس هوشنگ اتحاد پژوهشگر و نويسنده گفت: پيش از آن كه وارد بحث اصلي شوم بايد عرض كنم كه بنده مهندس فوق ليسانس كشاورزي هستم. البته همان موقع كه به رشته تخصصي خود ميپرداختم، كارهاي تحقيقاتي هم انجام ميدادم. به طوري كه در سالهاي 1342 بهبعد براي اولين بار در ايران، ترجمههايي را درباره نگهداري نباتات ساختماني به مطبوعات دادم كه به تدريج چاپ شد.
وي افزود: اما از آنجا كه ادبيات در من ريشه داشت، كار ادبي را هم دنبال ميكردم. از كودكي با شعرهاي عباس يميني شريف آشنا بودم. به تدريج كه سنم بالا رفت مطالعاتم هم وسيعتر شد. بعدها با آثار نويسندگان فرنگي مثل «سامرست موام» آشنا شدم و ادبيات معاصر ايران را شناختم و شعرهاي فروغ و شاملو و اخوان ثالث را ميخواندم و در خاطر داشتم. اينها زمينهاي بود براي كاري كه در اين مجموعه 13 جلدي انجام دادهام.
وي به ويژگيهاي اثر اشاره كرد و گفت: در اين كتاب در حدود 9 هزار منبع استفاده شده است. كوشش كردهام كه جامعترين اطلاعات را در اختيار خواننده قرار بدهم. درباره بعضي از شخصيتها مثل علامه قزويني منابع كمتري وجود داشت. اما درباره صادق هدايت منابع بيشتر بود. در زبان فارسي درباره هيچ كس به اندازه هدايت ننوشتهاند. خواه ناخواه وقتي منابع فراوان باشد مطلب بيشتري هم نوشته ميشود. اگر چه از من ايراد گرفتهاند كه چرا به هدايت بيشتر از بقيه پرداختهام.
وي افزود: كتاب «پژوهشگران معاصر ايران» از 34 شخصيت اصلي تشكيل شده است. در يادداشتها هم درباره ديگران توضيح داده شده است. نمونه نثر هر كدام از شخصيتهاي اصلي را بنا به توصيه دكتر اسلامي آوردهام. اين نمونهها گاه چند تاست. مثلا براي دهخدا يك نمونه از نثر ادبي او و يك نمونه از نثر «چرند پرند» او آورده شده است. يا براي هدايت 6– 7 نمونه نثر آوردهام. در آخر هم فهرست آثار آمده است. كتابنامه هر كدام از اين شخصيتها هم در آخر كتاب افزوده شده است.
نظر شما