سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): خوی در شمالغرب ایران، «دارالقرار»ِ عشاق است، جایی که خاکش ردپایی از عارفان دارد، در قلب این شهر کهن، سالیان سال، ستونهای سنگی منارهای بینامونشان، به نظاره تاریخ نشسته بود و هزاران دلداده طریقت عشق، در جستوجوی نشانهای از مراد مولانا، سرگشته کوچههای آن بودند، امروز که بارگاه شمس تبریزی به روزهای بلوغ و شکوه خود نزدیک میشود، نه تنها سنگها و آجرها، بلکه تاریخ همت و عشق مردمان این دیار و مدیران دلسوز این سرزمین است که جان میگیرد.
پروژهای که قرار است با تکیه بر ظرفیت تاریخی و معنوی خوی و پیوند این شهر با نام و میراث شمس تبریزی، زمینهای تازه برای توسعه فعالیتهای فرهنگی، پژوهشی و گردشگری در منطقه فراهم کند. این طرح که عملیات اجرایی آن پس از کاوشهای باستانشناسی سال ۱۳۹۵ آغاز شد، در سالهای نخست با کندی پیش رفت و تنها ۲۲ درصد پیشرفت داشت، اما در ادامه با تخصیص اعتبارات ویژه و افزایش عوامل اجرایی، روند اجرای آن سرعت گرفت.
سعید عضدالدینی ملکی در این باره به خبرنگار ایبنا گفت: پروژه بارگاه شمس تبریزی تنها یک طرح معماری یا بازسازی یک بنای تاریخی در شهر خوی نیست، بلکه پروژهای هویتساز و نمادین است که ظرفیتهای فرهنگی، معنوی و تاریخی منطقه خوی و آذربایجانغربی را احیا و معرفی میکند.
رئیس بنیاد ایرانشناسی استان آذربایجانغربی اظهار کرد: این پروژه با محوریت نام و شخصیت شمس تبریزی میتواند در احیای روح معنوی منطقه و بازنمایی هویت عرفانی و فرهنگی آن نقش مهمی داشته باشد و خوی را به مقصدی برای گردشگران فرهنگی، معنوی و پژوهشگران حوزه عرفان از داخل و خارج کشور تبدیل کند.
این پژوهشگر و نویسنده افزود: بارگاه شمس تبریزی به دلیل پیوند این عارف نامآشنا با مولانا و جایگاه او در تاریخ عرفان و ادبیات ایران، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری فرهنگی و عرفانی برخوردار است و احیای این مجموعه میتواند پلی میان شکوه میراث گذشته و نیازهای فرهنگی امروز ایجاد کند.
ملکی ادامه داد: استفاده از زبان معماری بومی و بهرهگیری از عناصر معماری اسلامی و عرفانی در طراحی بارگاه شمس تبریزی میتواند زمینه ارتباط دوباره مردم و گردشگران با فرم و معنای معماری منطقه را فراهم کند و به این مجموعه هویتی متناسب با جایگاه تاریخی و فرهنگی آن ببخشد.
وی با اشاره به ظرفیتهای بنیاد ایرانشناسی در معرفی این پروژه در سطح بینالمللی گفت: معاونت اطلاعرسانی و امور بینالملل بنیاد ایرانشناسی که در عرصه بینالمللی فعالیت دارد، میتواند از ظرفیتهای خود برای معرفی بارگاه شمس تبریزی و ایجاد ارتباط میان پژوهشگران این حوزه در نقاط مختلف جهان با این مجموعه استفاده کند.
بارگاه شمس از بنای یادبود به مؤسسه علمی فرهنگی تبدیل شود
پژوهشگر و نویسنده ارومیهای تأکید کرد: برای اینکه پروژه بارگاه شمس تبریزی از یک اثر صرفاً نمادین یا گردشگری فراتر رفته و به یک مرکز علمی و پژوهشی سطح بالا تبدیل شود، باید از ساختار یک بنای یادبود عبور کرده و به سمت ایجاد یک مؤسسه علمی فرهنگی حرکت کند.
ملکی بیان کرد: ایجاد کتابخانه تخصصی و دیجیتال در زمینه عرفان، تصوف و مطالعات مرتبط با شمس و مولانا و همچنین راهاندازی بانک اطلاعاتی از اسناد تاریخی منطقه خوی و آثار مربوط به شمس تبریزی و مولانا میتواند از مهمترین کارکردهای علمی این مجموعه باشد که بر اساس دستور استاندار، این موضوع در دستور کار قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه بارگاه شمس تبریزی میتواند ظرفیت مهمی برای دیپلماسی فرهنگی باشد، اظهار کرد: استفاده از این مجموعه به عنوان ابزاری برای دیپلماسی فرهنگی میتواند زمینه ارتباط میان ملتها و پژوهشگران را فراهم کند؛ چراکه شخصیت شمس تبریزی در حوزه عرفان و ادبیات، فراتر از مرزهای سیاسی است و در قلب فرهنگ مشترک جهان اسلام جای دارد.
ملکی افزود: شمس تبریزی میتواند به عنوان یک زبان مشترک میان کشورهای اسلامی مورد توجه قرار گیرد و معرفی علمی و فرهنگی میراث او، ظرفیت مناسبی برای گسترش تعاملات فرهنگی در سطح منطقهای و بینالمللی ایجاد کند.
احیای بارگاه شمس؛ ضرورتی برای نسل جوان
این پژوهشگر و نویسنده با اشاره به اقدامات انجامشده برای پیشبرد پروژه بارگاه شمس تبریزی گفت: در این زمینه طی مدت اخیر تلاشهای قابل توجهی، بهویژه با درایت استاندار آذربایجانغربی، ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان و سایر دستگاههای مرتبط انجام شده است.
وی ادامه داد: احیای این مجموعه برای نسل جوان تنها یک پروژه عمرانی و گردشگری نیست، بلکه یک نیاز واقعی هویتی است؛ چراکه نسل جوان امروز در میان حجم گستردهای از اطلاعات قرار دارد و اگر ارتباط آنان با میراث فرهنگی و تاریخی به درستی تقویت نشود، ممکن است با گسست از ریشههای هویتی خود مواجه شوند.
ملکی تأکید کرد: تکمیل، معرفی و بهرهبرداری درست از بارگاه شمس تبریزی میتواند زمینه آشنایی نسل جوان با یکی از شخصیتهای برجسته عرفان و فرهنگ ایرانی را فراهم کرده و احساس تعلق و افتخار نسبت به میراث فرهنگی و دینی کشور را تقویت کند.
وی گفت: احیای بارگاه شمس تبریزی را میتوان پروژهای برای جهانیسازی هویت دانست؛ چراکه در ایرانشناسی، هدف از بازخوانی میراث تنها نگاه به گذشته نیست، بلکه ارائه تصویری معتبر، علمی و قابل فهم از تمدن و فرهنگ ایران به جهان امروز است و معرفی شخصیتهای برجستهای همچون شمس تبریزی میتواند گامی مؤثر در این مسیر باشد.
نظر شما