به گفته دكتر «فريدون فضيلت» كتاب «دينكرد» بننوشتهاي ايراني و دانشنامهاي ساساني است؛ ولي بيگانگان از دينكرد، برگردانهاي درست و گاه نادرستي ارايه كردهاند. برگردانها يا برداشتهاي آنها از اين جهت نادرست است كه با فرهنگ ايران آشنايي ندارند و بنابر فرهنگ خود، اوستا، دينكرد، شاهنامه و ايران را تفسير ميكنند.
وي كه شب گذشته در بنياد فرهنگي «جمشيد جاماسيان» سخن ميگفت، دينكرد را كتابي كهن دانست و اشاره كرد: «دينكرد بننوشتهاي ايراني و دانشنامهاي برجاي مانده از روزگار ساساني است كه در سده سوم به كوشش چند موبد ايراني بازسازي شد.»
به گفته مولف كتاب «دينكرد سوم» دينكرد بازسازيشده به پيروي از اوستاي روزگار ساساني در سه جلد و هزار فصل نوشته ميشود و در آن مسايل فقهي، سياسي، فلسفي، ديني، حقوقي و... آمده؛ هرچند بر عكس اوستا در دينكرد، فصلها كوتاه و فشرده است.»
وي گفت: «پس از بازسازي بننوشته دينكرد در سه جلد، از آنجايي كه كتابي مقدس بوده جلدهاي ديگري كه دربردارنده نوشتارهايي ديني و... است بر آن افزوده و دينكرد كهن، در ٩ جلد گردآوري ميشود.»
اين نويسنده و محقق خاطرنشان كرد: «كتاب دينكردي كه در سده سوم بازسازي شده است؛ ٦٠٠ سال پنهان بود و پس از اين مدت در هنگام بازسازي يك بناي كهن در ميان يك ديوار در روستايي از شهر يزد كشف شد.»
فضيلت به جلد سوم دينكرد اشاره كرد و گفت: «آنچه پيدا شده تنها جلد سوم از دينكرد است كه در همان هنگام به هندوستان فرستاده ميشود. بههرحال هماكنون از دينكرد تنها نزديك به ٤٢٠ فصل برجاي مانده است.»
به گفته فريدون فضيلت، جلد ٤ و ٥ دينكرد پرسش و پاسخهاي ديني، جلد ٦ اندرزنامه دين زرتشتي، جلد ٧ زندگينامه زرتشت و جلد ٨ و ٩ چكيده اوستاي روزگار ساساني است كه از روزگار كهن به يادگار مانده است.
فضيلت در پايان به چندين نكته از نكاتي كه در دينكرد به آن پرداخته شده اشاره كرد و گفت: «گفتارهاي علمي همچون برآورد سال خورشيدي و حتي برآورد يكسال خورشيدي به ثانيه و كروي بودن زمين از جمله مواردي است كه در دينكرد به آن پرداخته شده و جهان به گونهاي سپند و مقدس در آن بهنمايش درآمده است.»
کتاب «دينکرد» که «دانشنامه مزديسنا» ناميده ميشود، بزرگترين کتاب بازمانده به زبان پهلوي و از بنياديترين و مهمترين منابع براي پژوهش در دين زرتشتي است.
در سال 1381 فريدون فضيلت بخش نخست از کتاب سوم دينکرد را ترجمه و منتشر کرد (کتابهاي يکم و دوم دينکرد از بين رفته و کتاب سوم، نخستين کتاب موجود دينکرد است.) دکتر ژاله آموزگار نيز که کتاب پنجم دينکرد را همراه با زندهياد دکتر احمد تفضلي ترجمه کرده بود، آن را در سال 1386 به همت انتشارات معين منتشر کرد.
همچنين فريدون فضيلت بخش دوم از کتاب سوم دينکرد را نيز ترجمه و منتشر کرده است. اين کتاب 82 فصل از دينکرد را دربرميگيرد که مترجم در 900 صفحه آن، علاوه بر ترجمه فارسي، آوانوشت متن اصلي پهلوي را همراه با توضيحات و تعليقات و با پيشگفتاري مفصل و عالمانه آورده است. اين نخستين آوانويسي از کتاب سوم دينکرد است.
اين بخش از دينکرد، منبعي مهم براي بررسي الگوهاي اخلاقي، احکام فقهي و قضايي، تأکيد بر پيوند دين با سياست و جهانبيني زرتشتي است كه ميتواند راهگشاي تاريخپژوهان و علاقهمندان فرهنگ و زبانهاي باستاني به شمار آيد.
نظر شما