سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - یوسف ملایی: در میان هیاهوی تولید فیلم، برگزاری جشنواره‌ها و فعالیت‌های فرهنگی و هنری، گاهی یک کتابخانه می‌تواند به اندازه یک سالن سینما محل شکل‌گیری ایده‌های تازه باشد؛ جایی که فیلمساز، نویسنده، دانشجو و علاقه‌مند به هنر می‌تواند پیش از ساختن یک اثر، به سراغ کتاب برود و جهان سینما را از زاویه‌ای متفاوت بشناسد.
در بندرعباس، کتابخانه تخصصی سینما و ادبیات انجمن سینمای جوانان، در دفتر شیشه‌ای سینمای جوان بندرعباس واقع در فرهنگسرای طوبی، چنین نقشی را دنبال می‌کند؛ کتابخانه‌ای تخصصی که مجموعه‌ای از کتاب‌های سینمایی، نمایشی، ادبی، عکاسی و هنری را در اختیار علاقه‌مندان قرار داده است.
از نظریه سینما تا پشت صحنه فیلم
نگاهی به عناوین موجود در این کتابخانه نشان می‌دهد که مجموعه حاضر تنها به کتاب‌های عمومی سینما محدود نیست و طیف متنوعی از منابع تخصصی را دربرمی‌گیرد.
«کتاب جامع انیمیشن ایران»، «انیمیشن مستند؛ شیوه بیانی تازه» اثر رخساره قائم‌مقامی، «نقطه دید در سینما»، «مبانی نظری سینما»، «مکتب‌های سینمایی»، «نظریه در تئاتر»، «درآمدی بر مطالعات سینمایی»، «نقد نظریه فیلم عامه‌پسند»، «کتاب‌شناسی نقد فیلم‌های ایرانی» و «تبارشناسی ستاره سینمای ایران» بخشی از منابعی هستند که می‌توانند برای علاقه‌مندان به مطالعات نظری و پژوهش سینمایی مورد استفاده قرار گیرند.
در این میان، کتاب‌هایی درباره کارگردانی، تدوین، تهیه‌کنندگی، صدابرداری، فیلمنامه‌نویسی و تولید فیلم نیز دیده می‌شود؛ از جمله می توان به «دستور زبان تدوین»، «معماری درام»، «تهیه‌کنندگی و کارگردانی فیلم کوتاه و ویدیو»، «فرهنگ اصطلاحات سینمایی» و «صدابرداری در برنامه‌های تک‌دوربین» اشاره کرد.
وجود چنین منابعی برای فیلمسازان جوان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه کتابخانه را از یک محل صرفاً برای مطالعه به فضایی برای یادگیری و تکمیل تجربه عملی تبدیل می‌کند.
وقتی ادبیات با سینما همنشین می‌شود
یکی از ویژگی‌های این مجموعه، حضور پررنگ ادبیات در کنار منابع تخصصی سینماست. «ادبیات در سینما»، «اقتباس ادبی در سینمای کودک و نوجوان»، «رمان‌های کلیدی جهان»، «تاریخ قصه‌نویسی در ایران»، «بنیادهای اسطوره و حماسی ایران» و «دانشنامه زنان فرهنگ‌ساز ایران و جهان» از جمله کتاب‌هایی هستند که می‌توانند برای نویسندگان، فیلمنامه‌نویسان و پژوهشگران حوزه هنر منبعی برای مطالعه و ایده‌پردازی باشند.
در واقع، پیوند میان ادبیات و سینما یکی از ظرفیت‌های مهم این کتابخانه است؛ پیوندی که می‌تواند از خواندن یک داستان آغاز شود و به شکل‌گیری یک فیلمنامه، فیلم کوتاه یا حتی یک ایده تصویری تازه برسد.
از سینمای ایران تا سینمای جهان
این مجموعه در بخش سینمای ایران نیز عناوین متنوعی دارد؛ کتاب‌هایی درباره کارگردانان و پیشکسوتان سینمای ایران، تاریخ سینما، نشانه‌های سینمای ایران، پشت صحنه سینمای ایران، کتاب‌شناسی سینما در ایران و نقش ارمنیان در سینمای ایران.
در کنار این آثار، منابعی درباره سینمای کشورهای اروپایی، ژانر و هالیوود، دین و سینما، اقتباس در سینما و مجموعه ۱۴ جلدی «برترین فیلمنامههای سینمای جهان» نیز در اختیار علاقه‌مندان قرار دارد.
این تنوع می‌تواند به مخاطب کمک کند تا سینما را نه فقط به عنوان یک سرگرمی، بلکه به عنوان پدیده‌ای فرهنگی، اجتماعی، هنری و حتی تاریخی مطالعه کند.
جایی برای تصویر، نمایش و هنر
کتابخانه تخصصی سینمای جوانان بندرعباس، تنها به سینما و ادبیات محدود نمی‌شود. حوزه عکاسی نیز در این مجموعه جایگاه ویژه‌ای دارد. «نظریه و نقد فیلم، هنر و عکاسی»، «تاریخ فرهنگی عکاسی»، «قاب‌های ماندگار» و «دانشنامه عکاسی» از جمله منابعی هستند که می‌توانند برای علاقه‌مندان به هنر تصویر مورد استفاده قرار گیرند.
همچنین کتاب‌هایی در حوزه تئاتر، جامعه‌شناسی هنر، تحلیل نشانه‌شناختی تصویر و هنر و جامعه در جهان ایرانی، دامنه موضوعی این کتابخانه را گسترده‌تر کرده‌اند.
کتابخانه‌ای برای اعضا و علاقه‌مندان
فروزان کهوری‌نژاد بندری، مدیر انجمن سینمای جوانان بندرعباس، درباره نحوه استفاده از این کتابخانه به خبرنگار ایبنا گفت: اعضای انجمن سینمای جوانان می‌توانند از کتابخانه استفاده کنند و حتی افرادی که عضو کتابخانه نیستند، اما به مطالعه و حوزه سینما علاقه‌مند هستند نیز امکان استفاده از این مجموعه را دارند.
این رویکرد می‌تواند کتابخانه را به فضایی بازتر برای ارتباط میان اهالی سینما، دانشجویان، هنرجویان و علاقه‌مندان فرهنگ و هنر تبدیل کند؛ فضایی که در آن، عضویت صرفاً شرط دسترسی به دانش و منابع تخصصی نیست.
از «بادام کوهی» تا «سینما چیست»
در کنار آثار تخصصی، مجموعه‌ای از داستان‌ها و کتاب‌های ادبی نیز در قفسه‌های این کتابخانه قرار دارد؛ از «دره گل سرخ»، «از من نخواهید لبخند بزنم»، «پایی برای دویدن»، «مجموعه داستان‌های کوتاه بادام کوهی»، «گردان چهار نفره»، «قلعه گمشده»، گرفته تا آثاری مانند «جور هندوستان می‌کشیدم» و «مطالعات انسان‌شناختی بلوچستان» می‌توانند کام مخاطبان به ادبیات را شیرین کنند.
در کنار این کتاب‌ها، آثاری با موضوع فرهنگ و مطالعه نیز در مجموعه دیده می‌شود؛ از جمله «سه‌شنبه‌های دوست‌داشتنی من و کتاب» مجموعه داستان‌های کوتاه اعضای جلسه‌های سه‌شنبه نقد داستان حوزه هنری تهران مرکز اثر محمدرضا سرشار در این کتابخانه وجود دارد.
ترکیب این آثار نشان می‌دهد که هدف کتابخانه تنها ارائه منابع فنی برای ساخت فیلم نیست؛ بلکه تلاش شده است مخاطب با ادبیات، فرهنگ، تاریخ، جامعه و هنر نیز ارتباط برقرار کند؛ عناصری که هر کدام می‌توانند بخشی از جهان ذهنی یک فیلمساز را شکل دهند.
کتابخانه‌ای که می‌تواند پشتوانه فیلمسازان جوان باشد
کتابخانه تخصصی سینما و ادبیات بندرعباس را می‌توان بخشی از زیرساخت فرهنگی سینمای جوان در هرمزگان دانست؛ جایی که فیلمسازان پیش از آنکه دوربین را روشن کنند، می‌توانند با کتاب و ایده مواجه شوند.
وجود منابعی در زمینه فیلمنامههای داستان کوتاه، سینما، نظریه فیلم، کارگردانی، تدوین، عکاسی، تئاتر و ادبیات، این امکان را فراهم می‌کند که تجربه عملی هنرجویان با مطالعه و پژوهش همراه شود.
شاید اهمیت چنین کتابخانه‌ای دقیقاً در همین نقطه باشد؛ در پیوند میان کتاب و تصویر. هر فیلم، پیش از آنکه روی پرده دیده شود، در ذهن سازنده‌اش شکل می‌گیرد و کتاب می‌تواند یکی از مهمترین مسیرهای رسیدن به آن تصویر باشد.
کتابخانه تخصصی سینما و ادبیات هرمزگان، در فرهنگسرای طوبی بندرعباس، می‌تواند برای نسل تازه فیلمسازان این استان، نه فقط مکانی برای امانت گرفتن کتاب، بلکه پاتوقی برای مطالعه، گفت‌وگو، پژوهش و تولد ایده‌های تازه باشد؛ جایی که در سکوت قفسه‌ها، شاید فیلمنامه فیلم بعدی یک فیلمساز جوان نوشته شود.
نظر شما