ویلهلم هگل
-
نگاهی به کتاب «هگل و نقد متافیزیک» اثر بئاتریس لونگونس؛
در برابر مابعدالطبیعه
توجه مولف به «علم منطق» هگل ابتدا بهواسطه علاقهاش به مارکس، نظریه سیاسی و اجتماعی معاصر با الهام از مارکس و مدعاهای برانگیزننده آلتوسر در باب رابطه مارکس و لنین با هگل جرقه زد. ردپاهای این علاقه اولیه را میتوان در بخش نخست کتاب حاضر یافت که در آنها، بحث درباره انگارههای هگل از «تناقض» و «مبنا» در عینحال، بحثی است درباره تفاسیر مارکسیستی برجستهای از هگل نظیر تفسیرهای لوئی آلتوسر یا تفسیرهای گالوانو دلاولپه و لوچیو کولتی.
-
نگاهی به کتاب«در باب جباریت» اثر لئو اشتراوس؛
فلسفه به مثابه شیوه زندگی
«در باب جباریت» با استفاده از موقعیت تاریخی یکتایی که جباریتهای مدرن (یا حکومتهای توتالیتر) موجد آن بودند، جباریتهایی که در نهایت، بنیاد خود را در نوعی ایمان جنونآمیز به فتح طبیعت، بهبود زندگی انسان، و تغییر جهان در لایه تاریخ دنیوی و جامعه سیاسی مییافتند، به این بصیرت منجر میشود که حیوان سیاسی والاترین امکان انسانی نیست و بدینترتیب، به ایده فلسفه بهمثابه نوعی شیوه زندگی مشروعیت میبخشد.
-
نگاهی به «هگل در مغز سیمی» اثر اسلاوی ژیژک؛
هگل به روایت ژیژک در عصر تکینگی و پلیس دیجیتال
کتاب «هگل در مغز سیمی» اثر اسلاوی ژیژک با ترجمه عباس زیدیزاده، با پیوندزدن خوانشی رادیکال از هگل به مباحثی چون هوش مصنوعی، مغز سیمی، تکینگی و سرمایهداری دیجیتال، نشان میدهد که پروژههای حذف تناقض، خطا و شکست از انسان، نهتنها ناممکناند، بلکه خود به شکلهای تازهای از سلطه، نظارت و بحران سوژگی در عصر دیجیتال دامن میزنند.
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «هستیشناسی کاذب و راستین هگل» اثر لوکاچ؛
خروج از نیهیلیسم
برنامهای که لوکاچ در این کتاب قصد پیشبرد آن را دارد، پروژهای است که بهباور مولف میتواند «بهراستی راه خروج از بنبست نیهیلیسم معرفتی و اخلاقی زمانه ما را نشان دهد».
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «پدیدارشناسی روح هگل» اثر مارتین هایدگر؛
تجربه هستی هگل بهقلم هایدگر
درسگفتارهای هگل در این کتاب از معدود مواجهههای مستقیم هایدگر با نظام اندیشه هگل بهشمار میآیند. در این کتاب، هایدگر از طرفی به شرح متن هگل میپردازد و از طرف دیگر و از خلال آن، حدود و امکانات تفکر متافیزیکی غرب را بررسی کرده و درعینحال، جایگاه خود را در برابر آن روشن میسازد.
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «علم منطق» اثر هگل؛
اندیشیدن به نفسالامر
هگل در این اثر در واقع سنتِ منطقیـمتافیزیکیِ مغربزمین را به تحقق و تمامیتِ نهاییاش میرساند. از دیدگاهِ او، «منطق» و «متافیزیک» نه دو علم یا رشته فلسفی جداگانه، بلکه ضرورتاً علمی واحد و یگانهاند، زیرا هگل اثبات میکند که میان «روش» و «موضوع» تمایزی از آن قسم که از دکارت به این سو فلسفه را به خود مشغول داشته بود، وجود ندارد.
-
غلامحسین ابراهیمی دینانی در گفتوگوی کوتاه با ایبنا؛
ایران در تاریخ پایدار بوده و پایدار خواهد ماند
ابراهیمی دینانی گفت: مردم ایران باهوش ترین و نجیب ترین مردم جهان هستند و ایران در تاریخ پایدار بوده و پایدار خواهد ماند.هگل که بزرگترین فیلسوف مغرب زمین است میگوید؛ “اولین بار در تاریخ بشر نور معنویت از ایران شروع شده است”
-
کتاب «سایه خدا» در گفتوگو با حسین نیکبخت؛
انسان در پیشگاه تاریخ حساب پس میدهد
حسین نیکبخت گفت: تحقق عدالت طبق تعریفی که کانت از آن دارد ورای تواناییهای انسانی نیست و انسانها مجاز نیستند این وظیفه را یکسره به خدا واگذارند، بلکه باید با راهنمایی مشیت الهی با یکدیگر همکاری کنند تا عدالت، بدون نیاز به مداخلۀ معجزهآسای الهی، در همین جهان و در جریان تاریخ محقق شود.
-
نگاهی به کتاب «هگل و بنیادهای نظریه ادبی»؛
هگل نمرده است
برخی افراد ادعا میکنند هگل مرده است؛ حتی عصر نظریه و نظریهپردازی نیز به سر آمده. اما آقای حبیب به ما تلنگر میزند که چندان از این بابت مطمئن نباشیم.
-
به مناسبت زادروز فریدریش هگل فیلسوف آلمانی؛
دوست و دشمن آزادی
هگل دو دغدغه داشت: دولت و آزادی و شاید بتوان گفت او خدا و خرما را با هم میخواست. دولت هگلی نه آنگونه که فاشیسم میخواست که تجسد آزادی بود. آزادیی که در آن فردیت در کلیت منعکس است و کلیت متشکل از افراد. هگل کوشید برای گفتن این متناقض نما فلسفهای دیالکتیکی ایجاد کند که در آن صیرورت صورتبندی فلسفی شده و هر چیزی در یک گذار به ضد خود و در نهایت به جمع خود و ضد خود برسد
-
بازخوانی «عقل در تاریخ» هگل به مناسبت زادروز او؛
ایران، پلی میان شرق و غرب
هگل شکست ایران از یونان را نه شکست نظامی، بلکه پیشرفت روح جهان میداند که در آن، آزادی شرقی به آزادی یونانی تبدیل میشود. بهباور هگل: «ایران، پلی میان شرق و غرب است».
-
در کتاب «خودآگاهی نزد هگل» مطرح میشود:
خودآگاهی همان میل است
رابرت پیپین در «خودآگاهی نزد هگل» ابعاد کمتر دیدهشده سوبژکتیویته را برجسته میکند؛ لایههایی که بسیاری از خوانشها نادیده گرفتهاند. او نشان میدهد که سوبژکتیویته صرفاً تجربه فردی نیست، بلکه ماهیتی تاریخی، اجتماعی و متقابل دارد که بدون حضور و شناسایی دیگری معنا پیدا نمیکند.
-
آیا هوش مصنوعی ممکن است بر انسان چیره شود؟
هگل و AI
فلسفه هگل به ما یادآوری میکند که تکامل آگاهی، چه در تاریخ بشری و چه در فناوری، همواره به سوی آزادی و خودآگاهی جمعی حرکت میکند. هوش مصنوعی، بهعنوان ادامه این مسیر، نه تهدید، بلکه فرصتی برای بازتاب عمیقتر بر هویت و آینده بشری است.
-
مروری بر کتاب «هگل و اندیشه فلسفی در روسیه»:
پیوند دیالکتیک با ماتریالیسم
دیالکتیک هگل در روسیه نهتنها دستمایه نقد نظم مستقر، بلکه الهامبخش جریانهای رادیکال و مارکسیستی بود. پلانتی-بونژور در کتاب خود نشان میدهد چگونه اندیشه هگلی، از بطن محافل روشنفکری تا جنبشهای انقلابی، بسترساز تحولات فکری و اجتماعی شد.
-
۷ خرداد سالروز درگذشت باقر پرهام مترجم نامآشنای علوم انسانی؛
مترجم هگل، دورکیم، مارکس، اشتراوس، بودن و فوکو
کمبود کتابهای مرجع، ضرورت شناساندن روش علمی و فلسفی غرب، نیز کوشش در جهت تغییر ماهوی نثر فارسی از عمده علل روی آوردن باقر پرهام به امر ترجمه بود.
-
روایت تیلور از فیلسوف ایدئالیست
گذرگاه صعبالعبور هگل
کتاب «دیالکتیک هستی و اندیشه در منطق هگل» نه فقط تفسیر نظام فلسفی هگل، بلکه پلی برای بهکارگیری آن در مسائل معاصر است. ترجمه فارسی این کتاب فرصت تازهای برای فهم دیالکتیک هگل و پیریزی بحثهای علمی در فضای فلسفی ایران است.