خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)؛ <<دیگر برای یادگیری زبان دیر شده است>> این جمله برای بسیاری از بزرگسالانی که به فکر شروع دوباره زبان انگلیسی می افتند، آشناست. بعضی ها تصور می کنند فرصت یادگیری را در دوران مدرسه از دست داده اند، برخی از فراموش کردن واژه ها می ترسند و عده ای هم به دلیل مشغله های کاری و خانوادگی، شروع یادگیری را مدام به زمان دیگری موکول می کنند. با این حال، یادگیری زبان انگلیسی به دوران کودکی محدود نیست. بزرگسالان نیز می توانند زبان جدیدی بیاموزند و مهارت های خود را تقویت کنند؛ هرچند مسیر یادگیری آن ها ممکن است با کودکان تفاوت هایی داشته باشد.
پرسش اصلی این نیست که آیا در بزرگسالی امکان یادگیری زبان وجود دارد، بلکه این است که چگونه می توان با توجه به شرایط زندگی، تجربه های قبلی و هدف شخصی، مسیر مناسبی برای یادگیری انتخاب کرد.
آیا سن مانع یادگیری زبان انگلیسی می شود؟
پژوهش های مربوط به یادگیری زبان دوم نشان می دهند که سن می تواند بر برخی جنبه های یادگیری، به ویژه دستیابی به بعضی ویژگی های زبانی، اثر بگذارد اما نمی توان آن را تنها عامل تعیین کننده دانست. در یک مرور پژوهشی منتشرشده در سال ۲۰۲۳ در مجله Brain and Language، پژوهشگران به نقش هم زمان عوامل شناختی، اجتماعی، محیط یادگیری و انگیزه در تفاوت نتایج زبان آموزان در سنین مختلف پرداخته اند.
این یافته ها به معنای یکسان بودن مسیر یادگیری برای همه افراد نیست. کودکی که از سال های ابتدایی زندگی در معرض یک زبان قرار دارد، شرایط متفاوتی با فردی دارد که در کنار کار، خانواده یا تحصیل می خواهد انگلیسی بیاموزد. در مقابل، بزرگسالان معمولا تجربه بیشتری در مطالعه، برنامه ریزی، تحلیل اطلاعات و تشخیص نیازهای خود دارند؛ توانایی هایی که می توانند در فرایند یادگیری مفید باشند.
بنابراین، سن به تنهایی دلیل مناسبی برای کنار گذاشتن یادگیری نیست. تعیین هدف واقع بینانه، انتخاب روش مناسب و فراهم کردن فرصت کافی برای تمرین، تصویر دقیق تری از مسیر پیشرفت هر زبان آموز به دست می دهد.
چرا بعضی بزرگسالان یادگیری زبان را دشوار می دانند؟
بزرگسالانی که پس از چند سال یا حتی چند دهه دوباره سراغ زبان انگلیسی می روند معمولا فقط با یادگیری واژه ها و دستور زبان رو به رو نیستند. شرایط زندگی و تجربه های قبلی نیز بر این مسیر اثر می گذارند.
کمبود وقت و مسئولیت های روزانه: افراد شاغل یا کسانی که مسئولیت های خانوادگی دارند، همیشه نمی توانند ساعات طولانی به مطالعه اختصاص دهند. برنامه ای که با زمان واقعی فرد تناسب نداشته باشد، ممکن است پس از مدتی کنار گذاشته شود.
ترس از اشتباه کردن: برخی زبان آموزان بزرگسال انتظار دارند از همان ابتدا جمله های درست و روان بسازند. این انتظار گاهی باعث می شود کمتر صحبت کنند و فرصت تمرین را از خود بگیرند. اشتباه در مراحل یادگیری طبیعی است و بررسی و اصلاح آن بخشی از پیشرفت محسوب می شود.
تجربه های ناموفق قبلی: کسی که چند بار زبان را شروع کرده و هر بار به دلیل نداشتن برنامه یا تمرین نامنظم ادامه نداده است، ممکن است با تردید بیشتری به سراغ آن برود. در چنین شرایطی، بررسی علت توقف قبلی می تواند از تکرار همان الگو جلوگیری کند.
انتظار نتیجه سریع: یادگیری زبان فرایندی تدریجی است. پیشرفت در درک مطلب، مکالمه، شنیدن و نوشتن لزوما با سرعت یکسان اتفاق نمی افتد. مقایسه مداوم خود با دیگران نیز تصویر دقیقی از پیشرفت شخصی ارائه نمی دهد.
بزرگسالان چگونه می توانند زبان انگلیسی را بهتر یاد بگیرند؟
یادگیری مؤثر لزوما به معنای مطالعه طولانی در هر روز نیست. مهم تر از حجم فعالیت، انتخاب تمرین هایی است که با سطح زبان و هدف فرد تناسب داشته باشند و بتوان آن ها را به طور منظم ادامه داد.
هدف یادگیری را مشخص کنید
کسی که برای مصاحبه شغلی به انگلیسی نیاز دارد، با فردی که قصد مطالعه کتاب های تخصصی یا برقراری ارتباط در سفر را دارد، به برنامه یکسانی احتیاج ندارد. مشخص کردن هدف کمک می کند منابع و تمرین ها از ابتدا در مسیر درستی قرار بگیرند.
تمرین زبان را به برنامه روزانه پیوند دهید
به جای منتظر ماندن برای یک فرصت طولانی و نامشخص، می توان زمان های کوتاه و قابل تکراری برای زبان در نظر گرفت. گوش دادن به یک فایل صوتی، مرور چند عبارت کاربردی یا خواندن متنی متناسب با سطح زبان، نمونه هایی از فعالیت هایی هستند که می توان در برنامه روزانه گنجاند.
راهنمای آموزشی شورای بریتانیا برای زبان آموزان پرمشغله نیز بر استفاده از فرصت های روزمره برای تمرین شنیدن و صحبت کردن تأکید می کند. البته مقدار زمان لازم برای پیشرفت به سطح اولیه، دشواری مطالب، کیفیت تمرین و هدف یادگیری بستگی دارد.
واژه ها را در موقعیت واقعی یاد بگیرید
حفظ کردن فهرست های طولانی واژگان ممکن است در ابتدا مفید به نظر برسد اما دانستن معنی یک کلمه همیشه به معنای توانایی استفاده از آن در مکالمه نیست. بهتر است واژه ها در جمله، عبارت و موقعیت های مرتبط با زندگی روزمره تمرین شوند.
برای مثال، یادگیری عبارت های مربوط به معرفی خود، توضیح شغل، بیان نظر یا درخواست کمک می تواند به زبان آموز نشان دهد که واژه ها چگونه در ارتباط واقعی به کار می روند.
برای صحبت کردن فرصت ایجاد کنید
درک یک جمله هنگام خواندن با ساختن همان جمله در گفت و گو تفاوت دارد. تمرین مکالمه، بازگویی یک متن کوتاه و پاسخ دادن به پرسش ها فرصت استفاده فعال از آموخته ها را فراهم می کنند.
قرار نیست صحبت کردن از همان ابتدا بدون مکث یا اشتباه باشد. هدف اولیه این است که زبان آموز بتواند منظور خود را منتقل کند، خطاهایش را بشناسد و به تدریج جمله های دقیق تر و طبیعی تری بسازد.
پیشرفت خود را با گذشته مقایسه کنید
یادداشت کردن موضوعاتی که اکنون بهتر درک می شوند، عبارت هایی که می توان بدون کمک به کار برد و خطاهایی که کمتر تکرار می شوند، راهی برای مشاهده پیشرفت است. چنین ارزیابی ای از مقایسه با زبان آموزان دیگر مفیدتر است؛ زیرا نقطه شروع و شرایط هر فرد متفاوت است.
انتخاب مسیر مناسب برای یادگیری زبان در بزرگسالی
شروع یادگیری زبان انگلیسی در بزرگسالی به معنای رقابت با کسانی نیست که از کودکی زبان خوانده‌اند. هر زبان آموز نقطه شروع، تجربه و هدف متفاوتی دارد. برای یک نفر، توانایی مکالمه در سفر هدف اصلی است؛ فرد دیگری به دنبال استفاده از منابع تخصصی یا تقویت ارتباطات شغلی است. این تفاوت ها باید در انتخاب منابع و برنامه آموزشی در نظر گرفته شوند.
برای آشنایی با گزینه های آموزشی، صفحه کلاس زبان انگلیسی بزرگسالان در کرج را بررسی کنید و هنگام انتخاب دوره، به تناسب برنامه کلاس با زمان آزاد، هدف یادگیری و فرصت تمرین توجه داشته باشید.
نتیجه گیری
در نهایت، برای یادگیری زبان انگلیسی در بزرگسالی دیر نیست اما پیشرفت به زمان، تمرین، روش آموزشی و شرایط هر فرد بستگی دارد.
نظر شما