فهمیه خورسند در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) با اشاره به اینکه ترجمه این اثر را با مساعدت و پیشنهاد موسسه آسمان شب آغاز کرده است، توضیح داد: علم ستاره‌شناسی امروزه از معدود علومی است که آماتورها می‌توانند نقش ارزنده‌ای در آن ایفا کنند و این نوشتار نیز براي ارایه فعالیت‌های آماتوری در حوزه نجوم و ساخت رصدخانه نگاشته شده است.

وی در ادامه افزود: با توجه به اینکه موسسه طبیعت آسمان شب از جمله مراکزی در كار وارد کردن تلسکوپ، کلاس‌های نجوم و ساخت رصدخانه است،‌ تاکنون در این حوزه كتابي منتشر نشده بود، بنابراين با پيشنهاد اين موسسه كتاب را براي ترجمه پذيرفتم.

خورسند درباره كارنامه فعالیتی نویسنده این کتاب توضیح داد: پاتریک مور، نویسنده این کتاب در حوزه نجوم آماتور مورد اعتماد در کشور انگلستان و دیگر کشورهاست و تاکنون آثار متعددی در این حوزه منتشر کرده است. 

وی یکی از ویژگی‌های این اثر را ترویج نوگرایی در حوزه نجوم و ساخت رصدخانه دانست و توضیح داد: این نوشتار در قالب مقالاتی متعدد از کارشناسان مطرح و آماتور در حوزه نجوم آورده شده و در دیگر کشورها توانسته تا حدودی کمبودهای موجود در این زمینه را رفع کند.

این دانشجوی دانشگاه بيرمنگام با تاکید بر اینکه ترجمه این اثر بیش از يك سال در مسیر انتشار قرار داشت، توضيح داد: به گفته مولف، با وجود اینکه کتاب‌های زیادی در حوزه ساختن تلسکوپ و نحوه استفاده صحیح از آن نوشته شده است اما صرفا تعداد کمی از این آثار برای ساخت رصدخانه‌های واقعی کاربرد دارند.

این مترجم مخاطبان کتاب را علاقه‌مندان به حوزه نجوم و ساخت رصدخانه در بخش‌ها و اندازه‌هاي مختلف دانست و گفت: با توجه به این که عامه علاقه‌مند مردم امکاناتی برای ساخت یک رصدخانه برای خود ندارند، این کتاب توانسته آموزشی مناسب برای ساخت رصدخانه‌های کوچک و بزرگ در مناطق مختلف حتی در حیاط منزل با حداقل امکانات افراد ارایه دهد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا منجم آماتور در این کتاب به معنای منجم نوپا و غیرحرفه‌ای است،‌ افزود: اصطلاح آماتور در این کتاب به معنای نوپایی نیست، بلکه کسب درآمد و حرفه ثابت است. منجم آماتور فردی است که حرفه اصلی‌اش منجمی نیست. علم نجوم در ایران بسیار نوین و نوپاست و اکثر افراد اطلاعاتی صحیح از آن ندارند، بنابراین کسب اطلاعات درباره آن از طریق کتاب‌ها برای همگان لازم است.

وی درباره وضعیت ترجمه و ویراستاری کتاب توضیح داد: این اثر پس از ترجمه اولیه از سوی کارشناس متخصص و آشنا به اصطلاحات تخصصی حوزه نجوم مورد ویراستاری قرار گرفته و مجددا ویراستاری و ترجمه شده است. یکی از مشکلات در ترجمه این اثر فقدان برخی واژه‌ها و اصطلاحات در زبان فارسی بود که به دلیل نبود دایرةالمعارف تخصصی به زبان فارسی ترجمه را با وقفه روبه‌رو کرد.

خورسند با تاکید بر اینکه برگردان برخی از واژه‌ها از زبان انگلیسی به فارسی به دلیل نوپایی این علم در ایران و نبود فرهنگ‌نامه مشکل بود، اظهار داشت: در برخی موارد حتی لغت‌ها و معادل‌هایی به زبان فارسی برای ترجمه مي‌ساختيم. البته چند نسخه دایرة‌المعارف به فارسی وجود داشت که بسیار محدود و گاهی با دو معنی لغات را ترجمه کرده بود و در این بخش فقدان یک فرهنگ‌نامه با توافق در معانی محسوس بود.

وی با تاکید براینکه به صورت حرفه‌ای فعالیت ستاره‌شناسی و ترجمه آثار آن را دنبال نمی‌کند، توضیح داد: دستورالعمل ساخت یک رصدخانه مطمئنا همانند یک دستور آشپزی نیست، رصدخانه‌های معرفی شده در این کتاب انواع گوناگونی را از سقف‌های کشویی تا گنبدهای پیچیده را شامل شده و در این کتاب توسط نويسنده تشریح شده‌اند.

کتاب «طراحی و ساخت رصدخانه‌های کوچک» دارای 25 فصل با عناوین رصدخانه‌ای با سقف کشویی، رصدخانه مونث تافلی، رصدخانه خورشیدی با سقف کشویی، رصدخانه ادنویل، رصدخانه‌ای در حومه شهر، رصدخانه گردان و ساده در ناتینگهام، رصدخانه نجوم رادیویی مدرسه تانتون، رصدخانه با دوربین استارلایت سی سی دی، رصدخانه دانشگاه هرتفورد شایر، رصدخانه‌ای آماتوری، گنبد فایبرگلاس برای تلسکوپ بازتابی، رصدخانه مدرسه چیگ ول، رصد خانه پاتریک مور و... است.

این کتاب در 224 صفحه، شمارگان 4 هزار نسخه و بهای 40 هزار ریال از سوی نشر طلایی به تازگی منتشر شده است.