"اميد عطايي فرد" پژوهشگر ايراني،در گفت و گو با خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) گفت:شاهنامه كهن ترين گواه بر آگاهي ايرانيان از ارزش تاريخ نگاري است.بررسي اين اثر سترگ همواره از موضوعات مورد علاقه محققان و پژوهندگان ايراني و ايران شناسان علاقمند خارجي بوده است.انبوهي از آثار تحقيقي گوناگون درباره اين اثر ارزشمند تاريخي، بازتاب صحت همين مدعاست.

وي با نگاه و رويكردي نو به ديباچه شاهنامه پرداخت و درباره ويژگي‌هاي آن گفت: ديباچه شاهنامه داراي پيش گفتاري نزديك به هفتاد صفحه است و شرح نسبتا كاملي از تاريخ نگاري در ايران باستان را در بر دارد. سپس بيت هاي ديباچه شاهنامه در دو بخش مورد بررسي قرار گرفته و بخش سوم در بردارنده بيت هاي پراكنده اي در سراسر شاهنامه است كه در آنها فردوسي درباره خودش و شاهنامه سخن رانده است. 

نویسنده کتاب افسون فریدون در ادامه افزود: هر يك از اين سه بخش داراي شرح و گزارش است. همچنين دو نوشتار در پايان كتاب درباره تاريخ راستين پايان شاهنامه و سالزاد فردوسي ارايه شده است كه نشان مي دهد فردوسي قبل از سال 300 هجري قمري به دنيا آمده است. ويرايش بيت ها بر پايه بيش از 10 دستنويس كهن شاهنامه است و در نتيجه كاملا با ويرايش هاي ديگر متفاوت است.

"اميد عطايي فرد"درباره ضرورت بازنگري و باز خواني متون كهن به طور اعم و شاهنامه به طور اخص افزود: متون كهن، چه نظم و چه نثر، در بردارنده حافظه تاريخي مردم ايران در زمينه هاي گوناگون است. اگر بنا باشد كه به اين متون به چشم افسانه هاي ساختگي و آثاري صرفا ادبي نگاه شود، آگاهي هاي گرانبها و ارزشمندي از دست مي رود.

اين پژوهشگر ايران باستان  يادآور شد: شاهنامه فردوسي و ديگر دفترهاي همبسته با آن نه تنها درباره ايران كه درباره كشور هاي ديگر نيز گزارش هاي سودمندي در بردارند. دقت و درستي و امانت داري شاهنامه نويسان در بازگويي تاريخ در خور آفرين است. زيرا آنان كارنامه اي آلوده به دروغ و ستايش و نكوهش بيهوده از شهرياران و سپهداران ايران نداشته اند. 

نویسنده کتاب شگفتی های ایران باستان شاهنامه را بزرگترین شاهکار ادبی بشر خواند و گفت: فردوسی بزرگ، بی هیچ گزافه ای شاهکار خود را کاخ بلند و بی گزند، و زنده گر فرهنگ ایران دانسته و بزرگان و بینشوران و سخنوران نیز او را بزرگترین ادب شناس و سخن سرای ایران و جهان به شمار آورده اند.

"عطایی فرد" در ادامه عنوان کرد: اگر شاهنامه را برترین شاهکار می خوانیم از آن روست که در برهان قاطع نیز آمده، شاهنامه به زبانی سروده شده که زیباترین و شیواترین زبان جهان است؛ زبانی که آن را منسوب به "دره کوه" نیز گویند، همچو کبک دری و این به اعتبار خوشخوانی هم می توان بوده باشد زیرا که بهترین لغات فارسی، زبان دری است. 

این پژوهشگر ایران باستان فردوسی را بزرگترین شاعر ایران دانست و یادآورشد: فردوسی بزرگترین شاعر ایران و شاهنامه او ارزنده ترین شاهکار جاودانی زبان و اندیشه و فرهنگ ایرانی است و بسیاری از محققان، به حق آن را بزرگترین حماسه جهان خوانده اند. وسعت خیال فردوسی و عمق اندیشه های او و قدرت او در هنر شاعری، چیره دستی او در دقایق داستانسرایی، توانیی او در آفرینش معانی لطیف در زمینه های گوناگون از حکمت و اخلاق و تغزل و وصف طبیعت، او را بزرگترین شاعران کرده است وش اهنامه را بالاتر از شاهکار ادبی یک ملت، جزو شاهکارهای جهانی و بزرگترین حماسه عالم و از مواریث جاودانی بشری شمرده اند. 

"ديباچه شاهنامه" شرح نسبتا كاملي از تاريخ نگاري ايران باستان در بر دارد كه اخيرا درباره آن تحقيقي صورت گرفته است. پيش گفتار اين اثر با بررسي شاهنامه هاي ديگري جز شاهنامه نامدار فردوسي كليد مي خورد و ارزش و اهميت تاريخي آنها را باز مي تاباند.