سيمين حلالي پژوهشگر فرهنگ و تاريخ ايران با اشاره به تاریخچه مطالعات مهرشناسی به خبرنگار خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت: از دو قرن پیش، پژوهش‌های علمی درباره آئین مهر، به صورت یکی از رشته‌های مهم تحقیقات خاورشناسی دنیای غرب درآمد. به همين دليل تاکنون صدها کتاب و مقاله تحقیقی در بسیاری از کشورها توسط دانشمندان و پژوهشگران منتشر شده است، زیرا این موضوع به‌طور مستقیم با تحول فرهنگی و فکری جهان غرب که وارث امپراتوری روم است، ارتباط دارد.

وي افزود: اهمیت این مطالعات در دهه‌هاي گذشته گروهی از دانشمندان ایران‌شناس غرب را بر آن داشت برای نخستین‌بار کنگره بین‌المللی به نام «کنگره جهانی مطالعات میترایی» را برای ارائه آخرین مطالعات و تحقیقات دانشمندان در این زمینه، شكل دهند و این کنگره در سال 1971 در دانشگاه شهر منچستر انگلستان تشكيل شد.
 
حلالي گفت: میترا در معتقدات مشترک ایرانی و هندی، خداوند روشنایی، پاسدار نظم و عدالت، ضامن حفظ سوگندها و پیمان‌ها، مدافع راستی، دوستی و صداقت، پشتیبان دائمی نوع انسان در مبارزه با مظاهر شر یعنی دروغ، ستمگری، بداندیشی، نادرستی و هرج و مرج است. 

وي يادآور شد:  میترا مظهر خورشید است و به همین دلیل وقتی که آئین او در سراسر امپراتوری عظیم روم گسترش یافت و به صورت آئین رسمی در آمد، به وی لقب «خورشید» و در عین حال عنوان خدای شکست ناپذیر دادند.

وي با اشاره به مقدمه اين كتاب، گفت: رواج این آئین در دنیای متمدن باستان، از چین و هند تا آسیای مرکزی گرفته تا سرتاسر امپراتوری روم یکی از شگفت‌ترین وقایع تاریخ است. امپراتوری روم که در آن هنگام تقریبأ تمام اروپا، شمال آفریقا و غرب آسیا را شامل می‌شد و با شاهنشاهی ایران که نیرومندترین حریف آن بوده دست و پنجه نرم مي‌کرد، از نظر فکری و مذهبی به کلی تحت نفوذ این آئین ایرانی قرار گرفت، به طوری که از سال 67 پیش از مسیح تا 394 ميلادي آئین مهر تمام معتقدات دیگر رومی را تحت‌الشعاع خود داشت.

مولف «كتاب‌شناسي موسيقي در ايران» ادامه داد: از زمان نرون به بعد، مهر آئین رسمی امپراتوران روم قرار گرفت و در آغاز قرن چهارم میلادی، در شورای امپراتوری که نزدیک وین امروزی در اتریش تشکیل يافت، «میترا» رسماً خدای حامی امپراتوری اعلام شد. در این باره بارها به جمله بسیار معروف رنان محقق و مورخ بزرگ قرن اخیر فرانسه اشاره کرده‌اند که «اگر مسیحیت به علتي غیر منتظره در پیشرفت خود متوقف می‌شد، بدون شک میترا مذهب رسمی امروز جهان مسیحیت بود.»

مولف «فرهنگ واژگان پارسی در نوشته‌های دکتر میرجلال‌الدین کزازی» ادامه داد: در طول چهار قرن، پرستشگاه‌های فراوانی برای مهر در سراسر امپراتوری روم برپا شد که امروزه آثار آنها در کشورهای مختلف باقی است. از زمره این کشورها می‌توان به ترتیب جغرافیایی از سوریه، لبنان، یونان، بلغارستان، یوگسلاوی، رومانی، مجارستان، اتریش، آلمان، بلژیک، فرانسه، انگلستان، اسکاتلند، اسپانیا، پرتغال، الجزایر، مراکش و طبعأ از ایتالیا که مرکز امپراتوری بود نام برد.

وي افزود: تنها در ایتالیا و سیسیل بیش از یکصد بقایای پرستشگاه مهری وجود دارد. در قلب لندن هنوز آثار تاریخی از این معابد موجود است که تصاویری از یک قسمت از این آثار در زمان برگزاری کنگره تهران نمایش داده  شده است. 

حلالي افزود:امروزه بر اثر کاوش‌های باستان‌شناسی در نقاط مختلف جهان، پیوسته آثار تازه‌ای از پرستشگاه‌های مهری کشف می‌شود که آخرین آنها کشف یک پرستشگاه ناشناخته در نزدیکی رم در سال‌هاي گذشته توسط پروفسور «توچی» دانشمند معروف ایتالیایی بوده است.