سرویس بین‌الملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: پادریک کالم شاعری نام‌آشنا در ایرلند بود که مرگش به صفحه اول نیویورک تایمز رسید، اما همسرش مری کالم زبانی چنان برنده و طنزی چنان گزنده داشت که غول‌هایی چون ارنست همینگوی و اسکات فیتزجرالد هم از نیش نقدش می‌ترسیدند. با این حال، تاریخ ادبیات او را به حاشیه راند. کتاب جدید مری و پادریک کالم: زندگی‌ها و رویا (Mary & Padraic Colum: Lives and the Dream) بازخوانی سرنوشت جذاب این زوج است؛ قصه‌ای که از خروش ادبی دوبلین در اوایل قرن بیستم و حلقه جیمز جویس در پاریس آغاز می‌شود و تا روزگار پرتب‌وتاب روشنفکری نیویورک ادامه می‌یابد.

مارگارت کلهر، نویسنده این کتاب، ماجرای زندگی‌نامه‌نویسی‌اش را یک شکار ادبی چهارساله می‌خواند؛ تلاشی که او را از کتابخانه عمومی نیویورک به کشفی نامنتظر در دوبلین رساند. تونی مور، مدیر ادبی خانواده، چمدانی پر از پوشه و دست‌نوشته در اختیار او گذاشت که گنجینه‌ای شامل ۵۰۰ نامه عاشقانه میان سال‌های ۱۹۰۷ تا ۱۹۱۳ بود. دوسوم نامه‌ها به قلم مری نوشته شده بود؛ زن جوانی که در تنهایی روزهای تدریس در دوندالک برای دوستش در دوبلین می‌نوشت، در حالی که پادریک در میانه مشغله‌های تئاتر ابی (Abbey Theatre) و نشریات ادبی برایش قلم می‌زد.

این نامه‌ها سند بالندگی نسلی انقلابی و جاه‌طلب‌اند. مری از همان جوانی به نبوغ همسرش باور داشت و در نامه‌ای در سال ۱۹۰۷ او را به خاطر سوزاندن نامه‌های قدیمی سرزنش کرد: «تو هیچ‌وقت نباید نوشته‌های قلمت را بی‌رحمانه بسوزانی. همیشه باید چشمی به زندگی‌نامه‌نویسان آینده داشته باشی!» نکته خواندنی آنکه مری او را با الهام از منظومه اورورا لی اثر الیزابت بارت براونینگ «پسرعمو» خطاب می‌کرد؛ پوششی ادبی برای پنهان کردن احساسات عاشقانه در محیط بسته صومعه و بیان صمیمانه‌ترین رویاها و هراس‌ها.

با مهاجرت به آمریکا در سال ۱۹۱۴، مسیر حرفه‌ای هر دو اوج گرفت. مری دو بار برنده بورسیه معتبر گوگنهایم شد؛ زنی باصلابت و مهیب در نقد که سایه‌اش بر فضای ادبی سنگینی می‌کرد. در برابر، پادریک چهره‌ای مهربان بود که با سخاوت تمام برای معرفی چهره‌هایی چون جیمز جویس و لولا ریج تلاش می‌کرد.

در میان اسناد کتابخانه نیویورک، طرحی دیده می‌شود که جان باتلر ییتس در سال ۱۹۲۱ با خطوطی ساده از این زوج کشیده است؛ تصویری زنده از نگاه شیفته پادریک به مری. عکسی نیز سال‌ها بعد در ۱۹۴۸ روی جلد مجله لایف رفت که همان نگاه پرامید را بازتاب می‌داد. این کتاب تلاشی است تا زندگی، رویاها و آثار این زوج بار دیگر خوانده و قدر دانسته شود.

منبع: irishtimes