-
قاب اسطورهای؛
جمال میرصادقی و مهرداد بهار
در این قاب جمال میرصادقی را در کنار مهرداد بهار مشاهده میکنید که هر دو از بزرگان ادبیات این خاک هستند. ملک مهرداد بهار نویسنده و پژوهشگر اسطوره و تاریخ اهل ایران بود. از مهرداد بهار با عنوان پدر اسطورهشناسی ایران یاد میشود. جمال میرصادقی نیز نویسنده و پژوهشگر برجسته با سابقه تألیف بیش از ۴۳ جلد کتاب و رمان، که همواره ترجیح داد به جای هیاهوی مجالس ادبی، در سکوت و وقار در کنار آثارش دیده شود، اکنون در بستر بیماری است و آرزومندیم سلامتی خود را بازیابد.
-
یادمانی از دو قلهی شعر؛
جوانی ابتهاج و شاملو در یک قاب
این تصویر سیاهوسفید، فراتر از یک عکس ساده، برشی از تاریخِ رفاقت و کلمه است؛ جوانیِ دو غول ادبیات، احمد شاملو و هوشنگ ابتهاج، که دوشادوش هم گواهی بر روزگار شکوهِ شعر پارسی شدهاند. امروز چهار سال از نوزدهم مرداد ۱۴۰۱ میگذرد؛ روزی که «سایه» از میان ما رفت تا در حافظهی جمعی یک ملت ابدی شود. او که با «ارغوان»ش غمهایمان را سرود و با غزلهایش پلی میان سنت و نوگرایی زد، هنوز هم با طنین صدایش در گوش زمان زنده است.
-
ضیافت واژهها در یک قاب تاریخی؛
همنشینی سپانلو، دولتآبادی، مجابی و الن لانس
یک قاب صمیمی و ماندگار از سالهای گذشته، چهار چهره شاخص از دنیای ادبیات، شعر و ترجمه را در کنار یکدیگر نشان میدهد. از راست به چپ، جواد مجابی، محمود دولتآبادی و محمدعلی سپانلو، سه تن از برجستهترین ستونهای ادبیات معاصر ایران، در کنار الن لانس، شاعر و مترجم نامدار فرانسوی، فضایی سرشار از گفتوگو و اندیشه خلق کردهاند؛ تصویری که نمادی از پیوند عمیق فرهنگی میان ایران و جهان است.
-
به مناسبت سالروز درگذشت محمد حقوقی شاعر «زوایای تاریک»؛
قابی ماندگار از عصر طلایی جُنگ اصفهان
امروز سالروز درگذشت محمد حقوقی است؛ مردی که با نگاهی ساختارگرا، غبار از چهره شعر معاصر زدود و پلی استوار میان سنت و نوآوری بنا کرد. این عکس، برشی است تاریخی از سالهای درخشش «جُنگ اصفهان»، حلقهای که ادبیات مدرن ایران مدیون جسارت و نواندیشی اعضای آن است. در این قابِ خاطرهانگیز، از راست به چپ: اورنگ خضرائی، ابوالحسن نجفی، محمد حقوقی و هوشنگ گلشیری دیده میشوند.
-
در شبهای بخارا؛
جدیدترین عکس از محمدعلی موحد در کنار شفیعی کدکنی
در نهصد و پنجاه و دومین شب از «شبهای بخارا»، سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران شاهد دیدار باشکوه دو چهره ماندگار، محمدعلی موحد و محمدرضا شفیعی کدکنی بود. این نشست که در دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ برگزار شد، به نقد و بررسی کتاب «آنچه نامد در کتاب و در خطاب» اثر سیروس علینژاد (انتشارات ققنوس) اختصاص یافت. حضور این اساتید فضایی سرشار از معرفت را برای بررسی آثار و احوال موحد فراهم آورد. منبع: کانال مجله بخارا
-
ابوالقاسم ایرانی در کنار جمال میرصادقی و جواد مجابی
تصویری از ابوالقاسم ایرانی را در کنار چهرههای شاخصی همچون جمال میرصادقی، جواد مجابی و علیرضا رئیسدانایی، میبینید. ابوالقاسم ایرانی، نویسنده و شاعر پیشکسوت بوشهری که عمر خود را صرف پیوند میان دنیای حقوق و لطافت ادبیات کرده، اکنون به دلیل عارضه قلبی در بستر بیماری است. خبرگزاری ایبنا ضمن آرزوی تندرستی و شفای عاجل برای خالق مجموعه «جاده تا آنجا که ایستادهای میآید»، امیدوار است سایه این ادیب، همچنان بر سر ادبیات و شعر معاصر ایران مستدام باشد و بهزودی شاهد بازگشت ایشان به محافل فرهنگی باشیم.
-
سیمای آرام «محمود اعتمادزاده» در دهه نود زندگیاش
در سالگرد درگذشت، «محمود اعتمادزاده» معروف به «م.ا. بهآذین»، دخترش شهلا اعتمادزاده با انتشار تصویری منتشرنشده از آخرین سالهای حیات پدر، در صفحه اینستاگرام خود،یاد او را زنده کرد. این عکس که در خرداد سال ۱۴۰۲ منتشر شده، استاد را با کلاه و چهرهای باوقار در کنار کتاب و عصایش نشان میدهد، تجسمی از یک عمر تلاش بیوقفه برای اعتلای فرهنگ و ادب پارسی است. بهآذین با ترجمههای ماندگاری چون «دن آرام» و «ژان کریستف» در حافظه جمعی ایرانیان حک شده است.
-
تلاش گوته در کالیگرافی
احسان زیورعالم با بازنشر یک کالیگرافی در شبکه اجتماعی ایکس گفته یوهان ولفگانگ فون گوته شاعر آلمانی این اتود خطاطی را برای دیوان شرقی انجام داده است. کاربر اصلی منتشرکننده این اثر نوشته: تلاش گوته در کالیگرافی.
-
قابی از لبخندهایی که تاریخ شدند
به مناسبت فرارسیدن زادروز محمد مختاری، شاعر و پژوهشگر، تصویری خاطرهانگیز از محفل صمیمی اهالی قلم را میبینید. در این قاب ماندگار که یادآور روزهای همدلی و آرمانخواهی نویسندگان است، چهرههایی چون کاظم سادات اشکوری، محمد محمدعلی، هوشنگ حسامی، اسماعیل رها، غلامحسین نصیریپور، فرامرز سلیمانی، عمران صلاحی و محمد مختاری در کنار هم دیده میشوند.
-
قاب رفاقت؛ به وقت میلاد «امید»
به مناسبت دهم اسفندماه، زادروز مهدی اخوان ثالث، تصویری ماندگار از همنشینی او با حمید مصدق را به تماشا بنشینیم؛ دیداری میان معمارِ حماسههای مدرن و شاعرِ عاشقانههای نجیب. اخوان که با صلابتِ زبان خراسانی، راویِ صادقِ روزگارِ خویش بود، در این قاب در کنار دوستی نشسته که شعرش همواره نبضِ مطالبات اجتماعی مردم را در سینه داشت. این عکس، فراتر از یک ثبتِ ساده، یادآور روزگاری است که کلمات حرمت داشتند و رفاقتهای ادبی، گرمابخشِ سرمای «زمستان» میشدند.
-
وقتی بغض کسرایی در شوروی ترکید
امروز زادروز سیاوش کسرایی است و این عکس یادآور روایتی تلخ و تکاندهنده از دیدار این شاعر مطرح با محمدرضا شجریان در مسکو است که پرده از فرجامِ دردناک آرمانهای سیاسی برمیدارد. کسرایی که با سودای مدینه فاضله مارکسیستی به شوروی پناه برده بود، در دیداری با خسرو آواز ایران، با چشمانی اشکبار پیغامی هولناک برای هوشنگ ابتهاج (سایه) فرستاد: «ما فریب خوردیم؛ اینجا هیچ خبری نیست!» این عکس، یادآور لحظهایست که شاعرِ «آرش کمانگیر» در بنبست غربت، همسنگرانش را از ادامه راهی که به ویرانی ختم شد، منع کرد.
-
یدالله رؤیایی و اسماعیل شاهرودی در تشییع پیکر فروغ فرخزاد
عکسی به جا مانده از زمستان سرد ۴۵، دو چهره نامدار اما متفاوت از ادبیات معاصر ایران را در کنار هم نشان میدهد: اسماعیل شاهرودی، شاعر آرمانگرا و یدالله رؤیایی، بنیانگذار شعر حجم. آنها اینجا نه برای جدالهای ادبی، که برای بدرقه زنی گرد هم آمدهاند که شعرش نقطه عطفی در تاریخ شعر ایران بود. حضور همزمان شاهرودی با نگاه اجتماعیاش و رؤیایی با رویکرد فرمگرایانهاش در تشییع پیکر فروغ فرخزاد، نشاندهنده جایگاه بیبدیل فروغ در تاریخ شعر معاصر است.
-
ستونهای استوار قلم؛ روایتی از یک قاب ماندگار
این تصویر، تجلی شکوه عصر طلایی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران است؛ قابی که در آن سه قله رفیع فرهنگ و ادب ایرانزمین در کنار هم ایستادهاند. مظاهر مصفا با طنین قصاید استوارش، ناصرالدین شاهحسینی با اشراف عمیق بر متون کلاسیک و مهدی محقق، علامه ذوفنون عصر ما، در این عکس نه فقط سه استاد و همکار، بلکه سه پاسدار هویت ملی را به نمایش گذاشتهاند. تماشای این همنشینی، یادآور روزگاری است که چراغ تحقیق و تصحیح با همت چنین بزرگانی پرفروغ میسوخت.
-
عکسی از مجتبی مینوی و صادق هدایت، در پاییز 1312
امروز ششم بهمنماه، چهلونهمین سالگرد کوچِ مجتبی مینوی، ادیب و تاریخنگار کمالگراست. او که با دقتی حیرتانگیز به پیراستن متون کهن همت گماشت، از تاثیرگذارترین چهرههای نوزایی ادبی معاصر است. عکس ماندگار او در کنار صادق هدایت که در پاییز ۱۳۱۲ در محله شاهعبدالعظیم گرفته شده، فراتر از یک خاطره، نمادی از پیوند نسل نواندیش با ریشههای کهن است. مینوی با قلم استوار و پژوهشهای بیبدیلش، نگهبان اصالت زبان فارسی باقی ماند و میراثش پس از نیمقرن همچنان به فرهنگ ایران اعتبار میبخشد.
-
مجتبی مینوی و بزرگ علوی در یک قاب
در این عکس که متعلق به آرشیو «کتابخانه و مرکز اسناد مجتبی مینوی» است، مجتبی مینوی و بزرگ علوی، دو چهره اثرگذار فرهنگ و ادبیات معاصر ایران، در دل طبیعت کنار هم نشستهاند؛ جایی دور از هیاهوی شهر و نزدیک به سکوتی که اندیشه را بارور میکند. مینوی و علوی، در کنار صادق هدایت و مسعود فرزاد، از چهرههای اصلی گروه موسوم به «ربعه» بودند؛ گروهی که دربرابر ادبای سنتی، از نوآوری در ادبیات دفاع میکرد و اعضای آن تأثیری بیچونوچرا بر شکلگیری و تثبیت ادبیات نوین ایران داشتند.
-
ضیا موحد و پیوند ادبیات و اندیشه و دوستی در یک قاب
دو روز از زادروز ضیا موحد، شاعر، منتقد ادبی و منطقدان برجسته، میگذرد. تصویر بالا که یادآور پیوند اندیشه، ادبیات و دوستی است و از صفحه اینستاگرام احسان محمدی برداشته شده، از راست، ضیا موحد و احسان محمدی و محمود دولتآبادی را نشان میدهد. سید ضیا موحّد، زاده ۱۲ دی ۱۳۲۱ در اصفهان، از چهرههای کممانند فرهنگ معاصر ایران است؛ استادی در فلسفه و منطق که شعر را با دقت اندیشه و ظرافت زبان درآمیخت. این قاب، ادای احترامی است به شاعری که عقل و احساس را همنشین کرد.
-
جمعِ نادرِ بزرگان فرهنگ و هنر ایران
عکسی از یک لحظه تاریخی؛ جمعی کمنظیر از چهرههای اثرگذار فرهنگ، ادب و موسیقی ایران در خانه ایرج پارسینژاد. ایستاده از راست: بهرام بیضایی، ایرج افشار، جلال خالقی مطلق و محمدرضا شفیعی کدکنی؛ و نشسته از راست: بهروز برومند، پرویز مشکاتیان و امیرهوشنگ ابتهاج. تصویری که نهفقط یک دورهمی دوستانه، بلکه تلاقی اندیشه، شعر، پژوهش، نمایش و موسیقی در یک قاب است؛ سندی از تاریخ فرهنگی معاصر ایران.
-
چهرهای از حاشیه؛ حسین منصوری
این تصویر، حسین منصوری را در جذامخانه محرابخان مشهد نشان میدهد؛ کودکی که نامش با فروغ فرخزاد، که او را از جذامخانه گرفت و بزرگ کرد، گره خورده است. او اکنون در مونیخ آلمان زندگی میکند و مترجم است.
-
سیروس طاهباز در یک قاب فرهنگی
دوم دی، سالروز تولد سیروس طاهباز، فرصتی است برای مکث بر نسلی که فرهنگ و هنر معاصر ایران را با دوستی، گفتوگو و خلاقیت پیش برد. در این تصویر، چهرههایی گرد هم آمدهاند که هر یک سهمی در ادبیات و هنر این سرزمین دارند. افراد حاضر در این عکس (از راست) عبارتند از: سیاوش طاهباز، سیروس طاهباز، بهرام دبیری، احمدرضا احمدی، بهمن محصص و شهاب دهباشی.
-
جوانی ژاله آموزگار در کنار همسر و فرزند
دوازدهم آذر، سالروز تولد ژاله آموزگار است؛ پژوهشگری که عمرش را صرف زنده نگه داشتن زبانها و اسطورههای ایران کرد. انتشار تصویری از جوانی او در کنار خانواده، یادآور مسیری است که از دل آرامش و پشتیبانی عاطفی آغاز شد و به یکی از درخشانترین کارنامههای ایرانشناسی انجامید. آموزگار نماد دانشی است که با عشق، فروتنی و تلاش پیگیرانه به میراث فرهنگی ایران جان دوباره بخشید.
-
غلامحسین ساعدی و رضا براهنی در فرودگاه مهرآباد
غلامحسین ساعدی و رضا براهنی، هردو اهل تبریز، باهم دوستیای صمیمانه داشتند. براهنی، در مقالاتش درباره ساعدی، بعضی خاطراتش از این دوستی را روایت کرده است. عکس بالا لحظهای صمیمی بین این دو نویسنده برجسته را در فرودگاه مهرآباد ثبت کرده است. دو نفر سمت چپ عکس، همراهان ساعدیاند. این تصویر از کتاب «خاطرات نسل آخر»، که شامل مصاحبه بلند علی شروقی با جواد مجابی و نیز یادداشتها و عکسهایی از آرشیو شخصی مجابیست، انتخاب شده است.
-
عکسی قدیمی از محمدعلی سپانلو
در این تصویر، محمّدعلی سپانلو، مشهور به شاعرِ تهران، (۲۹ آبان ۱۳۱۹ – ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۴) شاعر، روزنامهنگار، منتقد و پژوهشگر ادبی، مترجم و آنتولوژیستِ ایرانی را در کنار جواد مجابی میبینید. این عکس از کتاب «خاطرات نسل آخر» جواد مجابی انتخاب شده است.
-
عکسی از آرامگاه ابراهیم پورداوود
در سالگرد درگذشت ابراهیم پورداوود، ایرانشناس برجسته و نخستین مترجم اوستا، یاد و خاطره این استاد بزرگ فرهنگ ایران باستان زنده میشود. از مکتبخانه سبزهمیدان رشت تا دانشگاههای اروپا، زندگی و پژوهشهای او در حفظ و معرفی تمدن و ادبیات کهن ایران نقش ماندگاری داشته است. در تصویر بالا، آرامگاه او در رشت را مشاهده میکنید.
-
کودکیِ مهدی سحابی در میان خانواده
در این عکس خانوادگیِ قدیمی، پسرکی که در جلو روی صندلی نشسته، کسی نیست جز مهدی سحابی؛ سالها پیش از آنکه نامش با ترجمه، مجسمهسازی، نقاشی، روزنامهنگاری و داستاننویسی گره بخورد. لحظهای بیتکلف از روزگارِ سپریشده. عکس برگرفته از کتاب «مهدی سحابی: گزیده آثار: ۱۳۸۸ - ۱۳۲۲» است.
-
عکسی قدیمی از اهالی ادبیات در دفتر مجله «گردون»
تصویری قدیمی از اوایل دهه هشتاد خورشیدی از آلبوم شخصی مشیت علایی، نویسنده و منتقد ادبی، به طور اختصاصی در اختیار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) قرار گرفته است. این عکس در دفتر مجله «گردون» گرفته شده است؛ نشریهای که به سردبیری عباس معروفی منتشر میشد و از نشریات مهم ادبی بود. مشیت علایی در توضیحی که برای ایبنا فرستاده، درباره این عکس نوشته است: «افراد نشسته در تصویر از راست به چپ عبارتاند از: زندهیاد منصور کوشان، خودم، یکی از دوستان، و آقای یدالله موقن.»
-
صادق هدایت و صادق چوبک در یک قاب
صادق چوبک دیرتر از دیگر اصحاب گروه «ربعه» به این گروه پیوست؛ گروهی که صادق هدایت یکی از اعضای شاخص آن بود. ربعهایها دنبال نوآوری بودند و نوجویانِ ادبیات جذبشان میشدند. چوبک نیز یکی از نوجویان و نوآورانی بود که جذب هدایت و گروه ربعه شد. او همواره از هدایت بهعنوان یکی از بهترین دوستان خود یاد میکرد. در این عکس، صادق هدایت و صادق چوبک را به همراه دو دوست دیگرشان، حسن رضوی و قاسم فروغی، در جایی دور و برِ تهران میبینید. سال 1325 است. چوبک سیساله است و هدایت چهلوچهارساله.
-
سهراب سپهری در لحظهای صمیمی با کودکِ منوچهر شیبانی
این عکس لحظهای صمیمی و کمنظیر را ثبت کرده است: سهراب سپهری در کنار دختر خردسال منوچهر شیبانی، در فضای آرام و پُرخاطره منزل او، حضور یافته و یاد و خاطرهی شاعر و هنرمند درگذشته را گرامی میدارد. نگاههای صمیمی، سکوت و احترام در این قاب، پیوندی ژرف میان دو شاعر و هنرمند ایرانی را نشان میدهد. این تصویر بعدها در مجلههای فرجاد و فیلم و سینما منتشر شد و همچنان به عنوان سندی از همدلی، دوستی و ارادت ادبی در خاطرهها باقی مانده است.
-
عکسی قدیمی از جلال ستاری و یاران موافق
امروز، ۹ مرداد، سالروز درگذشت جلال ستاری، پژوهشگر و مترجم برجسته ایرانی، است. به همین مناسبت بد ندیدیم عکسی از سالهای جوانی او را منتشر کنیم؛ عکسی متعلق به آرشیو جواد مجابی و منتشرشده در کتاب «خاطرات نسل آخر»، که شامل مصاحبه علی شروقی با مجابی درباره خاطرات او از اهل فرهنگ است و در نشر ثالث منتشر شده. مجابی در این کتاب از ستاری بهعنوان «یکی از فرزانگان معدود ما» و کسی که درک جدیدمان از اسطوره را مدیون او هستیم یاد کرده است.