به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)‌ تحليل گفتمان، رويكردي واحد نيست، بلكه مجموعه‌اي از رويكردهاي ميان‌رشته‌اي است كه مي‌توان از آنها در انواع گوناگون مطالعه‌ها و براي كندوكاو در قلمروهاي مختلف اجتماعي استفاده كرد. همچنين هيچ اجماع روشني درباره چيستي گفتمان‌ها و نحوه عملكرد و نحوه تحليل آنها وجود ندارد.

حدود يك دهه است كه «گفتمان» واژه‌اي رايج شده است. اين واژه اغلب بي‌هدف و بي آن كه تعريف شود، در متون و مباحث علمي به كار گرفته مي‌شود. به همين دليل «گفتمان» به واژه‌اي مبهم و بي‌معنا بدل شده است كه حتي زماني كه آن را با دقت به كار مي‌برند، در هر بستري؛ معنايي متفاوت دارد.

اما در بسياري از موارد منظور از «گفتمان» اين است كه زبان در چارچوب قالب‌هايي ساختاربندي شده است و مردم به هنگام مشاركت در حوزه‌هاي مختلف حيات اجتماعي، در گفتارشان از اين قالب‌ها تبعيت مي‌كنند.

به اعتقاد هادي جليلي (مترجم اين كتاب) اغلب كتاب‌هاي حوزه تحليل گفتمان روش‌هاي آن را بدون مقدمه تشريح مي‌كنند، در حالي كه اين اثر ابتدا به مباني تحليل گفتمان مي‌پردازد و به اين ترتيب پيش از ورود به بحث اصلي، خواننده را با اين مفهوم آشنا مي‌كند.

به اين ترتيب كتاب حاضر درآمدي است براي حوزه گسترده و ميان‌رشته‌اي تحليل گفتمان بر ساخت‌گراي اجتماعي. نويسندگان در اين كتاب با معرفي سه رويكرد نظريه گفتمان لاكلو و موف، تحليل گفتمان انتقادي و روان‌شناسي گفتماني و همچنين بحث درباره آنها، گستره اين حوزه را نشان مي‌دهند.

به گفته مترجم، نويسندگان اين كتاب تنها به بيان جنبه‌هاي تئوريك بسنده نكرده و برخلاف ساير آثار درباره تحليل گفتمان، روش‌هاي عملي آن را نيز تبيين كرده‌اند و به اين ترتيب، شيوه‌هاي عملي كردن آن را به مخاطب مي‌آموزند.

بر همين اساس «يورگنسن» و «فيليپس» كوشيده‌اند ويژگي‌هاي خاص نظري و روش‌شناختي هر يك از اين سه رويكرد را شرح داده، با ارايه مثال‌هاي تجربي الهام‌بخش تحقيق‌ها جديد در حوزه تحليل گفتمان شوند.

همچنين آنان با معرفي و بحث درباره فرض‌هاي فسلفي مشترك در ميان تمامي انواع تحليل‌هاي گفتمان بر ساخت‌گراي اجتماعي، در پي تسهيل طراحي چارچوب‌هاي تحقيقي‌اند كه بيش از يك رويكرد را در خود جاي مي‌دهند.

البته نويسندگان تمام اين موارد را در كتاب محقق نكرده‌اند و در برخي مباحث تنها اشاره‌اي به موضوع داشته‌اند، اما همين اندازه از طرح بحث نيز مي‌تواند مفيد باشد، چرا كه با برانگيختن كنجكاوي مخاطب پي‌گير، وي را به مطالعه بيشتر علاقه‌مند مي‌كند.

چاپ نخست كتاب «نظريه و روش در تحليل گفتمان» نوشته ماريان يورگنسن و لوئيز فيليپس در شمارگان 1500 نسخه، ‌363 صفحه و بهاي 60000 ريال از سوي نشر ني منتشر شده است.