جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۱:۲۲
چند خاطره خواندنی از جنگ به انتخاب احمد دهقان

کتاب «خاک و خاطره» از یک‌ سو به ریشه‌های تاریخی خاطره‌نویسی در جهان و نسبت آن با مفهوم فردیت می‌پردازد و ازسوی‌دیگر مسیر شکل‌گیری و گسترش خاطره‌نویسی جنگ در ایران را دنبال می‌کند، از سفرنامه‌ها و یادداشت‌های قدیمی تا موج گسترده‌ی خاطرات رزمندگان پس از جنگ.

به گزارش خبرنگارخبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب خاک و خاطره (خاطره نگاری، یادداشت‌نوشته‌ها و تاریخ شفاهی جنگ هشت‌ساله) تالیف احمد دهقان در نشر خط مقدم منتشر شده است. نویسنده که سال‌ها در متن ادبیات جنگ و روایت‌های رزمندگان حضور داشته در این کتاب کوشیده است تجربه‌های عملی و تأملات نظری خود را درباره‌ چگونگی ثبت و روایت جنگ سامان دهد. کتاب «خاک و خاطره» از یک‌ سو به ریشه‌های تاریخی خاطره‌نویسی در جهان و نسبت آن با مفهوم فردیت می‌پردازد و از سوی‌دیگر مسیر شکل‌گیری و گسترش خاطره‌نویسی جنگ در ایران را دنبال می‌کند، از سفرنامه‌ها و یادداشت‌های قدیمی تا موج گسترده‌ی خاطرات رزمندگان پس از جنگ. در این کتاب نمونه‌های متعددی از خاطرات جنگی در جهان و ایران نقل شده است، از مارشال ژوکوف و وینستون چرچیل تا خبرنگاران و چریک‌ها و نویسندگانی که جنگ را از زاویه‌های گوناگون دیده‌اند.

احمد دهقان در بخشی از کتاب به معرفی خاطرات خواندنی پرداخته که در زیر به برخی از این آثار خواندنی جنگ اشاره شده است.

بابانظر؛خاطرات شفاهی 

بابانظر بیش از ۱۴۰ ماه در مناطق جنگی بود. او در بستان چشم و گوش چپ خود را از دست داد، در فکه کمرش شکست، در فاو قفسه سینه‌اش شکافت، گازهای شیمیایی به سینه‌اش رسید و وقتی جنگ تمام شد، ۱۶۰ ترکش به بدنش خورده بود. تنها ۵۷ ترکش را از بدنش خارج کردند. با وجود اینکه برایش ۹۵درصد مجروحیت در نظر گرفته شده بود، باز هم در جبهه‌ها حضور پیدا کرد. شهید بابانظر هفده سال بعد، روز ۷ مردادماه سال ۷۵ برای آخرین بار به کردستان رفت. در همان کوه‌ها و ارتفاعاتی که روزگاری جوانی خود را گذرانده بود، به‌خاطر کمبود فشار هوا دچار تنگی نفس شدید می‌شود. همراهیانش او را برای مداوا مقر می‌رسانند؛ اما دیگر دیر شده بود. کتاب «بابا نظر» نوشته‌ محمدحسن نظرنژاد است.

ناشر درباره‌ این کتاب آورده است:«کتاب کم‌نظیر «بابا نظر» که شرح خاطرات شفاهی شهید محمدحسن نظرنژاد در مصاحبه با حسین بیضایی است سندی روشن و قاطع بر این مدعاست که دریچه تازه‌ای به برخی زوایای ناشناخته انقلاب و دفاع مقدس گشوده است.»

حماسه تپه برهانی

سیدحمیدرضا طالقانی( -۱۳۴۶)، نویسنده حوزه دفاع مقدس و ادبیات جنگ است. «حماسه تپه برهانی» یکی از آثار برتر نوشتاری برگزیده در حوزه ادبیات دفاع مقدس است که گرچه با فاصله اندکی از پایان جنگ با عنوان «تپۀ برهانی» به چاپ رسید، همچنان در کانون توجه محافل ادبی و اندیشمندان و نخبگان این عرصه قرار دارد.

کتاب حاضر یکی از آثار برتر نوشتاری برگزیده در حوزه ادبیات دفاع مقدس است. سید حمیدرضا طالقانی خاطره «تپه برهانی» را در قالب دست‌نوشته‌هایی در سال 1365 برای دبیرخانه اولین مسابقه بزرگ فرهنگی هنری جبهه و جنگ ارسال کرد. تپه برهانی در این مسابقه عنوان رتبه اول بخش خاطره نویسی را به خود اختصاص داد.

جاده‌های خلوت جنگ

کتاب جاده‌های خلوت جنگ؛ خاطرات محسن مطلق از دوران کودکی تا پایان جنگ را درهفت فصل بازگو می کند. راوی، دانش آموز کم سن و سالی است که با توجه به حس و حال حاکم بر فضاهای دانش آموزی آن زمان، تصمیم می‌گیرد با عضویت در بسیج مسجد محل به کاروان‌های اعزامی به جبهه‌های جنگ بپیوندد. بازگویی خاطرات تحصیل در دبستان «معمار قصری»(مدرس‌های دریکی ازمحله‌های جنوبی شهر تهران – حوالی خیابان خاوران)، یادآوری روزهای انقلاب در کوچه پس کوچه‌های محله خاوران، اشاره به نخستین نشانه‌های قابل لمس از پیامدهای وقوع جنگ - تشییع جنازه اولین شهید محله - از بخش‌های اصلی فصل نخست کتاب جاده های خلوت جنگ هستند.

جنگ دوست داشتنی

‌کتاب حاضر خاطرات سعید تاجیک نویسنده جوان و رزمنده جبهه‌های جنوب است. تاجیک لحظه‌هایی را در جنگ به تصویر می‌کشد که کمتر در دید دیگران به ویژه خبرنگاران داخلی و خارجی آمده است. او در جنگ به خلق آدمیانی می‌پردازد که عینیت داشته و اکنون شبه اسطوره می‌نمایند، مردان بزرگی که همگی در آفرینش قصه‌های او نقش یکسان دارند، شهید همت و باکری برای او فرماندهانی است که تاریخ این مرز و بوم فقط می‌تواند در بپرورد. تاجیک تلاش می‌کند در این کتاب چهره آنان را زیبا بنماید و پرده از بقای زیبای آنان بردارد.

فرزندان ایرانیم

کتاب فرزندان ایرانیم نوشته داوود امیریان، در انتشارات سوره مهر چاپ شده است. این کتاب رتبه اول بخش خاطره در پنجمین دوره جشنواره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس (۱۳۷۹) و رتبه اول بخش تألیف و تقدیر را در نخستین جشنواره ادب پایداری به‌دست آورده است.

این کتاب دربردارنده داستان طنزی با حال و هوای جنگ و دفاع مقدس است که در ۶۰ سکانس داستانی روایت می‌شود. فرزندان ایرانیم خاطرات شیرین و خواندنی یک نوجوان بسیجی از دوران آموزشی در پادگان ۲۱ حمزهٔ سیدالشهدا و در زمان جنگ ایران و عراق است. داوود امیریان این خاطرات را که درواقع خاطرات خود اوست در قالب سکانس‌های داستانی به‌صورت طنز روایت می‌کند. «فرزندان ایرانیم» با معرفی نویسنده آغاز می‌شود و آرام وارد صحنه‌های داستانی طنزآلود می‌شود.

ساعت شش، ‌دریاچه مریوان

«ساعت شش، ‌دریاچه مریوان» یادداشت‌های روزانه «پروین نوبخت»(اسم مستعار) است که در مرداد ماه 1360 با شمارگان 40 هزار نسخه توسط «حوزه اندیشه و هنر اسلامی» منتشر شده است. این اثر با عنوان «دفتر پنجم» داستان از مجموعه‌ کتاب های «جُنگ سوره» منتشر شده و به دلایلی از سال 1360 تا امروز، هرگز به چاپ دوم نرسیده و از جمله کتاب‌های «نایاب» مربوط به جنگ‌های کردستان در سال‌های 59ـ 1358 است

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

تازه‌ها

پربازدیدها