به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، قدرت ملی به مجموعه تواناییهای مادی و معنوی گفته میشود که در قلمرو یک واحد جغرافیایی و سیاسی به نام کشور یا دولت وجود درد. قدرت ملی خصلتی پویا دارد و در عین حال که به صورت هدف ملی تجلی میکند، وسیلهای است در دست دولتها و رهبران سیاسی که از آن برای تحصیل هدفهای ملی و حفاظت و بسط آن استفاده میکنند. سید هادی زرقانی، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در کتاب «درآمدی بر مبانی و سنجش قدرت ملی»، نخست قدرت را در نظریهها و دیدگاههای مختلف بررسی کرده، سپس مهمترین متغیرهای موثر بر قدرت ملی را مورد ارزیابی قرار داده است. در این ارزیابی پس از بررسی متغیرها و شاخصهای مختلف، حدود ۷۸ متغیر بر اساس روش تحلیل عاملی انتخاب و در قالب ۹ فاکتور اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و.... دستهبندی شده است.
در این کتاب به مفهوم قدرت پرداختهشده است. اصلاً قدرت در کشورها چه تعریفی دارد؟ قدرت چه مؤلفههایی دارد؟ سپس با طرح نظریات مختلف، انواع قدرت را بیان کرده و مؤلفههای آن را آورده است و مفهومی تحت عنوان قدرت ملی را مطرح کرده است که قدرت ملی یک کشور چه مؤلفههایی دارد؟ آنگاه آن مؤلفهها را مطرح کرده و مدلهای مختلف را برای محاسبه قدرت ملی بیان کرده است.
همچنین در کتاب مدلهای مختلف مفهومی و عملیاتی سنجش قدرت ملی که توسط اندیشمندان مختلف طرحشده موردبررسی قرارگرفته است. در پایان نیز مدل طراحیشده توسط دکتر زرقانی ارائهشده است که این مدل سنجش قدرت ملی به دلیل توجه به ابعاد ۹ گانه قدرت ملی شامل قدرت سرزمینی، قدرت اقتصادی، قدرت سیاسی، قدرت فرامرزی، قدرت نظامی و... جامعترین مدل سنجش قدرت ملی محسوب میشود. در بخش دوم کتاب و بر مبنای این مدل سنجش قدرت ملی، ابعاد نظامی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی-حکومتی، سرزمینی و اقتصادی دو کشور ایران و عراق در دوره دفاع مقدس مورد ارزیابی قرارگرفته است.
یک نکته بسیار مهم در قدرت نظامی فعلی ایران نسبت به دوره دفاع مقدس و قبل از انقلاب مطرح است و آن هم خودکفایی در تولید بخش زیادی از تسلیحات و جنگافزارهای راهبردی و مدرن است. در واقع در وضعیت فعلی و برخلاف دوره رژیم سابق، عناصر و اجزای سامانه دفاعی و نظامی ایران در بخشهای مختلف به ویژه تولید تسلیحات و تجهیزات نظامی راهبردی و مدرن، بومی و داخلی است. از این منظر قدرت نظامی ایران در سالهای اخیر در سطح منطقه و حتی در برخی شاخصها در سطح جهان افزایش چشمگیری داشته است.
در گزارش زیر با مراجعه به کتاب «درآمدی بر مبانی و سنجش قدرت ملی» به بخشی از تغیرات نظامی ایران اشاره شده است.
یکی از مهمترین ابعاد قدرت نظامی ایران در دو دهه اخیر، ایجاد و تقویت قدرت موشکی ایران است. به اعتراف مراکز و اندیشکدههای راهبردی و تخصصی نظامی در کشورهای غربی، قدرت موشکی ایران سالهای اخیر از رشد شگفتانگیزی برخوردار شده است. به عنوان نمونه اندیشکده مطالعات راهبردی فرانسوی که به طور تخصصی بر تسلیحات و فناوریهای نظامی متمرکز است، بعد از حمله دقیق موشکی ایران به پایگاههای تروریستها در روز ۱۸ ژوئن ۲۰۱۷ در استان دیرالزور در شرق سوریه چنین اعلام نظر کرد: نیروهای نظامی ایران (سپاه پاسداران) به یک سلاح با دقت بسیار بالا برای هدف قرار دادن عمق دشمن در حالت تاکتیکی دست پیدا کرده است و در عین حال، این توان موشکی کوتاه برد چالش بزرگی را برای سامانه دفاع موشکی همسایگان ایران نیز ایجاد خواهد کرد؛ این اندیشکده در مورد پیشرفتهای فنی ایران در مورد موشک چنین اظهارنظر کرده است: ایران در حال حاضر از پیشرانههای کامپوزیتی در خانواده موشک های فاتح ۱۱۰ استفاده میکند که نسبت به مدلهای اولیه پیشرفت فوقالعادهای محسوب میشود. به نظر میرسد که مهندسان ایرانی در بخش پیشرانهای سوخت جامد به پیشرفتهای بسیار مهمی نائل شدهاند...
علاوه بر این، ایران در سالهای اخیر در زمینه تولید شناورهای نظامی، زیردریایی و هواپیما نیز پیشرفتهای زیادی داشته است. به عنوان نمونه، ساخت ناوشکن از جمله اقدامات قابل توجه به ایران در چارچوب تقویت قدرت نظامی به ویژه در عرصه قدرت دریایی است. در این راستا اولین ناوشکن ایرانی با نام جماران توسط صنایع دفاعی ایران در سال ۱۳۸۸ ساخته شد. این ناوشکن ۹۴ متر طول و قریب ۱۵۰۰ تن وزن دارد و یک رادار پیشرفته نیز برای انجام هر چه بهتر ماموریتها، روی آن نصب شده است و میتواند با سرعت ۳۰ گره دریایی حرکت کرده و ۱۲۰ تا ۱۴۰ پرسنل و خدمه نیز در آن فعالیت خواهند کرد. این ناوشکن علاوه بر اینکه از نظر سرعت در مقایسه با ناوشکنهای روز و همتراز خودش در دنیا برابری میکند، توانایی قدرت مانور بالا و ماندگاری زیاد در شرایط جوی بسیار نامناسب در دریاها را نیز دارد. سامانه و فناوریهای متعدد اطلاعاتی، جنگ الکترونیک، ضدالکترونیک، راداری، موشکی، اژدر زیرسطح و سونار در طبقات مختلف این ناوشکن قرار گرفته است. جماران، به عنوان اولین ناوشکن ایرانی ۵ سال است که پرچم ایران در آبهای آزاد دنیا برافراشته و راه را برای ساخت دیگر شناورهای ایرانی باز کرده است و در تداوم این مسیر ناوشکنهای ایرانی باز کرده است و در تداوم این مسیر ناوشکنهای دیگری نیز مانند دماوند، سهند و سینا ساخته شده یا در دست ساخت است.
نظر شما