دوازدهم اردیبهشت، سالروز شهادت فیلسوف بزرگ شیعی، استاد مرتضی مطهری است. وی فلسفه اسلامى را به درستی درك كرد، لذت آن را چشيد و به اهميت اين ميراث گرانبها پىبرد. به همین مناسبت «ایبنا» مروری دارد بر مهمترین کتابهای این اندیشمند و آثاری که درباره وی منتشر شدهاند./
وي در دوازده سالگی در حوزه علمیه مشهد به تحصیل مقدمات علوم اسلامی پرداخت و سال ۱۳۱۶ با وجود مبارزه شدید رضاخان با روحانیت و مخالفت دوستان و نزدیکان، برای تکمیل تحصیلات خود عازم حوزه علمیه قم شد. این در حالی بود که اندکی پیش از آن آیتالله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی، موسس حوزه، دیده از جهان فروبسته و ریاست حوزه را سه تن از مدرسان بزرگ آن سید محمد حجت، سید صدرالدین صدر و سید محمد تقی خوانساری بر عهده گرفته بودند.
آیتالله سید محمد حجت در اصول و آیتالله سید محمد محقق داماد در فقه، از استادان شهید مرتضی مطهری بودند. وی در مدت اقامت خود در قم علاوه بر تحصیل علم، در امور اجتماعی و سیاسی نیز مشارکت داشت.
شهيد مرتضی مطهری سال ۱۳۳۱ از قم به تهران مهاجرت کرد و در این شهر به تدریس در مدرسه مروی و تألیف و سخنرانیهای تحقیقی پرداخت. سال ۱۳۳۴ نخستین جلسه تفسیر انجمن اسلامی دانشجویان توسط مطهری تشکیل شد و همان سال تدریس خود را در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران آغاز کرد. سالهای ۱۳۳۷ و ۱۳۳۸ و پس از تشکیل انجمن اسلامی پزشکان، مطهری به یکی از سخنرانان اصلی این انجمن تبدیل شد. وی در طول سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰ سخنران منحصر به فرد این انجمن بود.
مهمترين خدمات استاد مطهري در طول حيات پر برکتش، ارایه ايدئولوژي اصيل اسلامي از طريق درس و سخنراني و تأليف کتاب بود. اين امر به ویژه در سالهاي 1351 تا 1357 به دلیل افزايش تبليغات گروههاي چپ و پديد آمدن گروههاي مسلمان چپزده و ظهور پديده التقاط به اوج خود رسید.
وی سال 1355 در پی درگيري با يک استاد کمونيست دانشکده الهيات، زودتر از موعد مقرر بازنشسته شد. در اين سالها استاد شهيد با همکاري تني چند از شخصيتهاي روحاني، «جامعه روحانيت مبارز تهران » را بنيان گذارد، به آن اميد که روحانيت شهرستانها نيز به تدريج چنين سازماني پيدا کنند. اگرچه ارتباط استاد مطهري با امام خميني(ره) پس از تبعيد ايشان از ايران به وسيله نامه و غيره استمرار داشت، ولي سال 1355 موفق شد در مسافرتي به نجف اشرف، ضمن ديدار با امام خميني(ره) درباره مسایل مهم نهضت و حوزههاي علميه با ايشان مشورت کند.
در دوران اقامت حضرت امام در پاريس، سفري به آن ديار، درباره مسایل مهم انقلاب با ايشان گفتوگو کرد و در همين سفر امام خميني(ره) ايشان را مسوول تشکيل شوراي انقلاب اسلامي کردند.
وی تا پيروزي انقلاب اسلامي و پس از آن همواره در کنار رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامي و مشاوري دلسوز و مورد اعتماد براي ايشان بود تا اين که ساعت بيست و دو و بيست دقيقه سه شنبه يازدهم ارديبهشت ماه سال 1358 در تاريکي شب در حالي که از يکي از جلسات فکري سياسي بيرون آمده بود، با گلوله گروه جنايتکار فرقان که به سرش اصابت کرد، به شهادت رسید و امام و امت اسلام در حالي که اميدها به آن بزرگمرد بسته بودند، در ماتمي عظيم فرو رفتند.
انديشههاي متفكر شهيد استاد مرتضي مطهري همواره به عنوان اسلامشناسي آگاه، عالمي زمانشناس، دانشمندي دردآشنا و فيلسوفي توانا مورد علاقه فرهيختگان و جوانان فكور بوده و هست.
استاد مطهری، شخصيتي بود كه پاسخگويي به شبهات زمانه و مقابله با انحرافات فكري و عقيدتي را وجهه همت خويش ساخت تا به آنجا كه در قبال اين مجاهدت عظيم علمي، جان خويش را فداي آرمانش کرد.
امام خميني(ره) در پيام تسليت خويش به مناسبت شهادت استاد فرمودند: «مطهري شخصيتي بود كه عمر شريف و ارزنده خود را در راه اهداف مقدس اسلام صرف كرد و با كجرويها و انحرافات مبارزه سرسختانه كرد.»
استاد مطهرى هم در علم كلام و احاطه بر انديشههاى متكلمين اسلامى و هم در فلسفه اسلامى و آگاهى بر نظريات فلسفه اسلامى تبحر خاصى داشت. وى از اين جهت بسيار عزيزالوجود و كمياب بود و از معدود افرادى بود كه فلسفه اسلامى را درك كرد، لذت آن را چشيد و به اهميت اين ميراث گرانبها پىبرد.
از این اندیشمند بزرگ اسلامی و درباره شخصیت و دیدگاههای او کتابهای فراوانی منتشر شده است. برخی از آثاری که در سالهای اخیر منتشر شدهاند، عبارتند از:
ـ معلم نمونه، سیری در اندیشه های تربیتی و شیوه های تدریس استاد شهید مرتضی مطهری/ علی تاجدینی/ تاویل/ 1381
ـ کتابشناسی توصیفی استاد مرتضی مطهری/ میراحمد باقرزاده ارجمندی، محمد طاهری خسروشاهی (مترجم)/ موسسه تحقیقات علوم اسلامی و انسانی دانشگاه تبریز/ 1381
ـ عالم جاودان استاد شهید مرتضی مطهری/ مرکز بررسی اسناد تاریخی/ 1382
ـ اسلام و ایران، برگرفته از کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، شهید مرتضی مطهری/ حجت الله ابراهیمیان/ کانون اندیشه جوان/ 1383
ـ صراط اندیشه، دو سیر پیشنهادی در آثار استاد شهید آیتالله مرتضی مطهری، ره/ مهدی نیلیپور/ اتقان/ 1383
ـ تحریفات حادثه عاشورا از دیدگاه دکتر شریعتی و استاد مطهری/ مرتضی مطهری/ شهید فهمیده/ 1383
ـ نگاهی نو به «سیری در نهج البلاغه» پیرامون معرفی منابع و مآخذ «سیری در نهج البلاغه» علامه شهید مرتضی مطهری/ سیدفرج الله موسوی، حسین ابراهیمی (زیرنظر)/ ثقلین/ 1384
ـ پیرامون جمهوری اسلامی/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1384
ـ دولت و فرهنگ دینی؛ با تاکید بر دیدگاههای استاد شهید مرتضی مطهری/ حسین علیزاده (به اهتمام)، فروغ کاظمی (ویراستار)، سیدمجتبی ضمیری (به اهتمام)، سلمان رضوی / موسسه فرهنگی هنری عرش پژوه/ 1384
ـ تفکر فلسفی غرب از منظر استاد شهید مرتضی مطهری/ مرتضی مطهری، علی دژاکام (محقق)/ دفتر نشر معارف (وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها)/ 1384
ـ علی(ع) از زبان استاد شهید مرتضی مطهری(ره)/ عباس عزیزی/ صلاه / 1384
ـ عشق در آثار علامه شهید مرتضی مطهری(ره)/ روح الله ولی ابرقویی/ مشهور/ 1385
ـ یادداشتهای استاد مطهری/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1385
ـ سیره نبوی از نگاه استاد مرتضی مطهری/ حسن اردشیری لاجیمی/ کتاب طه(وابسته به موسسه فرهنگی طه) / 1385
ـ کلمات فی الطریق؛ مجموعه مقالات و محاضرات الاستاذ الشهید مرتضی مطهری/ مرتضی مطهری، کمال سید (مترجم)/ باقیات / 1385
ـ تقریرات شرح المنظومه/ مرتضی مطهری (شارح)/ حکمت / 1385
ـ ختم نبوت / مرتضی مطهری / صدرا / 1385
ـ پیامبر امی / مرتضی مطهری/ صدرا / 1385
ـ پارهای از خورشید؛ گفتهها و ناگفتهها از زندگی استاد شهید مرتضی مطهری/ شهرام رجب زاده (ویراستار)، امیررضا ستوده (گردآورنده)، حمیدرضا سیدناصری (گردآورنده)/ ذکر / 1386
ـ ولاءها و ولایتها / مرتضی مطهری / صدرا / 1386
ـ فضیلتهای ماندگار؛ مفاخر شهدای روحانیت خراسان: شهید آیت الله مرتضی مطهری/ اسماعیل رضایی / سخن گستر/ 1386
ـ حکایتها و هدایتها؛ در آثار استاد شهید آیه الله مرتضی مطهری/ مرتضی مطهری/ بوستان کتاب قم/ 1386
ـ زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی استاد شهید مرتضی مطهری/ مرتضی مطهری، امید قنبری (ویراستار) / انجمن آثار و مفاخر فرهنگی/ 1386
ـ نامه تاریخی استاد مطهری به امام خمینی/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1386
ـ اسلام و نیازهای زمان / مرتضی مطهری / صدرا / 1386
ـ مساله ربا و بانک به ضمیمه مساله بیمه / مرتضی مطهری/ صدرا / 1386
ـ نبوت / مرتضی مطهری /صدرا / 1386
ـ تاریخ اسلام در آثار شهید آیت الله مطهری(ره)/ مرتضی مطهری، سعید روحانی (گردآورنده)/ دفتر نشر معارف (وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها) / 1386
ـ تحریفشناسی عاشورا؛ نقد «حماسه حسینی» شهید مرتضی مطهری(ره)/ سیدجعفر مرتضی عاملی، جواد محمدزمانی (مترجم)/ آرام دل/ 1386
ـ صراط اندیشه؛ دو سیر پیشنهادی در آثار استاد شهید آیت الله مرتضی مطهری(ره)/ مهدی نیلیپور/ سلسبیل / 1386
ـ 110 سوال از استاد مرتضی مطهری/ محمدحسن استادی مقدم (ویراستار)، مجید باقری (گردآورنده)/ خادم الرضا (ع)/ 1386
ـ افلاکیان زمین؛ مرتضی مطهری/ محمدحسین عباسی ولدی (به اهتمام) /نشر شاهد/ 1387
ـ کار در کلام استاد شهید مرتضی مطهری/ فرهنگسرای کار/ نشر شهر تهران (وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران) /1387
ـ مشق عشق؛ مجموعهای از خاطرات زندگی علامه شهید مرتضی مطهری/ معاونت تربیتی وفرهنگی موسسه آموزشی و پژوهشی امام (تدوین)/ موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی / 1387
ـ خدا زیباست؛ نگاهی نو به کتاب «مساله حجاب» نوشته متفکر شهید، مرتضی مطهری / ناصر نادری، عطیه مرکزی (نقاش)/ موج ادب / 1387
ـ مجموعه آثار استاد شهید مطهری/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ جهاد/ مرتضی مطهری، شورای نظارت بر نشر آثار استاد شهید آیهالله مطهری (ویراستار)/ صدرا / 1387
ـ حماسه آب؛ نقدی بر «نگاهی به حماسه حسینی مطهری تالیف صالحی نجف آبادی»/ مرتضی مطهری/ قو / 1387
ـ توحید/ مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ مساله حجاب/ مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ نظری به نظام اقتصادی اسلام / مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ بیست گفتار/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ علل گرایش به مادیگری؛ مقدمه ماتریالیسم در ایران /مرتضی مطهری / صدرا / 1387
ـ فطرت/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ داستان راستان/ مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ جاذبه و دافعه علی(ع) / مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ معاد/ مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ حج/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ خاتمیت /مرتضی مطهری / صدرا / 1387
ـ سیری در سیره ائمه اطهار(ع) / مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ امدادهای غیبی در زندگی بشر/ مرتضی مطهری / صدرا / 1387
ـ اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ شرح منظومه/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ مقدمهای بر جهانبینی اسلامی؛ انسان در قرآن / مرتضی مطهری / صدرا / 1387
ـ نظام حقوق زن در اسلام / مرتضی مطهری / صدرا/ 1387
ـ آینده انقلاب اسلامی ایران/ مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ عدل الهی / مرتضی مطهری / صدرا/ 1387
ـ فلسفه اخلاق/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ سیری در سیره نبوی / مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ کلیات علوم اسلامی؛ کلام، عرفان و حکمت عملی / مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ عرفان حافظ / مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ انسان و سرنوشت(مقدمه عظمت و انحطاط مسلمین)/ مرتضی مطهری/ صدرا/ 1387
ـ آشنایی با قرآن (تفسیر آیاتی از سوره های انفال و توبه)/ مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
ـ خدمات متقابل اسلام و ایران / مرتضی مطهری/ صدرا / 1387
نظر شما