به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، اين اثر به بررسي مهمترين چالشهاي هستيشناسانه، معرفتشناسانه و روششناسانه در رشته علوم سياسي و رهيافتهاي آنها ميپردازد.
همانگونه كه نويسنده اين اثر معتقد است: « دانشمندان علوم سياسي منازعههاي عميقي در مورد مفروضات، تمركز و روشهاي تحليل به نمايش ميگذارند و فرضيهها و نظريههايي را ارائه ميدهند كه مستقيما در تضاد با يكديگرند. آنان اغلب يك پديده واحد را توصيف ميكنند، اما تحليلهاي بسيار متفاوتي درباره آن ارائه ميدهند. علاوه بر آن، رشد چشمگير متون پژوهش در علوم سياسي و تنوع پيچيدگي اين متون، وجود يك راهنما را ضروري ميسازد. يك ارزيابي جامع از جنبههاي متعدد رشته علوم سياسي مستلزم آن است كه قضاوتي در مورد وضعيت موجود مناظرهها صورت گيرد.»
اين كتاب در 14 فصل با عنوانهاي «نظريه هنجاري»، «رهيافت نهادي»، «تحليل رفتاري»، «نظريه انتخاب عقلايي»، «ديدگاه فمينيستي»، «نظريه گفتمان»، «تحليل كيفي»، «روشهاي كمي»، «روش مقايسهاي»، «ساختار و كارگزار»، «كثرت گرايي»، «نخبهگرايي»، «ماركسيسم» و «تقارب ميان نظريههاي دولت» تدوين شده است.
در بخشي از پيشگفتار اين كتاب آمده است: «يكي از ابزارهاي كارآمد و ضروري علوم انساني و به ويژه علوم سياسي، نظريهپرداز است. پديدارهاي اجتماعي و سياسي در علوم اجتماعي و سياسي توسط نظريهها تبيين ميگردند. تبيين پديدارهاي سياسي كه در چارچوب يك يا تركيبي از چند نظريه انجام ميشوند، تجويز و پيشگويي را تسهيل مينمايد. تسهيل پيشگويي و تجويز نيز به نوبه خود سياستسازان را در طراحي نقشههاي سياسي خود ياري ميدهد و به آنان امكان بهره برداري بهينه از اوضاع سياسي را اعطا مينمايد. نظريه و نظريه پردازي عليرغم سابقه غني كه در غرب دارد در كشور ما چندان پيشرفتي نداشته است.»
به عقيده نويسندگان اين كتاب، گام ديگري كه از آن بوي معرفتشناسي استشمام ميشود، شكافتن پوسته نظريهپردازي، راهيابي به درون آن و تبيين نحوه انجام فعل و انفعالاتي است كه حاصل آنها نظريه و در نهايت علم سياست است. ميتوان حدس زد كه اين گام بسي مشكلتر از نفس نظريهپردازي است. اين امر نيز در ادبيات غرب سابقه بهنسبت زيادي دارد و علوم سياسي در كشور ما، از اين حيث در آغاز راه خود است. پر كردن چنين خلايي توليد ادبياتي غني را ميطلبد و چنين امري تا حدودي از طريق برگردان آثار دانشمندان اين حوزه به فارسي ممكن است.
از ديگر مباحث اين اثر ميتوان به انواع نهادگرايي، ارزيابي نظريه هنجاري، انتقادهايي از رهيافت رفتاري، تجزيه و تحليل تاچريسم، انتقادات وارد بر روشهاي كيفي، دستاوردها و فرصتها، تحولات در سياست مقايسهاي، ويژگيهاي كثرتگرايي، نخبهگرايي كلاسيك، ماركس و دولت و مبناي تقارب اشاره كرد.
در قسمتي از اين اثر با عنوان «ماركس و دولت» آمده است: «در نوشتههاي ماركس ميتوان به وجود دو ديدگاه در مورد رابطه دولت و برخي طبقات پيبرد. مطابق نخستين و مهمترين ديدگاه ماركس، دولت به عنوان ابزار طبقه مسلط انگاشته شده كه وظيفهاش هماهنگ نمودن منافع دراز مدت اين طبقه است. بر اساس اين ديدگاه كه عمدتا در مانيفيست كمونيست مشاهده ميشود، ماركس چنين بيان ميدارد كه قوه مجريه دولت مدرن، صرفا كميتهاي براي مديريت امور كل طبقه بورژوازي است. در اينجا ماركس مبارزه طبقاتي را به عنوان يك مبارزه ساده ميان دو قطب متضاد تصور مينمايد.»
چاپ نخست كتاب « روش و نظريه در علوم سياسي» در شمارگان 1500 نسخه، 496 صفحه و بهاي 80000 ريال روانه بازار كتاب شده است.
نظرات