بر اساس گزارش‌های اختصاصی مجله علمی نیچر، اعلام جوایز نوبل علمی ۲۰۲۶ بار دیگر نگاه محافل دانشگاهی و ناشران حوزه ترویج علم را به سوی مرزهای دانش کشاند؛ رویدادی که با تقدیر از کنترل نوری نورون‌ها، شکار نوترینوهای اعماق کیهان و معمای دست‌سانی مولکول‌ها، سرفصل‌های تازه‌ای به تاریخ مکتوب علم افزود.
آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.
رمان «همسر شوهرم» تازه‌ترین اثر آلیس فینی، نویسنده‌ی «سنگ کاغذ قیچی»، خواننده را با ورود زنی غریبه به خانه‌ای آشنا روبه‌رو می‌کند؛ زنی که ادعا می‌شود همسر واقعی مرد خانه است. نشر نون این تریلر روان‌شناختی را با ترجمه‌ی سحر قدیمی منتشر کرده است.
مازندران - ۳ کتاب از هنرمند پیشکسوت مازندرانی، با جان‌مایه‌هایی از فرهنگ، هنر، فلسفه و عرفان در بابلسر رونمایی شد.
خوزستان-کتاب «برسد به دست باران»، مجموعه‌ای از نامه‌های کودکان و نوجوانان خوزستانی در دو دوره مهرواره ادبی خوزستان است.
هرمزگان - دبیر انجمن شعر بانوان بندرعباس گفت: مثنوی، روایت سفر انسان از خویشتن محدود به حقیقت خویشتن است.
کرمان- شبی با شعر و خوشنویسی در کرمان به نام «لیلی» رقم خورد؛ نامی که از روایت نظامی گنجوی تا شعر مولانا، جامی و دیگر شاعران فارسی‌زبان، قرن‌ها در ادبیات فارسی ماندگار شده است.
سیستان و بلوچستان- بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان که از ۱۲ تا ۱۸ مهرماه در دو نوبت صبح و عصر در محل نمایشگاه‌های دائمی بین‌المللی زاهدان برپاست، همه‌روزه میزبان حضور پرشور دانش‌آموزان و دانشجویان استان است.
سیستان و بلوچستان-نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان و امام جمعه زاهدان با حضور در بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب زاهدان، با اشاره به استقبال گسترده مردم و فروش قابل توجه کتاب‌ها، بر ضرورت نهادینه‌کردن فرهنگ کتابخوانی در میان خانواده‌ها و نسل جدید تأکید کرد.
خراسان شمالی- یحیی علوی‌فرد، نویسنده و شاعر کودک و نوجوان خراسان شمالی، با کتاب «ساحل» به زبان کردی کرمانجی، عنوان نخست جایزه ادبی کودک و نوجوان انتشارات ۴۹Books سوئد در سال ۲۰۲۶ را به دست آورد.
خراسان رضوی- مشاور علمی، فرهنگی و مدیریتی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: صنعت چاپ کشور در بزنگاه‌های دشوار به عنوان بخشی از ظرفیت پدافند فرهنگی و دفاعی عمل کرده و سنگر دفاع فرهنگی کشور در جنگ تحمیلی اخیر بوده است.
گیلان - مصطفی ملکیان استاد فلسفه، وظیفه شناسی را مهمترین محتوای آموزه‌های مولانا دانست و گفت: وظیفه شناسی به این معناست که هم به اخلاق فردی و هم به اخلاق جمعی توجه داشته باشیم.
جواد کامور بخشایش گفت: تلاش کردم زندگی انسانی شهیدی را روایت کنم که از منطقه‌ای دور از مرکز برخاسته، سختی‌های فراوانی را در مبارزات سیاسی و زندگی اجتماعی پشت سر گذاشته و در نهایت، زمانی که احساس کرده حضور در جبهه وظیفه اوست، راهی جبهه شده است. اگر این زندگی درست روایت شود، نسل امروز می‌تواند بفهمد آرامش و امنیتی که در اختیار دارد، حاصل چه تجربه‌ها و چه سختی‌هایی بوده است. این به نظرم مهمترین کارکرد چنین آثاری است.
آیین افتتاح بارگاه شمس تبریزی با حضور سیدرضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی،صنایع‌دستی و گردشگری شامگاه چهارشنبه(۱۵ مهر ۱۴۰۵) در خوی برگزار شد.
همدان - معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان از برگزاری همایش گرامیداشت حافظ با حضور استاد دانشگاه بوعلی‌سینا خبر داد.
علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.
چرا چارلز دیکنز هنوز برای اقتباس‌گران جذاب است و چگونه داستان‌های او به یکی از ماندگارترین سنت‌های تلویزیونی کریسمس بریتانیا راه پیدا کرده‌اند؟
استاد باستان‌شناسی دانشگاه تهران نوشت: بی‌خبری تاریخی و تاریخ‌ناشناسی و میراث‌ناشناسی یعنی این‌که سوار بر بال رخدادها، افتان و خیزان بروی، بی‌آنکه بدانی به کدام سوی می‌روی یا سیل و طوفان و امواج رخدادها و خیزش‌ها و ریزش‌های فکری و تحولات، تو را و جامعه تو را به کجا و کدام سوی می‌برند.
ایرح افشار نامه‌نگاری‌های مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر اغلب نامه‌های رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگ‌دوست پُرکار روزگار برجای‌مانده که بازتاب‌دهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.
عیسی امن‌خانی در کتاب پژوهشی «من لنین شعر هستم» تاکید کرده که پس از گرایش به مارکسیسم نگرش نیما به نوگرایی دچار تحول شده تا جایی که تنها آن نوگرایی را اصیل و مشروع دانست که در ادامه سنت باشد.
کولاکوفسکی در این کتاب به خواننده نمی‌گوید چگونه صادق‌تر، خوشبخت‌تر یا باوفاتر باشد، بلکه نشان می‌دهد که پشت هرکدام از این کلمه‌های آشنا، پیچیدگی‌هایی نهفته است که ارزش توقف و تأمل دارد.
سهراب سپهری، «سالک مدرنی» که واژگان را به رنگ‌های اشراق پیوند زد، مسیری را از «مرگ رنگ» تا «ما هیچ، ما نگاه» پیمود تا به مواجهه‌ای بی‌واسطه با هستی برسد. در این گفت‌وگو با سروش دباغ، از پیوند میان جسمانیت واژگان و بوم نقاشی سهراب می‌گوییم، ردپای سفرهای شرق دور را در ایماژهای بکر او می‌جوییم و در نهایت به یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط نقد ادبی می‌پردازیم: آیا سهراب در سلوک اگزیستانسیال خود، از درد انسان انضمامی و دغدغه‌های اجتماعی غافل بود؟
خوزستان- کتاب «سفر به گلپایگان» نوشته عبدالرحیم سوارنژاد، نویسنده خوزستانی منتشر شد.
مهرشاد کاظمی گفت: گاهی یک توصیف کوتاه از یک بازار یا محله، اطلاعاتی درباره زندگی اجتماعی مردم به ما می‌دهد که در اسناد رسمی کمتر دیده می‌شود. به همین دلیل، یکی از تلاش‌های من در این کتاب این بوده که فقط تهرانِ دربار و کاخ را نبینیم، بلکه تهرانِ مردم و زندگی روزمره را نیز از میان این روایت‌ها استخراج کنیم.
گلستان- شاید ۱۰ سال، زمانِ کوتاهی برای تدوینِ تاریخِ یک سرزمین باشد، اما برای پروژه پژوهشی چون «دانشنامه گلستان» که باهدف احیای فرهنگ بومی پا به عرصه ظهور گذاشت عمری پُر از تجربه است. رحمت‌الله رجایی سرپرست این مجموعه، از مسیرهای طی شده، افق‌های پیش‌رو و اقدامات و چشم‌انداز دیجیتال این اثر مرجع می‌گوید.
کهگیلویه‌وبویراحمد- شاهنامه در میان ایلات و عشایر کهگیلویه‌وبویراحمد، بخشی از شیوه زندگی، حافظه فرهنگی و حتی مناسبات اجتماعی آنان به شمار می‌رود. شاهنامه‌خوانی، به امانت بردن باسوادها برای خواندن ابیات فردوسی، بازتاب خرد، سلحشوری، دادگری و پایمردی شخصیت‌های شاهنامه در زندگی مردان و زنان ایل، همه و همه، این اثر حماسی در گذر سده‌ها را چنان با زیست عشایری درآمیخته که گویی بخشی از آن، در سیاه‌چادرهای زاگرس روایت شده است.
آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.
رحمت‌الله فتاحی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد درباره شخصیت و کارنامه علمی نوش‌افرین انصاری نوشت: ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری این بانوی نازنین، استاد انصاری در عرصه‌های گوناگون آنچنان بی‌همتاست که مایه افتخار ایران و ایرانی است.
ایرح افشار نامه‌نگاری‌های مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر اغلب نامه‌های رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگ‌دوست پُرکار روزگار برجای‌مانده که بازتاب‌دهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.
سیستان و بلوچستان - نشست روز شعر و ادبیات سیستان و بلوچستان با حضور جمعی از مسئولان، اهل قلم و علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی، در حاشیه بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب زاهدان برگزار شد. در این مراسم از پیشکسوتان عرصه شعر و ادبیات تجلیل و از چند عنوان کتاب جدید رونمایی شد.
گلستان- نشستی با محوریت کتاب «چه زشت خوشگلی»، اثر دیوید سداریس، با حضور فرناز رضاپور مترجم کتاب و ناشر، همراه با آیین رونمایی در کتاب‌فروشی سرزمین کتاب در گرگان برگزار می‌شود.
همدان - معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان از ارسال ۴۰۳ اثر به دبیرخانه ششمین دوره جایزه قلم هگمتانه (انتخاب کتاب سال استان) خبر داد.
گلستان- در حالی دومین هفته از ماه مهر به پایان می‌رسد که به همت جمعی از تشکل‌ها و نهادهای فرهنگی و هنری، نشست‌ها و رویدادهایی متعدد و متنوع در گرگان برپا خواهد شد.
رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران از امضای تفاهم‌نامه همکاری مشترک بین اتحادیه و شرکت دیجی‌کالا از سوی دیجی‌کالا خبر داد و گفت: این تفاهم‌نامه اکنون به مرحله اجرا رسیده است.
اهمیت روباه شنی تنها در انتخاب یک کتاب برگزیده خلاصه نمی‌شود. این جایزه می‌خواهد نوجوانان را وارد فرایندی کند که در آن خواندن با گفت‌وگو، شنیدن نظر دیگری و دفاع از دیدگاه شخصی پیوند می‌خورد؛ تجربه‌ای که می‌تواند به تقویت نگاه انتقادی و شکل‌گیری نسلی از مخاطبان فعال‌تر ادبیات کمک کند. از همین منظر، چشم‌انداز این جایزه نیز فراتر از یک رویداد ادبی است و بر ساختن فضایی برای گفت‌وگو میان نوجوانان، نویسندگان، مترجمان، ناشران و متخصصان ادبیات کودک و نوجوان تأکید دارد.
حدود ۱۰۰ نسخه خطی با حمایت حسین سیمایی صراف وزیر علوم خریداری و به گنجینه نسخ خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران افزوده شده است؛ مجموعه‌ای از آثار فارسی، عربی و کردی در حوزه‌های پزشکی، نجوم، تفسیر قرآن، فقه، کلام، ادبیات، عرفان و تاریخ که از قرن دهم تا چهاردهم هجری قمری را دربرمی‌گیرد.
لرستان - مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان لرستان گفت: دو هزار و ۵۰۰ جلد کتاب همزمان با هفته ملی کودک در مراکز کانون استان توزیع شده و توسعه کتابخانه‌های کوچک و مراکز فرهنگی هنری سیار با هدف ترویج کتابخوانی در مناطق محروم در دستور کار قرار دارد.
علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.
نشست «باید و نبایدهای پساجنگ» همراه با رونمایی از مجلد دوازده دفتری «تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ» عصر دوشنبه (۱۳ مهر ۱۴۰۵ )در ساختمان سرای علوم انسانی ایرانیان برگزار شد. در این نشست که به همت مجله سیاست‌نامه با همکاری سرای علوم انسانی برگزار شد، لیلا اردبیلی و جبار رحمانی سخنرانی کردند.
یثربی گفت: من نمی‌خواهم آثارم اسیر هزینه‌های چاپ یا حق‌التألیف‌های سنگین شوند و در کتابخانه‌ها خاک بخورند و می‌خواهم جاری باشند.
نظر شما