به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، همايش بزرگداشت ملاصدرا هر ساله توسط بنياد حكمت اسلامي صدرا برگزار ميشود. امسال نيز سيزدهمين دوره از اين همايش با موضوع «تربيت فلسفي و فلسفه تربيت» در تالار تلاش با حضور رئيس بنياد، پژوهشگران و استاداني كه در اين حوزه مقاله ارسال كرده بودند، برگزار شد. همزمان با اين نشست در تالار شبنم اين مجموعه نشست «فلسفه و كودك» هم برگزار شد.
آيتالله سيد محمد خامنهاي، رئيس اين بنياد، در ابتداي جلسه هدف برگزاري اين همايش را عرضه فلسفه حقيقي و اسلامي حكمت متعاليه ملاصدرا در صحنه اجتماع عنوان كرد و گفت: پايه همايش امسال را بر «تربيت» گذاشتيم، زيرا تربيت، اساس دستگاههاي آموزشي كشور است. اگر هر انساني بخواهد به كمال برسد، بايد تربيت صحيح داشته باشد، بنابراين اختيار بخش عمدهاي از به كمال رسيدن هر انساني در دست خودش است. البته توارث و جامعه هم نقش خودشان را دارند.
وي گفت: در ابتدا مظاهر عالم آنگونه كه بايد، خدا را نشان نميدادند. اينگونه شد كه خدا بشر را آفريد تا انسان با به كمال رسيدن، مظاهر خدايي را در عالم نشان دهد اما براي به كمال رسيدن، به تربيت و پرورش صحيح احتياج داريم. سوال اين است که آيا چنين تربيتي در جامعه فعلي ما وجود دارد.
رئيس بنياد حکمت اسلامي صدرا افزود: فلسفه تنها دانشي است كه از كمال مطلق حرف ميزند و آنگونه تربيت ميكند كه كه عالم كبير در عالم صغير مندرج ميشود. تربيت صحيح انسان را به اخلاق خدايي هدايت ميكند، لذا هر تربيت غير فلسفي، فراگير نيست.
آيتالله خامنهاي در پايان گفت: بايد بدانيم تربيت در جامعه چيست و ببينيم در دين و كتابهايمان چقدر به تربيت پرداختهايم. فلسفه يكي از شاخههاي اديان الهي است كه در مرحله اول خود ما و بعد خانواده ما و سپس جامعه را تربيت ميكند تا بشر از انسانيت خود لذت ببرد.
علي شريعتمداري، يكي از اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، در ادامه جلسه به «بررسي پايههاي فلسفه تعليم و تربيت» پرداخت و گفت: تربيت مهمترين مساله جامعه بشري است و امروزه تمام مشكلات ما ناشي از بيتربيتي است. اگر در مدارسمان معلمي داشته باشيم كه با اصول تربيت آشنا باشد، وضع جامعهمان اينگونه نميشود، چرا كه معلمان ما بايد علاوه بر تخصص علمي، تخصص تربيتي هم داشته باشند.
وي گفت: ابتدا بايد بدانيم تربيت چيست و بعد به اصول تعليم و تربيت بپردازيم. بنده در فرهنگستان مساله ارزيابي سطح علمي رشتهها و دگرگوني شيوه آموزش را مطرح كردم. به نظر من راه حل اين است كه معلم نبايد در سراسر كلاس سخنراني كند بلكه شاگردان با مطالعه قبلي در كلاس حضور پيدا كنند و خود افراد ارائه كننده مطالب باشند اما متاسفانه در سيستم ما آنچه استاد از ابتدا تا انتها ميگويد، پايه آموزش است.
شريعتمداري افزود: تربيت افراد به معناي هدايت افراد در ابعاد مختلف مثل عقلاني، عاطفي و معنوي است. به عبارت ديگر هر حركتي كه به رشد افراد در اين حوزهها كمك كند، تربيت به حساب ميآيد.
غلامرضا اعواني، استاد و نويسنده حوزه فلسفه، در ادامه اين جلسه با موضوع «حكمت به عنوان بهترين روش تربيت» سخنراني كرد. وي گفت: براي تربيت هيچ راهي بهتر از حكمت نيست و عالم پديد آمده از حكمت است و هر چيز بيحكمتي، ابتر است.
وي با اشاره به وجود دو نوع علم گفت: اين دو نوع علم عبارتند از: مقيد و مطلق. حكمت، علم مطلق است و ندانستن آن هم جهل مطلق است، چرا كه حكمت به رسيدن به آگاهي كمك ميكند و بر خلاف اين كه عدهاي حكمت را تولد ثاني ميشمرند، من نام حكمت را تولد روحاني ميگذارم چرا كه حكمت است كه انسان را به بشر تبديل ميكند. حكمت بهترين نوع تربيت است.
اعواني گفت: ملاصدرا در مقدمه تمام آثارش از حكمت سخن گفته و اين يعني اين كه حكمت از نظرش مساله مهمي است و به حق حكمت ملاصدرا بينظير است و بر خلاف ابنرشد كه دو حكمت دارد، ملاصدرا يك حكمت دارد آن هم «حكمت متعاليه» نام دارد كه در تاريخ فلسفه بينظير است.
وي افزود: ملاصدرا در «اسفار اربعه» هم به حكمت نظري اشاره كرده و گفته است «حكيم آن كسي است كه اشياء را آن گونه ميبيند كه خدا ميبيند.» به عبارتي حكيم همه چيز را از منظر الهي مشاهده ميكند.
رئيس مؤسسه حكمت و فلسفه ايران گفت: فضيلت، اصل ديانت است و بدون حكمت امكانپذير نيست. اگر فضيلت نباشد، اخلاق نيست و از آن جايي كه اساس دين، اخلاق است، پس ديانت عين حكمت است و حكيمي كه حكمت داشته باشد، اما به آن عمل نكند، فيلسوف ابتر است چون يك فيلسوف بايد به تربيت و ارشاد ديگران بپردازد و فايده حكمت در تربيت است.
ديگر مقالات ارائه شده در اين همايش متعاقباً ارسال ميشود.
نظر شما