«گردشگري فرهنگي و راهكارهاي ارتقاي آن در ايران» به كوشش رحيم يعقوبزاده و فيروز دولتآبادي گردآوري و منتشر شده است. اين كتاب اصول و منشور گردشگري فرهنگي را واشكافي ميكند.\
گرچه ميتوان گفت گردشگري به تنهايي نميتواند منجر به توسعه كشور شود، ولي با ورود گردشگر به تدريج نياز به تغيير و ايجاد امكانات براي اقامت، جابهجايي و ساير فعاليتهاي مربوطه، به وجود ميآيد. بنابراين توسعه را نيز در پي خواهد داشت و در دراز مدت باعث افزايش امكانات و تأسيسات ميشود.
پيشينه پژوهش در زمينه گردشگري
در حوزه توريسم كارهاي متعددي انجام شده است اما متأسفانه گردشگري فرهنگي در اين ميان مهجور مانده است. نگارندگان با جستوجو در ميان پاياننامهها و مقالات ارايه شده در داخل و خارج از كشور در زمينه گردشگري و به خصوص گردشگري فرهنگي، به موردي كه به طور خاص گردشگري فرهنگي را به عنوان نوعي مطلوب از گردشگري در ايران كه پاسخگوي مطالبات گردشگران دنياي امروز باشد و پرداختن به آن را راهكار توسعه گردشگري در كشور بداند، برخورد نكردند. اما مطالب و مقالات بسياري درباره توريسم و گردشگري ارايه شدهاند كه در كنار پرداختن به موضوعات مورد نظرشان به طور مختصر در صنعت گردشگري به گردشگري فرهنگي نيز پرداختهاند.
ايران ظرفيت گردشگري بالايي دارد
ايران به عنوان يك مقصد جذاب گردشگري، بيشك ظرفيت جذب گردشگران بسياري را دارد كه در عرصه تعامل جامه ميزبان، ميهمان علاوه بر منابع اقتصادي چشمگير، قابليت توسعه فرهنگي و نيز ارايه سيماي مثبتي از كشور را ميتواند داشته باشد.
سالهاي طولاني است كه در كشورمان بحث اهميت توريست و گردشگر گاه به گاه به صورت موضوع اصلي در كشور و در ميان مسولان و نخبگان مطرح است، لكن به اين موضوع بيشتر از زاويه مسايل اقتصادي و اهميت آن در توسعه اقتصادي كشور و جنبه درآمدزدايي آن توجه شده است.
مقوله درآمدزدايي و اشتغال امري طبیعی است كه خواسته يا ناخواسته وقتي گردشگر به كشوري وارد ميشود، جامه عمل می پوشد. توسعه نسبتا پيشرفته الزاما به دليل حضور اين افراد در مناطق مورد توجه اتفاق ميافتد.
جاذبههاي ايران براي گردشگر خارجي اصولا زاييده اصل خوشگذراني كه محور سفر بسياري از گردشگران محسوب ميشود نيست، بلكه بيشتر حاكي از روح فرهنگي، پيشينه عميق تمدني، نقش برتر همزيستي به جاي تقابل (در ميان خود و با همسايگان خود) پل انتقال دانش، فرهنگ، هنر و دين به صورت تاريخي است كه در كنار نوعآوري، خلاقيت، نخبهسازي سياسي، عقيدتي، فرهنگي و... بسياري از مردمان را به خود جلب كرده است.
ايران، مهد حقوق بشر و احترام به باور ملتهاي ديگر
كوروش هخامنشي نخستين پيامآور و صادر كننده منشور حقوق بشر جهان، شخصي كه ملتهاي مغلوب به او لقب ناجي و فرستاده خداوند داده بودند؛ كسي كه پس از وارد شدن به شهرهاي ملل مغلوب براي آباداني و سربلندي آنها كوشش ميكرد. شخصي كه در تورات به نام «فرزند خدا» نامش ذكر شده است. از كوروش فرزند صالح خداوند نام ذوالقرنين نيز نام برده شده است.
كمتر كشوري در طول تاريخ به چنين مقامي رسيده است. از ميترائيسم آييني كه روزگاري اروپا را تسخير كرد تا زرتشت كه نخستين يكتاپرستي جهان نام داده شده است. ايران همچنين زادگاه ماني، مزدك و زرتشت است. زرتشتيان، مسيحيان، يهوديان و مسلمانان هزاران سال است كه در كنار يكديگر به نیکی زيستهاند.
جايگاه ايران در صنعت گردشگري
سابقه كهن و درخشان در فرهنگ و تمدن، آثار باستاني و تاريخي فراوان، تنوع فرهنگي، نژادی، زبانی و دهها جاذبه گردشگري ديگر، قابليت به ارمغان آوردن جايگاه ممتازي را در صنعت گردشگري دنيا براي ايران دارد. اما به رغم اين واقعيتها، تعداد گردشگران ورودي به كشور، پايينتر از متوسط آمار بسياري از كشورهاست.
طبق برنامه چشمانداز بيست ساله كشور، در پايان برنامه چهارم توسعه، حداقل ميباست چهار ميليون گردشگر خارجي وارد ايران شده باشند. متأسفانه آمارهاي ورودي تا سال دوم برنامه تنها 750 هزار توريست واقعي را ثبت كردهاند. علت اين مسأله را بايد به گونه اي علمي و جامع جستوجو كرد. بدون شك مولفههاي فراوان و متعددي در اين ناكامي سهيماند.
ايران به اقتضاي فرهنگ ايراني-اسلامي و ارزشهاي بومي خود تأكيد ويژهاي بر انواع خاصي از گردشگري و به ويژه «گردشگري فرهنگي» ميتواند داشته باشد. در اين كتاب كوشش شده است با ارايه راهكارهاي مناسب و قابل اجرا در حل اين مسأله براي برنامهريزي گامي برداشته باشد.
اين كتاب در هفت فصل بخشبندي شده است. فصل نخست به كليات و فصل دوم به گردشگري و انواع آن اختصاص دارد. فصل سوم عناصر و آثار گردشگري را مطرح ميكند و فصل چهارم به جايگاه ايران در گردشگري جهاني ميپردازد. فصل پنجم به گردشگري فرهنگي و فصل ششم پيشنهادها و راهكارها را ارايه ميدهد و فصل هفتم پيوستها را دربرميگيرد.
چاپ نخست «گردشگري فرهنگي و راهكارهاي ارتقاي آن در ايران» در 220 صفحه با شمارگان 1200 نسخه و بهاي 3 هزار و 300 تومان منتشر شده و در دسترس گردشگران فرهنگي ايران و جهان قرار دارد.
نظر شما