به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در آیین تشییع پیکر محمد میرشکرایی، مردمشناس، پژوهشگر پیشکسوت و چهره ماندگار میراثفرهنگی کشور که با حضور جمعی از مدیران وزارت میراثفرهنگی، استادان دانشگاه، پژوهشگران، هنرمندان و فعالان حوزههای میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی از مقابل پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری برگزار شد، با تسلیت درگذشت این چهره برجسته به خانواده، همسر، فرزندان، بستگان و جامعه علمی و فرهنگی کشور، از او بهعنوان یکی از سرمایههای ماندگار فرهنگ ایران یاد کرد، شخصیتی که عمر علمی و حرفهای خود را صرف شناخت، مستندسازی و صیانت از فرهنگ مردم ایران کرد و آثار و اندیشههایش بخشی از حافظه فرهنگی این سرزمین باقی خواهد ماند.
صالحیامیری در این مراسم با اشاره به جایگاه علمی، فرهنگی و اجتماعی محمد میرشکرایی اظهار کرد: امروز نام و یاد مردی را گرامی میداریم که نماینده سرمایه ماندگار ما، باورها و اتحاد ما و مبانی فرهنگی این سرزمین بود، مردی که حیات علمی و تلاشهای پژوهشی او در خدمت شناخت و پاسداشت هویت تاریخی و فرهنگی ملت ایران قرار داشت.
سرمایه فرهنگی، میراثی فراتر از حیات فردی
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با تبیین نسبت میان حیات انسانی، مرگ و ماندگاری اندیشه در منظومه باورهای دینی و فرهنگی جامعه گفت: بر اساس باورهای دینی و اعتقادی ما، انسان با مرگ دنیوی از این جهان فانی به دیار باقی سفر میکند. از این منظر، آنچه میتواند در این لحظات دشوار، تسلیبخش خانواده و بازماندگان این استاد فقید باشد، این حقیقت است که او از میان ما نرفته، بلکه سفر کرده است، اگرچه جسم او در میان ما حضور ندارد، روح، اندیشه و میراث معنویاش همچنان در جامعه زنده خواهد ماند.
او با تاکید بر اینکه فقدان یک شخصیت علمی و فرهنگی را نمیتوان در چارچوب پایان حیات فردی ارزیابی کرد، افزود: ما از انواع سرمایهها، از جمله سرمایه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی سخن میگوییم و هر یک از این سرمایهها در جایگاه خود واجد ارزش و کارکرد هستند، اما سرمایه فرهنگی از ماهیتی متفاوت برخوردار است.
صالحیامیری تصریح کرد: سرمایه فرهنگی نهتنها ماندگار است، بلکه پس از مرگ صاحب آن، ارزش و اثرگذاری این سرمایه میتواند بیش از گذشته آشکار شود و اندیشه و دانش او در تاریخ باقی بماند.
وزیر میراثفرهنگی با بیان اینکه میراث علمی و فرهنگی افراد فرهیخته، از مرزهای حیات فردی فراتر میرود و در ساختار حافظه جمعی و هویت تاریخی جامعه استمرار مییابد، ادامه داد: امروز یک سرمایه فرهنگی را بدرقه میکنیم، سرمایهای که روح، دانش، تجربه و اندیشه او در میان انسانهای فرهیخته این سرزمین ماندگار خواهد بود. جسم او را به خاک میسپاریم، اما سرمایه ماندگار او باقی خواهد ماند و اندیشهاش در تاریخ ثبت خواهد شد.
او خاطرنشان کرد: ماندگاری شخصیتهای علمی و فرهنگی نه به حضور جسمانی آنان، بلکه به عمق تأثیرگذاری اندیشه، آثار و خدماتی وابسته است که در حیات اجتماعی و فرهنگی جامعه برجای میگذارند، از این رو، پاسداشت چنین چهرههایی در حقیقت پاسداشت حافظه تاریخی و سرمایه معرفتی ملت ایران است.
میرشکرایی؛ از پاسداران میراث ناملموس تا چهرههای اثرگذار در ماندگاری نوروز
صالحیامیری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش برجسته محمد میرشکرایی در حوزه مردمشناسی و میراث ناملموس، تلاشهای او را در شناخت، ثبت و معرفی آیینها و سنتهای فرهنگی ایران، بخشی از کارنامه ماندگار پژوهش میراثفرهنگی کشور دانست.
او با اشاره به جایگاه نوروز در منظومه فرهنگی ایران و گسترش حوزه پاسداشت آن در عرصه بینالمللی اظهار کرد: وقتی از نوروز سخن میگوییم، باید بدانیم که اگر امروز این آیین کهن در بلندای میراثفرهنگی جهان جایگاه دارد و در کشورهای مختلف گرامی داشته میشود، بخشی از این دستاورد مرهون تلاشهای این مرد بزرگ و پژوهشگرانی است که عمر خود را برای شناخت، ثبت و معرفی این میراث ارزشمند صرف کردند.
وزیر میراثفرهنگی افزود: امروز در بخشهایی از آسیای میانه، قفقاز و کشورهای همسایه ایران، نوروز بهعنوان یکی از جلوههای برجسته میراثفرهنگی و معنوی گرامی داشته میشود. نوروز یکی از سرمایههای بزرگ معنوی ملت ایران و از عناصر پیونددهنده فره
نگی میان جوامع و ملتهای منطقه است و ثبت و تداوم حیات آن، حاصل کوشش جمعی از پژوهشگران، اندیشمندان و فرهیختگانی است که در این مسیر نقشآفرینی کردهاند و محمد میرشکرایی از چهرههای مؤثر این عرصه بود.
او با تاکید بر اهمیت تاریخی و فرهنگی این دستاورد ادامه داد: اگر در تمام عمر این مرد بزرگ، تنها همین یک کار انجام شده بود، برای ماندگاری نام او در تاریخ کافی بود، حال آنکه او در طول سالیان فعالیت علمی و پژوهشی خود، صدها اثر و فعالیت پژوهشی از خود به یادگار گذاشت و سهمی ارزشمند در شناخت و صیانت از میراثفرهنگی ایران ایفا کرد.
صالحیامیری تاکید کرد: ارزش این تلاشها را باید فراتر از دستاوردهای فردی و علمی یک پژوهشگر دید، چراکه شناخت و مستندسازی آیینها، سنتها و شیوههای زیست فرهنگی، به معنای صیانت از بخشی از هویت تاریخی جامعه و انتقال آن به نسلهای آینده است.
مردمشناسی؛ اقیانوسی از معرفت برای شناخت هویتفرهنگی ایران
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در ادامه با تبیین جایگاه مردمشناسی در منظومه علوم انسانی و مطالعات میراثفرهنگی، این حوزه را یکی از بنیادیترین عرصههای شناخت فرهنگ، هویت و تجربه تاریخی جوامع توصیف کرد و گفت: وقتی از مردمشناسی سخن میگوییم، در واقع از اقیانوسی با اعماق فراوان سخن میگوییم، اقیانوسی که هر اندازه در آن پژوهش و کاوش کنیم، همچنان بخشهای ناشناخته بسیاری پیش روی ما باقی خواهد ماند.
او افزود: محمد میرشکرایی یکی از مردمشناسان بزرگ این سرزمین بود که سالهای عمر خود را برای شناخت، ثبت و معرفی فرهنگ مردم ایران صرف کرد. اهمیت کار او در این بود که فرهنگ را نه پدیدهای ایستا و محدود به آثار مادی، بلکه مجموعهای زنده از باورها، آیینها، سنتها، مناسبات اجتماعی و تجربه زیسته مردم میدانست، مجموعهای که شناخت و صیانت از آن، مستلزم پژوهش مستمر و نگاه عمیق علمی است.
صالحیامیری با تاکید بر ضرورت تداوم مسیر علمی و پژوهشی پیشکسوتان میراثفرهنگی خاطرنشان کرد: میراثفرهنگی بخش مهمی از هویت این سرزمین در دانشها، آیینها، سنتها و شیوههای زندگی مردمانی نهفته است که طی قرنها این فرهنگ را شکل داده و به نسلهای بعد منتقل کردهاند. مردمشناسان با ثبت و تحلیل این وجوه از حیات اجتماعی، نقشی اساسی در صیانت از حافظه فرهنگی و استمرار هویت تاریخی ملت ایفا میکنند.
میراثفرهنگی ایران؛ حاصل کوشش نسلهای متوالی پژوهشگران و خدمتگزاران فرهنگ
وزیر میراثفرهنگی در بخش پایانی سخنان خود با قدردانی از حضور استادان، پژوهشگران، همکاران و پیشکسوتان حوزه میراثفرهنگی در آیین تشییع پیکر محمد میرشکرایی گفت: از همه استادان، پژوهشگران، همکاران و پیشکسوتانی که به احترام این مرد بزرگ در این مرکز فرهنگی حضور پیدا کردند، صمیمانه قدردانی میکنم.
او با اشاره به نقش تاریخی نسلهای مختلف متخصصان و پژوهشگران در شکلگیری و اعتلای نظام میراثفرهنگی کشور افزود: اگر امروز موزهها و مراکز فرهنگی کشور از هویت و حیات برخوردارند و میراثفرهنگی ایران در عرصه جهانی میدرخشد، این دستاورد حاصل تلاش پیوسته نسلهای مختلفی از پژوهشگران، اندیشمندان، متخصصان و خدمتگزاران این حوزه است، انسانهایی که بخش مهمی از عمر و توان علمی و حرفهای خود را در مسیر شناخت، حفاظت و معرفی میراث این سرزمین صرف کردهاند و محمد میرشکرایی نیز بخشی ارزشمند از این کارنامه تاریخی را رقم زده است.
صالحیامیری با اشاره به گستره کمنظیر میراثفرهنگی ایران و مسئولیت ملی در قبال حفاظت و انتقال این میراث به نسلهای آینده اظهار کرد: امروز بیش از یک میلیون اثر تاریخی در کشور داریم که دهها هزار اثر از میان آنها در فهرست آثار ملی به ثبت رسیدهاند و دهها اثر نیز در فهرستهای جهانی میراثفرهنگی و میراث ناملموس جای گرفتهاند.
او تصریح کرد: این گستره عظیم از میراث تاریخی و فرهنگی، حاصل تداوم تمدنی و انباشت تجربه و خلاقیت نسلهای متوالی ایرانیان است، اما شناخت، ثبت، حفاظت و معرفی آن بدون کوشش علمی و تخصصی پژوهشگران و پیشکسوتان این حوزه امکانپذیر نبوده است. بخشی از این مسیر پرافتخار، مرهون تلاش مردانی است که عمر خود را وقف شناخت و معرفی فرهنگ و میراث این سرزمین کردند.
وزیر میراثفرهنگی در پایان، یادآور شد: نام و آثار محمد میرشکرایی در تاریخ مردمشناسی و میراثفرهنگی ایران باقی خواهد ماند و پاسداشت چنین شخصیتهایی، در حقیقت پاسداشت دانش، هویت و حافظه تاریخی ملتی است که میراثفرهنگی را سرمایهای زنده برای ساختن آینده میداند.
نظر شما