محسن حاجی زین‌العابدینی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، با تاکید بر اهمیت حضور رسمی ایران در نشست سالانه ایفلا، به‌ویژه به‌دلیل آسیب‌دیدگی کتابخانه‌های وزارت خارجه، کاخ گلستان و برخی کتابخانه‌های عمومی کشور بر اثر حنگ، بیان کرد: جزئیات همه آسیب‌ها و تخریب کتابخانه‌های ایران بر اثر جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم، قابل تدوین و گزارش است و باید این اتفاق بیفتد. دیگران موظف نیستند، این اتفاقات را ثبت و گزارش کنند و دقیقا این وظیفه ایرانی‌هاست که وضعیت و حقانیت کتابخانه‌ای خود را با برخوردهای علمی ثابت کنند.

وی با بیان اینکه شعار دادن کافی نیست، افزود: ایفلا، محل بازتاب، واکنش و بهترین فرصت برای پیدا کردن جایگاه فرهنگی و کتابخانه‌ای ایران در جهان است. حتی انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی هم خوب است که شرکت کند. هرچند این انجمن به شکل رسمی و حقوقی، عضو نیست و در این رویداد شرکت نمی‌کند. به هر حال برای ارتقا جایگاه کشور ایران باید برای حضور در این رویدادهای علمی، بودجه درنظر گرفت و سرمایه‌گذاری فرهنگی کرد.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، درباره حضور نمایندگان ایران در نودمین سال برگزاری ایفلا، عنوان کرد: در این دوره سه نماینده از ایران شرکت داشتند؛ من از دانشگاه شهید بهشتی، برای ارائه شفاهی مقاله و پریسا پاسیار و حمیده معماری، از کتابخانه ملی و یک استاد بازنشسته دانشگاه آزاد، در این رویداد سالانه حضور داشتیم. نشست روسای کنابخانه‌های ملی و پارلمانی جهان، هر سال در ایفلا برگزار می‌شود، فرصت مغتنمی بود، اما روسای کنابخانه‌های ملی و مجلس ایران، امسال در این نشست، حضور نداشتند.

کتابخانه ملی کره نمادی از خدمات نوین و به‌روز

حاجی زین‌العابدینی، درباره بازدید از کتابخانه ملی کره جنوبی که در هر دوره، آخرین روز از برگزاری ایفلا انجام می‌شود، گفت: کشور کره دو کتابخانه ملی دارد؛ یک کتابخانه ملی دیجیتال که مرکز نگهداری منابع دیجیتال، دیداری و شنیداری و پایگاه‌های اطلاعاتی است و کامپیوترهای و استندهای اطلاعاتی فراوان در این مرکز وجود دارد. این کتابخانه‌ تالارهای زیادی دارد؛ ازجمله تالار نشریات که استقبال از آن زیاد بود. کتابخانه ملی دوم کره، یک کتابخانه منحصربه فرد و زیبا و البته مانند همه کتابخانه‌های دنیا وظیفه‌اش ارائه منابع به زبان ملی و ارائه خدمات به پژوهشگران است. در این کتابخانه، حضور افراد مسن و پژوهشگران برخلاف ایران که بیشتر جوانان برای خدمات کنکوری و مطالعه و طی کردن دوره‌های تخصصی در کتابخانه ملی هستند؛ مشهود بود.

این عضو هیات‌مدیره خانه کتاب و ادبیات ایران، درباره بهره‌مندی از تجربیات خدمات‌دهی کتابخانه ملی کره جنوبی در ایران گفت: در کتابخانه ملی باید بر دسترس‌پذیر کردن داده‌ها و بین‌المللی کردن منابع کتابخانه ملی تاکید شود؛ زیرا ایران، داده‌های اطلاعاتی زیاد و منحصر به فردی دارد. این داده‌ها باید از حصار کتابخانه خارج و در سطح بین‌الملل شناخته شود. نکته بعدی اینکه حضور ایران در این گونه مجامع بسیار مهم است زیرا صدای ایران و کتابخانه‌های آن هیچگاه نباید خاموش شود.

دستگاه کتاب‌انداز در متروهای کره جنوبی

وی با اشاره به وای فای رایگان در کتابخانه ملی و کتابخانه‌های دیگر این کشور، اظهار کرد: این وای فا در اتوبوس و متروهای این کشور نیز وجود دارد؛ به‌عنوان مثال دستگاهی به نام «کتاب‌انداز» در متروهای کشور کره جنوبی وجود دارد که افراد می‌توانند کتاب امانت گرفته شده از کتابخانه ملی و سایر کتابخانه‌ها را در این دستگاه قرار دهند و افراد مسئول این کتاب‌ها را جمع‌آوری و به کتابخانه مربوطه منتقل می‌کنند.

ردپای آب در کتابخانه ملی توسعه پایدار و کتابخانه سبز

عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، با اشاره به اینکه در این رویداد علمی انتقال تجربیات کتابداران و حرفه‌مندان بسیار مهم است، اظهار کرد: شبکه‌سازی علمی و به اشتراک گذاشتن داشته‌ها و گفت‌وگوهای علمی و ارتباطاتی که پیرو این تعاملات شکل می‌گیرد، بسیار مهم است. به‌عنوان مثال، موضوع سخنرانی من در ایفلای امسال «مدل محاسبه ردپای آب در کتابخانه‌های حهان» بود؛ یعنی در یک کتابخانه ملی، آب چه جایگاهی در تولید اطلاعات و کاربران دارد و آب به چه میزان در یک کتابخانه ملی استفاده دارد. این موضوع‌ به مسئله کتابخانه سبز و توسعه پایدار که ایفلا تاکید دارد؛ نیز مرتبط است.

وی، درباره ایفلا ۲۰۲۶ که در شهر بوسان کره جنوبی برگزار شد، ادامه داد: امسال نودمین دوره برگزاری این رویداد بود که متخصصان علم اطلاعات و دانش‌شناسی و کتابداران بعد از۲۰ سال، دومین‌بار در شهر بوسان کره جنوبی جمع شدند. سال ۲۰۰۶ هم شهر سئول کره‌جنوبی میزبان ایفلا بود. محور کلی فعالیت ایفلای ۲۰۲۶ «هوش مصنوعی و پایداری داده‌ها» بود.

حاجی زین‌العابدینی، با اشاره به مرکز نمایشگاه و کنوانسیون بوسان که میزبان ایفلای ۲۰۲۶ بود، گفت: تقریبا براساس آمار ۳ هزار و ۴۰۰ نفر از ۱۲۰ کشور جهان در این دوره از ایفلا شرکت کردند که از این تعداد، هزار و ۲۰۰ نفر ازکشور کره جنوبی و سایر شرکت‌کنندگان از کشورهای دیگر بودند.

به گفته وی، به استناد آمار شرکت‌کنندگان، این دوره بعد از شیوع کرونا در جهان؛ شلوغ‌ترین نوبت بود در حالی که سال گذشته در قزاقستان هزار و ۷۰۰ نفر شرکت داشتند. همچنین مدت زمان برگزاری این رویداد، نخستین‌بار از پنج روزبه سه روز کاهش پیدا کرده بود. شعار اصلی کنفرانس ایفلای امسال «کتابخانه‌ها پیشران تحول» بود و محور اصلی بسیاری از مباحث هوش مصنوعی، آینده اطلاعات و حکمرانی داده‌ها بود.