به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، به اعتقاد مترجم اين كتاب، بيش‌تر متون ارتباطي در حوزه‌هاي گوناگون از مباحث مربوط به روانشناسي ارتباط گرفته تا مباحث مربوط به تاثير محتواي رسانه‌ها بر مخاطبان و نيز بسياري از بحث‌هاي بين رشته‌اي كه در حوزه مطالعه ارتباطات نمود يافته‌اند متوني نسبتا پيچيده به ويژه براي دانشجويان دوره كارشناسي هستند؛ متوني كه اغلب با عنوان «نظريه‌هاي ارتباطات» در اين دوره آموزش داده مي‌شوند.

به گفته وي، كتاب حاضر حاصل تلاشي است كه «دنيس مك‌كوايل» و «سون ويندال» با گردآوری مقالات و كتاب‌هاي مختلف درباره ارتباطات و ساده و قابل فهم‌سازي مفاهيم ارائه شده از طريق ترسيم تصويري از آنها در قالب مدل، مجموعه‌اي مختصر ولي بسيار مفيد براي علاقه‌مندان مطالعه ارتباطات جمعي فراهم آورده‌اند.

در مقدمه اين كتاب به هدف دوگانه‌ای اشاره شده. اين كتاب در پي آن است تا به شكلي موجز و قابل فهم بسياري از مدل‌هايي را كه براي توصيف و تشريح فرايند ارتباطات به طور عام و ارتباطات جمعي به طور خاص به وجود آمده‌اند را جمع‌آوري و ارائه كند و از سوي ديگر، خطوط اصلي تفكر درباره فرايند ارتباطات جمعي‌ است كه در طول سي سال گذشته با پژوهش در ارتباطات جمعي ظهور يافته‌اند. در واقع مي‌توان اين كتاب را شكلي از يك مرور تاريخي دانست.

كتاب «مدل ارتباطات جمعي» در شش فصل «حوزه و هدف»،‌ «مدل‌هاي پايه»، ‌«تاثيرات شخصي نفوذ و آثار ارتباطات جمعي بر افراد»، ‌«آثار ارتباطات جمعي بر فرهنگ و جامعه» و «سيستم‌هاي رسانه‌اي جمعي توليد، گزينش و گردش» نوشته شده است.

فصل اول «حوزه و هدف» به كاربردها و دژكاربردهاي مدل، تعريف‌ها و اصطلاحات، مدل‌هاي ارتباطي اوليه و پژوهش در ارتباطات جمعي، شرح مدل رياضي اوليه، از ارتباط تا ارتباطات جمعي، پيشرفت‌هاي مدل‌هاي ارتباطي و پژوهش در ارتباطات و پيشرفت‌هاي آتي مي‌پردازد.
به باور مولفان، پژوهش در ارتباطات جمعي كه ابتدا به دليل وجود دغدغه‌هايي درباره تاثير سياسي مطبوعات جمعي و بعدها به دليل عواقب و نتايج اخلاقي و اجتماعي فيلم‌ها و راديو شكل گرفت، پيشنهادي يك قرني دارد و ريشه پژوهش در ارتباطات را مي‌توان در برنامه‌هاي آموزش، تبليغات، ارتباطات راه دور، تبليغات بازرگاني و روابط عمومي و اجتماعي يافت.

«مدل‌هاي پايه» موضوع فصل دوم است كه در آن به بررسي فرمول لسول، مد‌ل‌هاي شنون، ويوور، ازگود، شرام و دنس، دستاورد دفلور، مدل‌كلي گربنر درباره ارتباطات، مدل abx نيوكام، ساير مدل‌هاي تعادلي و همسويي، مدل مفهومي وستلي و مك‌لين براي پژوهش ارتباطات، اقتباس وستلي و مك‌لين از مدل abx نيوكام، كاربردهاي اين مدل، مدل ارتباطات جمعي شرام، به سوي ديدگاه جامعه‌شناسي ارتباطات جمعي و مدل فرايند ارتباطات جمعي مالتزكه پرداخته شده است.

بنا به مندرجات كتاب «هارولد لسول» دانشمند علوم سياسي آمريكا، در سال 1948 مقاله‌اي نوشت كه شايد مشهورترين تك عبارت «پژوهش در ارتباطات» را شامل مي‌شد كه همان روش مناسب براي توصيف عمل ارتباطي پاسخ دادن به پرسش‌هاي زير است: چه كسي، چه مي‌گويد، از چه مجرايي، به چه كسي و با چه تاثيري. اين عبارت از آن پس به فرمول لسول مشهور شد.

در ادامه، اين كتاب به مدل‌هاي «شنون» و «ويوور» نيز اشاره كرده. اين مدل‌ها با وجود تفاوت زيادي كه دارند، از يك ويژگي مشترك برخوردار هستند و آن اين است كه هر دو مدل، در تاريخ كوتاه پژوهش رسانه‌اي جمعي تاثير گذار بوده‌اند. اولين مدل از اين دو را رياضيداني به نام «كلاود شنون» در اوخر دهه 1940 پايه‌گذاري كرد. مدل دوم بر عقايد روان زبانشناسي به نام «سي.ئي. ازگود» مبتني بود و توسط پژوهشگر ارتباطات جمعي به نام «ويلبر شرام» در اوايل دهه 1950 توسعه بيش‌تري يافت. مدل سوم و جديدتر، مدل مارپيچ است كه «اف.ئي.ايكس.دنس» آن را پيشنهاد كرد.

مدل بعدي توسط «ويلبر شرام» ارائه شده كه همراه «سي.ئي. از گود» آن را بنيان نهاد. اگر مدل «شنون» به عنوان مدلي خطي توصيف شود، بايد بگويیم كه مدل «ازگود» و «شرام» دايره‌اي است. تفاوت ديگر آن با مدل «شنون» در اين نكته است كه علاقه «شنون» بيشتر معطوف به مجراهايي است كه فرستنده و گيرنده را به هم مرتبط مي‌سازند، در حالي كه «شرام» و «ازگو» بحث خود را به رفتار بازيگران اصلي در فرايند ارتباطات، اختصاص داده‌اند.

فصل سوم «تاثيرات شخصي، نفوذ و آثار ارتباطات جمعي بر افراد» به مدل‌هاي محرك، پاسخ و تغيييرات آنها، مدل روانشناختي كامستاك از آثار تلويزيون بر رفتار فرد، تعريف اصطلاحات در مدل خلاصه شده، مدل جريان دو مرحله‌اي تاثير رسانه‌هاي جمعي و تاثير شخصي از كاتز و لازارسفلد، مدل اشاعه نوآوري‌هاي راجرز و شوميكر و مدل منحني پرداخته شده است. 

به باور مولفان، يكي از مهمترين كاربردهاي ارتباطات جمعي و پژوهش، پرداختن به فرايند تشويق براي به كارگيري نوآوري‌ها بوده است. اين مسئله هم با جوامع در حال توسعه و هم با جوامع پيشرفته‌تر ارتباط دارد؛ زيرا در شرايط تغيير اجتماعي و فناورانه، نياز دائمي به جايگزيني روش‌هاي قديمي با تكنيك‌هاي جديد وجود دارد.

«آثار ارتباطات جمعي بر فرهنگ و جامعه» موضوع فصل چهارم به بررسي مدل‌هاي آثار غير مستقيم و بلند مدت‌تر، ‌برجسته‌سازي ،‌ مدل وابستگي راكيچ و دفلور از آثار ارتباطات جمعي،‌ مارپيچ سكوت، شكاف‌هاي اطلاعاتي به منزله آثار،‌ فرضيه شكاف آگاهي و از شكاف تا شكاف‌ها پرداخته است. در اين فصل فرايندهاي اثر گذاري كه ظاهرا ويژگي‌هاي معكوسي دارند، بررسي شده‌اند؛ يعني فرايندهاي كه عمدتا به تاثير بلندمدت، غير برنامه‌ريزي شده، غير مستقيم و از نظر وقوع به جمع مرتبط مي‌شوند.

فصل پنجم «مدل‌هاي مخاطب محور» رويكرد استفاده و خشنودي، ديدگاه روزنگرن، حوزه‌هاي كاربرد، يك مدل استفاده واثر، مفهوم استفاده، آثار، پيامدها و پياثر، مدلي براي جست‌وجوي اطلاعات و نمودار گردش‌كار را بررسي كرده است. تاريخچه پژوهش ارتباطات جمعي به آثار رسانه‌ها بر مردم اختصاص داشته است. 

در اين كتاب عنوان شده است که تكيه كلام مرتبط به اصطلاح «رويكرد استفاده و خشنودی»، تفاوت بين اين رويكرد را با پژوهش سنتي، درباره آثار رسانه‌ها، به خوبي نشان می‌دهد؛ به جای مطالعه اينكه رسانه‌ها با مردم چه می‌كنند، بهتر است بررسی كنيم مردم با رسانه‌ها چه مي‌كنند. پژوهش در اين رويكرد بر استفاده از محتواي رسانه‌ها براي كسب خشنودي يا برآوردن نيازها متمركز است.

در فصل پاياني كتاب، «سيستم‌هاي رسانه‌هاي جمعي، توليد، گزينش و گردش» به سيستم‌هاي تطبيقي رسانه مدل بازار آزاد و بيل‌هاي آن، مدل دفلور درباره نظام رسانه‌هاي جمعي آمريكا، پسند در برابر محتوا، ساير نظام هاي رسانه‌اي، سازمان‌هاي رسانه‌اي روابط ارتباط‌گر مردم، مدل گيبر و جانسون درباره روابط منبع، خبرنگار، مدل دروازه‌باني وايت، مدل مك‌نلي درباره گردش اخبار، مدل كنش دوگانه بيس درباره گردش داخلي خبر و مدل گالتونگ و روج درباره دروازه باني گزينشي پرداخته شده است. در اين فصل برخي از جنبه‌هاي موسسات رسانه‌اي جمعي نيز بررسي شده است.

كتاب «مدل‌هاي ارتباطات جمعي» نوشته دنيس مك‌كوايل و سون ويندال با ترجمه گودرز ميراني در شمارگان 2000 نسخه و با قيمت 1500 تومان از سوي دفتر پژوهش‌هاي راديو رونه بازار كتاب شده است.