تاریخ اسلام
-
از سوی گروه مطالعات میانرشتهای پژوهشکده تاریخ اسلام؛
نقد کتاب «نژادپرستی و افراط گرایی؛ میراث استالین برای ناسیونالیسم»
نشست «نژادپرستی و افراط گرایی؛ میراث استالین برای ناسیونالیسم «ترکی- آذری» از سوی گروه مطالعات میانرشتهای پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار میشود.
-
بهمناسبت میلاد امام حسن عسکری (ع)؛
میراث امام فراتر از زمان خود است
تقویت شبکه وکالت، پایهگذار نواب خاص امام زمان شد. در جهان اسلام نیز، نقش امام در حفظ تشیع در برابر فشارهای عباسیان برجسته است. همچنین آمادهسازی برای غیبت، شیعه را از پراکندگی نجات داد.
-
در فروشگاه فخر رازی انتشارات امیرکبیر؛
تاریخ اسلام کمبریج نقد و بررسی میشود
کتاب «تاریخ اسلام؛ پژوهش دانشگاه کمبریج» در قالب یکی از نشستهای دور کتاب نقد و بررسی میشود.
-
نگاهی به کتاب «تاریخنگاری فتح ایران توسط مسلمانان»؛
فتح ایران از نگاه ایرانیان
موضوع کتاب «تاریخنگاری فتح ایران توسط مسلمانان» به جریانی تاریخی که از دیدگاه مسلمانان به کشمکش میان دو نیروی حق و باطل مربوط میشود، اختصاص دارد؛ کشمکشی میان مسلمانان عرب با ایرانیان غیرمسلمان. مسلمانان با هدف از میان برداشتن باطل، جنگی را آغاز و قصد فتح سرزمینی را کردند که حاکمیت و مردمانش غیرمسلمان بودند.
-
داستان گسترش اسلام در کتابی از آدام جی. سیلورستاین؛
از جامعهای بومی و کوچک به جامعهای جهانی
این کتاب با مرور اجمالی و در عین حال شفاف به چگونگی ظهور و گسترش اسلام و شرح اجمالی قصص اسلامی و تاریخ اسلام میپردازد. گسترش تدریجی جامعه اسلامی از جامعهای بومی و کوچک به جامعهای جهانی در این کتاب به روشنی نشان داده شده است.
-
بازخوانی «علل انحطاط مسلمین»؛
دلایل زوال به روایت مطهری
این کتاب برگرفته از سخنرانیهای استاد مطهری طی سالهای ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۷ است و برای درک چالشهای تاریخی و معاصر جهان اسلام و یافتن راهکارهایی برای آینده، منبعی سودمند میشود.
-
از سوی نشر ندای تاریخ منتشر شد؛
ریشهیابی یک سقوط تاریخی
کتاب «ریشهیابی یک سقوط تاریخی» تالیف مهرداد موسوی خوانساری نقش شکافهای اجتماعی در سقوط اصفهان و انقراض حکومت صفوی میپردازد.
-
از سوی پژوهشکده تاریخ اسلام؛
چرا از تاریخ درس نمیگیریم
گروه مطالعات میانرشتهای پژوهشکده تاریخ اسلام نشست علمی بررسی و نقد کتاب با عنوان «چرا از تاریخ درس نمیگیریم» را برگزار میکند.
-
کهنترین نگاره ولادت پیامبر اسلام (ص)
کهنترین تصویر ولادت پیامبر اسلام (ص) در نسخهای از جامعالتواریخ (کتابخانه دانشگاه ادینبرو (Or.Ms 20)
-
با نگاهی به کتاب سید جعفر شهیدی؛
امام صادق(ع) شبیهترین امام به پیامبر(ص)
از نسل محمدباقر(ع) پروردگار منان مولودی که دارای صداقتی بینظیر و زبانی فصیح و بیانی دلنشین است بوجود میآورد. وی دارای هیبت الهیه و کانون عاطفه تمام انسانیت بود و همیشه لباس فاخر بر تن میکردند.
-
بازخوانی سیره ابنهشام به مناسبت زادروز حضرت محمد(ص)؛
قدیمیترین روایت از زندگی پیامبر رحمت(ص)
«سیره ابنهشام» که بر اساس روایتهای ابناسحاق تدوین شده، نهتنها زندگی پیامبر اسلام(ص) را از ولادت تا وفات به شکلی منسجم روایت میکند، بلکه نشان میدهد مسلمانان نخستین چگونه گذشته را روایت و هویت دینی خود را صورتبندی کردند.
-
نگاهی به کتاب «صنف بنایان و معماران دوران اسلامی»؛
معماران گمنام
آثار تألیفی بنایان و معماران مکتوب نبوده است؛ با این حال افزون بر آثار مادی که با واسطه از اندیشههای پشتیبان شکلگیری این آثار سخن میگویند بخشی از سرگذشت حیات صنفی بنایان و معماران و فضای فکری که در آن میزیستند در متون تاریخی و ادبی دست یافتنی است.
-
زندگی امام حسن عسکری(ع) با نگاهی به «ایران در عصر امامان»؛
امام سالهای سخت
ابامحمد حسن بن علی العسکری (ع) فقط شش سال امامت کرد اما این مدت کوتاه چه در میان شیعیان و چه در میان بنی عباس، حوادثی رخ داد که نشان از پیچیدگیهای زمانه داشت.
-
گفتوگو با محمد عثمانی درباره کتاب «فی سبیلالله»؛
فتوحات از منظری نو
محمد عثمانی گفت: امروزه کتابهای بسیار خوبی از مستشرقین در ایران ترجمه میشود اگر در ترجمه این دسته از کتابها دقت نکنیم نه دانشی بر ما میافزایند بلکه باعث خطاهای بسیار زیادی میشود. درخواست من از مترجمان این است که در ترجمه نخست پایبندی به ادبیات فارسی دقیق، سلیس و روان داشته باشند.
-
تصویری قدیمی از ضریح چوبی امام رضا (ع)
اولین ضریح، ضریحی چوبی و تسمههای فلزی، با پوشش طلا و نقره بوده است که در اواسط قرن دهم یعنی در دوران شاه طهماسب صفوی به سال 957 ﻫ.ق ساخته و بر روی صندوقچه چوبی نصب شده است. به نظر میرسد تا سال 1311 شمسی به دلایل مختلف از جمله عدم امکان رؤیت کتیبه ضریح قدیمی، تاریخ نصب و نام بانی آن مورد اختلاف بوده است که بانی آن را شاه طهماسب صفوی دانستهاند و حتی اعتمادالسلطنه که نام بانی و تاریخ نصب ضریح را نامعلوم میداند و آن را فاقد کتیبه معرفی میکند.
-
بازخوانی «عیون أخبار الرضا» اثر شیخ صدوق؛
دریچهای به زندگی و معارف امام هشتم شیعیان
کتاب که یکی از جامعترین منابع شیعی در مورد زندگی، روایات و مناظرات امام رضا(ع) است، با بیش از ۶۹ باب، به بررسی جنبههای مختلف زندگی امام هشتم میپردازد.
-
به مناسبت شهادت امام هشتم شیعیان؛
سه مسیر تاریخی امام رضا (ع) تا خراسان
استقبال گرم مردم نیشابور از امام سبب میشود که مامون به حبس امام در سرخس دستور دهد. تا شاید از این طریق تماس امام با مردم را غیرممکن سازد. سرخس آخرین شهر پیش از مرو و یا مقصد حرکت است امام رضا (ع) در شهر مرو با وجود سلطه آشکار مامون مورد استقبال مردم و اهالی آن شهر قرار میگیرند.
-
نمایی از شهر مدینه با دیوارهای دوره عثمانی در 1890
تصویری قدیمی از شهر مدینه و نمایی از مسجد النبی در دوره عثمانی (سال 1890 میلادی)
-
بازخوانی اثر علامه مرتضی عاملی در سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ص)؛
سید جوانان بهشت
کتاب در سه فصل اصلی سازماندهی شده که هر کدام به یک دوره زمانی خاص اختصاص دارد. این ساختار، اجازه میدهد تا خواننده، تحولات سیاسی زندگی امام را به ترتیب تاریخی دنبال کند. عاملی از منابع گستردهای استفاده کرده و در هر فصل، زیربخشهایی برای بررسی رویدادهای خاص قرار داده است.
-
نگاهی به کتاب «درگذشت یک پیامبر» نوشته استفان شومیکر؛
پیامبر اسلام(ص) در حدیث دیگران
کتاب «درگذشت یک پیامبر» به منابعی کهن یا احتمالاً کهن اختصاص یافته که همگی جز یکی غیراسلامی هستند و از محمد (ص) سخن میگویند.
-
نگهداری از نفایس عاشورایی در کتابخانه و موزه ملی ملک؛
تراث مکتوب حسینی
کتاب چاپ سنگی طوفان البکاء دارای ۹ مجلس تصویر به رقم حسین قراگوزلو، است. این اثر بهخط نسخ در ۲۹۳ صفحه در سال ۱۳۵۵ هجری قمری در تهران چاپ شده و توسط مرحوم حسین حسینی زاهد در سال ۱۳۸۹ شمسی به کتابخانه و موزه ملی ملک تقدیم شده است.
-
نگاهی به کتاب «رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا»؛
کربلا در آینه ذهن ایرانیان
کتاب «رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا» حاصل پژوهشی است که رابطه دوسویه عاشورا و ایرانی بودن را مهم میشمرد، همچنین با نظر به تاریخ ایران شواهد این رابطه دوسویه را زیر ذرهبین میبرد و کوشش میکند تا از این رهگذر ژرفای تأثیر و تأثر عاشورا نسبت به فرهنگ ایرانی نشان داده شود.
-
از سوی نشر سنگلج منتشر شد؛
برآمدن امام حسین (ع)
نشر سنگلج دومین کتاب از مجموعه میراث تشیع را با عنوان «برآمدن حسین (ع) از مدینه و رخداد عاشورا» منتشر کرد.
-
گفتوگو درباره کتاب ««تاریخ روابط اسلام و اروپا»؛
هزار و سیصد سال ستیز و سازش
فرانکو کاردینی ایتالیایی، مورخ برجسته تاریخ قرون وسطا در کتاب «تاریخ روابط اسلام و اروپا» به بررسی ۱۳ قرن مناسبات پرفراز و نشیب اسلام و اروپا پرداخته است.
-
زندگینامه حضرت خدیجه(س) توسط انتشارات شهید کاظمی؛
به قلبش اشاره کرد
کتاب «به قلبش اشاره کرد»؛ روایت داستانی از زندگی حضرت خدیجه (س) بهقلم حبیبه آقاییپور توسط نشر شهید کاظمی منتشر شد.
-
بههمت گروه جریانهای فکری پژوهشکده تاریخ اسلام؛
برگزاری نشست علمی بررسی و نقد کتاب «اصطلاحشناسی بددینی»
این نشست روز سهشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۶-۱۸ برگزار میشود.
-
«مقدمهای بر مطالعات شیعه» تازهترین کتاب رسول جعفریان؛
تشیع در اسلام
اثر جعفریان تنها گزارشی از روایات یا عقاید نیست، بلکه با تحلیلهای دقیق تاریخی، منازعات مذهبی و تحولات فکری را بررسی میکند.
-
جواد اصغری از بلاتکلیفی کتابهای تاریخ اسلام در سروش گفت؛
سرنوشت نامعلوم انتشار ترجمه انسابالاشراف و دلائل النبوه
ترجمه انساب الاشراف تجربهای منحصر به فرد بود. گمان میکنم ترجمه کتاب سیزده جلدی «جُمَلٌ من أنساب الأشراف» بهترین و عمیقترین تجربهی ترجمانیام باشد. انساب الاشراف کتابی بی نظیر در تاریخ اسلام است.
-
پژوهشی متنشناسانه در رساله اسماعیلی «سیره الحاجب»؛
نخستین فاطمیان
سیره الحاجب از متون تاریخنگارانه عصر فاطمیان و یک متن اسماعیلی متقدم است که تاریخ فاطمیان را از سال ۲۸۶ هجری تا سال ۲۹۷ هجری، با ارائه بسیاری از جزئیات روایت میکند.
-
گفتوگو با فاطمه بختیاری مولف «امر تاریخی و امر ایمانی»:
فراخواندن گذشته برای معرفت یا رستگاری
فاطمه بختیاری گفت: در دانش تاریخ امکان پرداخت به امور فراتاریخی و ایمانی به دلیل در اختیار نداشتن ابزار مفهومی کافی وجود ندارد.