نويسنده كتاب «هستي و مستي» اين اثر را در زمره آثاري برشمرد كه ميكوشد اتهام الحاد و ماترياليسم را از خيام بزدايد./
وي اين اثر را بررسي انديشههاي فلسفي خيام برشمرد و گفت: اين كتاب از زمره آثاري است كه ميكوشد اتهام ماترياليست، ملحد و خوشباش بودن خيام را از وي زدوده، سلك معنوي اين انديشمند را بيش از پيش آشكار سازد. ظاهر سخن اين فيلسوف، دعوت به حدي فراتر از خوشباشي و عبثكاري است، چرا كه او كوشيد مخاطبانش را از تحجر و جمود در دين رهانيده، معاد حقيقي را به آنها بشناساند.
وي رباعيات خيام را داري اصطلاحات رندي و فاقد اصطلاحات عرفاني برشمرد و گفت: دليل بدفهمي انديشههاي خيام، تفسير نادرست آنهاست. ظاهر سخنان اين فيلسوف شاعر، هيچانگاري جهان و غوطهور شدن در لذات دنيايي نظير نوشيدن «مي» است، اما اگر به واقع همه چيز جهان براي وي بيارزش بود، پس چرا او داراي دغدغههايي فلسفي بود كه آنها را در قالب شعر ميسرود و همچنين رياضيداني شد كه ابداعاتي در اين علم بنيان گذاشت. بنابراين ميتوان دريافت كه نبايد به ظاهر سخنان وي بسنده كرد.
فيضي با بيان اين كه «شرايط اجتماعي و تفكرات دينداران در عصر خيام ممكن است تا اندازهاي آراي او را متأثر ساخته باشد» گفت: او عليه يك جهان فكري منحط، داد سخن ميدهد، جهاني فكري كه شايد منحصر به دوره او نباشد. اين انديشمند همچنين داراي چندين كتاب فلسفي به سبك ابن سينا نيز هست كه مطالعه آنها در تبيين آنچه او واقعا ميانديشيد، كمك شاياني خواهد كرد.
وي با اشاره به سامان گرفتن كتابش در دو بخش گفت: «خيام و چند مسأله بنيادي» و «تفسير رباعيات خيام» عنوانهاي اين دو بخشاند. مقايسه خيام با نيچه و شمس تبريزي و همچنين بررسي جايگاه او در مرز ميان ادبيات و فلسفه و ملاحظاتي انتقادي به انديشههاي او، بخشهاي ديگر اين اثر را تشكيل ميدهند.
كتاب «هستي و مستي» بهتازگي از سوي انتشارات اطلاعات منتشر شده است.
نظر شما