عقل
-
فرهاد قربانزادهربطی درباره «دیرینهشناسی عقل علمی میشل فوکو»؛
فیلسوف آزادی انتقادی
بهباور مترجم: «فوکو از ما نمیخواهد بدون هنجار زندگی کنیم؛ بلکه از ما میخواهد هیچ هنجاری را پیش از آنکه تاریخ، مناسبات قدرت و شرایط امکان شکلگیری آن را بشناسیم، طبیعی، ازلی و غیرقابل تغییر نپنداریم. این همان روح نقدی است که فوکو آن را میراث اصیل پروژه روشنگری کانت میداند؛ نقدی که نه به نفی عقل، بلکه به عقلانیسازی عقلانیت میانجامد و افقهای تازهای برای اندیشیدن و زیستن میگشاید.»
-
مروری بر کتاب «در ستایش عقل» نوشته مایکل پاتریک لینج؛
خرد به چه کار میآید؟
نویسنده دیدگاهی را که عقلگرایی حداکثری مینامد قبول ندارد و به نقد آن پرداخته اما ضدعقل هم نیست و به دفاع از دیدگاه میانهرویی میپردازد که عقلگرایی انتقادی مینامد و به نجات مولفههای ضروری عقلانیت میپردازد. او معتقد است که عقلگرایی انتقادی برای داشتن جامعهای مداراجو، مدنی و چندفرهنگگرا ضروری است.
-
«نقش عقل» به روایت آلفرد نورث وایتهد؛
اشاعه هنر زندگی
وایتهد در این کتاب نوشته است: «اگرچه هشدار دادم که در تبیین نقش عقل بهتر است از عبارتی خشکوخالی استفاده نشود، درهرصورت کارم را با تعریفی مقدماتی از نقش عقل شروع میکنم، تعریفی که باید حین بحثْ ترسیم، دستکاری، و گسترده شود. نقش عقل اشاعۀ هنر زندگی است.»
-
بازخوانی «عقل در تاریخ» هگل به مناسبت زادروز او؛
ایران، پلی میان شرق و غرب
هگل شکست ایران از یونان را نه شکست نظامی، بلکه پیشرفت روح جهان میداند که در آن، آزادی شرقی به آزادی یونانی تبدیل میشود. بهباور هگل: «ایران، پلی میان شرق و غرب است».
-
بازخوانی «همراهی فقها با عقلا» در گفتوگو با مهدی منتظرقائم؛
فقها رودرروی عقلا قرار نمیگیرند
بیشترین اصطکاکی که در فقه احساس میکنیم، در مورد فهم و بناهای عقلایی است که سیره عقلاست. وقتی فقه میآید تا در جامعه اجرا شود یا نظریهپردازی کند، با معارضی خیلی قوی که عقلا هستند مواجه میشود. در کتاب تلاش شده گفته شود که فقها رودرروی عقلا قرار نمیگیرند، بلکه با آنها همراهی و مدارا میکنند.