کودتای 28 مرداد
-
از مناقشه بر سر «کودتا» تا نقد عملکرد مصدق و کاشانی؛
چرا مصدق نامه به شاه را با واژه «چاکر» امضا میکند؟
سید محمود کاشانی به نامه ۲۳ مرداد مصدق به شاه اشاره کرد و نحوه امضای این نامه را یکی از قرائن مورد استناد خود دانست و گفت: «چرا مصدق این نامه را با واژه «چاکر» امضا میکند؟ در حالی که در اعلامیهها و بیانیههای دیگر، نام خود و عنوان نخستوزیر را درج میکرد، در اینجا عنوان نخستوزیر را به کار نمیبرد. این یکی از نکات مهم این سند است.»
-
با ارائه ۵۴ منبع تاریخی منتشر شد؛
نمایشگاه مجازی «کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲»
نمایشگاه مجازی «کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲» شامل ۱۹ عنوان و ۵۴ قطعه منبع غیرکتابی از گنجینه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، به مناسبت سالروز این رویداد تاریخی در وبگاه سازمان منتشر شد.
-
در چهل و چهارمین دفتر از «شب های فرهنگ» عنوان شد؛
از مصدق و کاشانی تا امروز؛ بازخوانی یک بزنگاه تاریخی
در چهل و چهارمین دفتر از «شبهای فرهنگ» که با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران حوزه تاریخ و رسانه و علاقهمندان به تاریخ معاصر ایران برگزار شد؛ حاضران به بررسی ریشهها و علل شکلگیری نهضت ملی شدن صنعت نفت، تحولات منتهی به کودتای ۲۸ مرداد و نسبت این رویدادهای تاریخی با شرایط امروز ایران پرداختند.
-
در نسخه جدید مجله گواه؛
اسناد دیده نشدهای از زندگی سیاسی فضل الله زاهدی منتشر میشود
به گزارش روابط عمومی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ نسخه جدید مجله گواه به زودی منتشر میشود.
-
یادداشتی درباره کتاب «پنجاه سال نفت» اثر مصطفی فاتح؛
آرمانهای زمینمانده مشروطهخواهی ملت ایران
مهمترین موضوع این اثر تحلیل و توصیف همزمانِ شیوهی تشکیل نهضت ملی بر پایهی آرمانهای پنجاه سالهی زمین ماندهی مشروطهخواهی ملت ایران است که در آن به برقراری قانون، تشکیل بانکداری نوین و اقتصاد در گردش و توسعهی راه و ترابری تأکید شده و همچنین در طول جنگ جهانی دوم به دنبال احقاق آن بودهاند که بالاخره پس از حدود چهار سال از خاتمهی این جنگ جانسوز شکل تحقق به خود گرفته است.
-
انتشار کتاب «در میانه بحران: احزاب ایرانی و نهضت ملی نفت»؛
واکاوی کنشگری احزاب با تکیه بر نظریه «بحران» توماس اسپریگنز
نویسندگان در کتاب «در میانه بحران: احزاب ایرانی و نهضت ملی نفت»، مسیر تاریخی ایران را از آغاز تکاپو برای ملی کردن نفت تا پیامدهای کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و انعقاد قرارداد کنسرسیوم، مسیری که به تعبیر نویسندگان از «ملی شدن» به «ملیزدایی» انجامید، واکاوی کردهاند.
-
گفتوگو با فریدون مجلسی به مناسبت ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛
کودتا نبود، برکناری نخستوزیر با قانون اساسی غیردموکراتیک بود
فریدون مجلسی گفت: هرگز بیزاری خود را از رفتار فاتحانه و بستانکارانه نظامیان در چند سال نخست، که با پیدایش ساواک نیز به آنان به ارث رسید، فراموش نکردهام؛ اما آگاهیهای بعدی موجب تعدیل نظرم هم درباره شخصیت اسطورهایشده مصدق و هم درباره چگونگی برکناری او شد. امروز دیگر آن واقعه را «کودتا» نمیدانم، بلکه آن را برکناری نخستوزیر بر اساس قانون اساسی، در جامعهای غیردموکراتیک و با قانون اساسیای غیردموکراتیک میدانم.
-
سالروز ۲۸ مرداد در میزگردی با حضور مختاری اصفهانی و رئیس جعفری؛
مختاری اصفهانی: حمله به مصدق یک پروژه امنیتی/ رئیس جعفری: هدف سفیدشویی مداخلات خارجی است
مختاری اصفهانی: من حتی حمله به مصدق را یک پروژه امنیتی هم میبینم. شما مصدق را به عنوان یک نمادی که میتواند برای نیروهای آزادیخواه الهامبخش باشد، تخریب میکنید. رئیس جعفری: به نظر من در پایان میخواهند یک سفیدشویی از مداخلات قدرتهای خارجی در کشور بکنند. یعنی یکی از چیزهایی که خیلی دارد برجسته میشود این سفیدشویی است که دارد اتفاق میافتد.
-
در کلاب «گُدار»؛
محمد ترکمان از «۲۸ مرداد؛ مصدق علیه کودتا» میگوید
محمد ترکمان، نیکلا گرجستانی و محمدعلی بهمنی قاجار در کلاب «گُدار» در نشستی با عنوان «۲۸ مرداد؛ مصدق علیه کودتا» سخنرانی میکنند
-
همزمان با هفتادوسومین سالروز کودتای ۲۸ مرداد؛
بازخوانی روایت آیتالله سیدابوالقاسم کاشانی از کودتای ۲۸ مرداد
نشست «بازخوانی روایت آیتالله سیدابوالقاسم کاشانی از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲»، چهارشنبه ۲۸ مردادماه با حضور پژوهشگران تاریخ معاصر در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار میشود.
-
علت اصلی مداخله آمریکا در کودتا چه بود؟
«جنگ سرد و کمونیسم» یا «نفت و امپریالیسم»
گازیوروسکی کودتا را عمدتاً محصول منطق ژئوپلیتیکی جنگ سرد میداند، در حالی که آبراهامیان آن را محصول منطق امپریالیسم نفتی و مقابله با ملیگرایی ضد استعماری تفسیر میکند.
-
از سوی موسسه ایرانشناسی سوزیانا؛
گفتارهایی در باب کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲
نشستی با عنوان «گفتارهایی در باب کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲» از سوی موسسه ایرانشناسی سوزیانا برگزار میشود.
-
به مناسبت سالروز کودتای ۲۸ مرداد؛
هاشم آقاجری از «ملیگرایی اقتدارگرایانه، ملیگرایی دموکراتیک» میگوید
شورای دانشجویی انجمن جامعهشناسی ایران با همکاری مجتمع فرهنگی آیتالله طالقانی، هماندیشی «ملیگرایی اقتدارگرایانه، ملیگرایی دموکراتیک» را به مناسبت سالروز کودتای ۲۸ مرداد برگزار میکند.
-
گفتوگو با شهریار خواجیان درباره کتاب «جنبشهای نافرجام»؛
کودتای ۲۸ مرداد مُهر پایانی بر جنبشی چند ساله
شهریار خواجیان گفت: کودتای ۲۸ مرداد مُهر پایانی بر جنبشی چند ساله زد که یک پای اصلی آن یک قدرت خارجی استعماری بود و با دخالت همین قدرت استعماری و یار قدرتمند تازه نفسش (آمریکا) شکست خورد ضمن آن که کودتای ۱۳۳۲ در آستانه شروع جنگ سرد (حدود ۷۰ سال پیش) صورت گرفت که شرایط بینالملی حاکم بر آن کاملاً با امروز متفاوت بود.
-
بازگویی کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ به قلم علی رهنما؛
خردهتاریخ ۲۸ مرداد
نویسنده طی بررسی منابع کمتر مطالعه شده، بر شواهدی که مدتها تحت سایه قرار داشت نوری از آگاهی افکنده و نشان داده است که چگونه گروه کوچکی از سیاستمداران با نفوذ بریتانیایی و کارگزاران قدرت، با ارتباطات همهجانبه خود، از طریق اعزام عوامل عملیاتی سازمان سیا به ایران نقشهای جدید، عملی و در نهایت موفقیتآمیز برای کودتا طراحی کردند. درواقع کتاب میکوشد خردهتاریخی مفصل آندست از وقایعی را ارائه دهد که در ۲۸ مرداد به اوج خود رسید.
-
گفتوگو با خسرو معتضد به بهانه انتشار «رازهای ناگفته یک کودتا»؛
چون روزنامهنگار هستم، سلیقه مردم را میدانم
خسرو معتضد گفت: مردم کتابهایم را بسیار دوست دارند. من در کتابهایم به موضوعهای تاپ پرداختهام و هر چه را مردم نمیدانند درآوردهام و قسمتهای مختلف از تاریخ ایران را بیان کردهام.
-
از سوی پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه بررسی میشود؛
نکتهها و آموزههای انقلاب مشروطه و کودتای ۲۸ مرداد
پژوهشکدهی مطالعات استراتژیک خاورمیانه به همراه انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا نشست بررسی«نکتهها و آموزههای انقلاب مشروطه و کودتای ۲۸ مرداد» را برگزار میکند.
-
به مناسبت کودتای ننگین 28 مرداد؛
کودتای استعماری با ابزار سلطنت و مشیت گرایی علیه قانونگرایی
خداداد خادم نوشت:کودتای 28 مرداد کودتایی علیه قانونگرایی و برگشت به قبل از مشروطه بود که شاه فراقانون بود.
-
ایبنا به مناسبت ۲۸ مرداد گزارش میدهد؛
دهه ۳۰ خورشیدی از زاویه نشر کتاب
دهه ۱۳۳۰، همزمان با رشد چاپخانهها و ظهور ناشران نوپا، عرصهای پرجنبوجوش و پرتلاطم برای نشر کتاب بود؛ از رونق انتشار رسمی تا جریانهای پنهان و محدودیتهای پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲.
-
بهمنی قاجار در هشتصد و هفتاد و هشتمین شب بخارا؛
مصدق پوپولیست نبود
محمد علی بهمنی قاجار در شب یاد و خاطرههای دکتر مصدق گفت: مصدق پوپولیست نبود. اگر میخواست پوپولیستی رفتار کند، میتوانست گروههایی را که توان بسیج عمومی داشتند با خود همراه نگه دارد. اما او هرگز اصول خود را فدای سیاست روز نکرد.
-
۷۲ سال از کودتای ۲۸ مرداد میگذرد
۷۲ سال پیش در چنین روزی کودتای انگلیسی-آمریکایی علیه دولت دکتر مصدق با حمایت و هدایت دربار به وقوع پیوست
-
۲۸ مرداد و روایت آن در گفتوگو با داریوش رحمانیان؛
مصدق مردمگرای ملتباور
داریوش رحمانیان گفت:من مصدقپرست نیستم و به او نقد هم دارم. اما این نکته را دریافتم که اتفاقاً اگر کسی در طرز و سبک سیاستورزی مصدق دقت کند، در مییابد او نماینده مکتبی در ناسیونالیزم ایرانی است که میتوان آن را ملیگرایی مردممحور یا مردمگرای ملتباور خواند.
-
مروری بر کتاب «بحران نفت در ایران» نوشته یرواند آبراهامیان؛
غرب از ابتدا دنبال براندازی مصدق بود
اهمیت کتاب «بحران نفت در ایران؛ از ناسیونالیسم تا کودتا» در آن است که در تالیف آن از تازهترین اسناد دولت ایالات متحده آمریکا درباره ایران در دوره نخستوزیری دکتر محمد مصدق که در سال 2017 از بایگانی محرمانه خارج شدهاند، استفاده شده است.
-
بازتاب کودتای ۲۸ مرداد در ادبیات معاصر ایران
در این گزارش به تعدادی از آثار ادبی پرداختهایم که یا درباره کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ هستند، یا تفسیرهایی آنها را به کودتا ربط داده است.
-
رضا داوری اردکانی به مناسبت فرا رسیدن ۲۸ مرداد:
روز سیاه تاریخ معاصر ایران
رضا داوری اردکانی اندیشمند ایرانی به مناسبت سالروز ۲۸ مرداد در صفحه شخصیاش این روز را روز سیاهی در تاریخ ایران توصیف کرد و آن را آغاز در هم کوبیدن همه نهضتهای ملی و استقلالطلب در جهان خواند