کتاب «پیشی گرفتن اندلس بر غرب» اثر شرقشناس مشهور «ژوان ورنیت» از تاثیراتي كه فرهنگ اندلس از جهان اسلام گرفته است، صحبت میکند.
در مقدمه کتاب «ژوان ورنت» میگوید : کتاب دارای تحقیقات و بررسیهای تاریخ فرهنگ عربی در اسپانیا است، به همین علت به سمت پیشرفتهای سیاسی یا قانون اساسی حركت نمیكند و این بخش هدف اساسی کتاب نيست.
در بخش اول کتاب با عنوان «مقدمهای تاریخی» ورنت از چگونگی پیدایش اسلام و انتشار آن صحبت میکند که در زمان خلفای راشدین به خصوص در دوره امویه گسترش یافت. در تاریخ كشورگشایيهای اسلامی «ورنت» به نکته مهمی اشاره میکند و آن اين است كه این فتوحات برای وسعت بخشیدن به دولت اسلامی صورت ميگرفت یا برای انتشار فرهنگ عربی به مردمان دیگر و انتشار اسلام از نظر دیدگاهی و تفکری ؟
در این کتاب تمدن عربی اسلامی و پیشرفتهای آن دربرگيرنده تمام بخشهای فکری و ادبی است و در دوره عباسی دوره مهم بلوغ فرهنگ اسلامی و پیشرفت و گسترش آن بوده است .
در بخش دیگري از کتاب «ورنت» به فتح اسپانیا توسط عبدالرحمن الداخل اشاره میکند و تاسیس دولت امویه در اندلس را يادآور ميشود که باعث به وجود آمدن تمدن عربی اسلامی در این قطعه از امپراتوری اسلامی به صورتي متفاوت با دیگر تمدنهای عربی اسلامی ، به دلیل ارتباط این فرهنگ با تمدن مسیحی و اروپایی است .
در آن دوره بسیاری از ادیبان و متفکران و هنرمندان مشرق زمین در اندلس بودند و در مقابل نیز بسیاری از ادیبان اندلسی به سفر به کشورهای مشرق زمین و عربی رفتند و تاثیرات آن در تمدن بغداد قابل مشاهده است .
نتیجه این ارتباطات به وجود آمدن تفکری در اندلس شد که در بخشهای متعدد فرهنگی با نوشتن کتابهای بسیار در زمینه ادبی، قانون، فقه، فلسفه، پزشکی و ... نمود پيدا كرد. علاوه بر اين تجربههای جدیدي در روشهای ماهیگيری، معماری اسلامی خانهها، شهرها و چگونگی استخراج آب و ارتباط آن از طریق راههای آبی و قناتها شد.تاثیر اين روشها را ميتوان بر روی کلماتی که در حال حاضر مورد استفاده قرار ميگيرد مشاهده كرد؛ کلمه قنات که به صورت Ganat مورد استفاده است، يكي از اين موارد است.
در بخش دیگری از کتاب به اصول علم اقتصاد و پیشرفت تدریجی آن اشاره میکند. در اين بخش آمده كه علم اقتصاد به تمدن قدیمی بابل و سومر و پیش از اسلام بر میگردد. در آن دوره اساس علم ریاضیات پایهریزی شد ولی در دوره اسلام از طریق دانشمندان اسلامی مانند خوارزمی و ... به پیشرفتهایی دست يافت که بعد به اندلس و بقیه کشورهای اروپایی نیز رسید.
بخش دیگر کتاب به مبحث ترجمه ميپردازد که از مهمترین بخشهای کتاب است و علت آن اطلاعات بسیار گستردهای است که برای ترجمه از زبان خارجی به زبان عربی و بالعکس به وجود آمده است.
نویسنده بر اساس تحقیقات تاریخی در دورههای مختلف، پیشرفت ترجمه و تاثیرگذاری آن را بر علم، ادب و فرهنگ بررسی کرده و به اين امر اشاره ميكند كه اين تاثير در قرن ده، یازده و دوازدهم در زمینههای علمی، فلسفی، ستارهشناسي و ریاضیات بین اروپا و جهان اسلام گسترش یافت .
ولی از قرن دوازدهم به بعد ما شاهد دیدن اسامی مترجمان مختلف هستیم. اين رد حالي است كه پيش از آن اسمی از مترجم ذکر نمیشد. اما از قرن دوازده مشخص میشود که ترجمه کاری مهم برای ایجاد ارتباط است. در این دوره کارهایی از فارابی، الکندری، اخوان الصفا، ابن سینا، نصیرالدین طوسی، ابن هیثم و بخشی از کارهای عمر خیام مربوط به ریاضیات ترجمه شد.
نویسنده از تاثیر فرهنگ عربی اسلامی بر اشعار و داستانهای روایی اسپانیا نيز صحبت میکند که نه فقط از فرهنگ عربی اسلامی تاثیر گرفته بلکه از ادبیات زبانهای شرقی دیگر چون فارسی، ترکی و هندی نيز تاثیر پذيرفته است .
نظر شما