دكتر فرزين رضائيان كارگردان، مولف و تهيهكننده اين مجموعه به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت: اين مجموعه به دو زبان فارسي و انگليسي در هفت فصل(رخ) به صورت كتاب و فيلم تهيه شده و نشان ميدهد كه فرهنگ و تمدن ايران سراسر باعث فخر و مباهات است.
وي افزود: اين مجموعه از يك طرف تاريخ و آثار هنري و فرهنگي ايران را از 7000 سال پيش تا زمان صفويه به بهترين نحو نمايش ميدهد و از طرف ديگر پژوهشگراني را به مخاطب معرفي ميكند كه تمام هم و غم آنان زنده نگهداشتن نام ايران و ايراني است.
اين محقق خاطرنشان كرد: اين كتاب حاصل چهارده سال تحقيق غير مستمر است. تصويربرداري از اماكن و فضاهاي تاريخي و باستاني ايران زمين و همچنين اشياء ايراني در موزههاي معروف بينالمللي و مصاحبه با بيش از هفتاد تن از استادان برجسته ايرانشناس در سراسر دنيا نتيجه اين تحقيق بهشمار ميرود.
وي به ديدگاه ايرانشناسان برجسته پرداخت و گفت: به گفته دكتر سورن ملكيان شيرواني از مركز ملي پژوهشهاي فرانسه، از 2000 سال پيش از ميلاد تا قرن 19 ميلادي هيچ كشوري در جهان اين تعداد آثار هنري با اين همه شكلهاي گوناگون به دنيا عرضه نكرده و اين روند بدون وقفه و به صورت پياپي ادامه داشته است.
پروفسور سيدحسن نصر، استاد اسلامشناسي، دانشگاه جرج واشنگتن معتقد است كه اين كتاب براي نخستين بار و به طرزي بيسابقه از مراحل حيات تمدن ايران و بسياري از دستاوردهاي نوآورانه آن پرده برميدارد و برخي از رخسارهاي گوناگون و زيبايي را كه به دنيا عرضه كرده يكي پس از ديگري عيان ميكند.
ديدگاه پروفسور ريچارد فراي استاد دانشگاه هاروارد، اين است كه در اين اثر بسياري از ابعاد تمدن مفتون كننده ايران براي نخستين بار بازسازي شده و با آنكه بر پايه پژوهشهاي علمي استوار است؛ ولي مخاطبان عام نيز ميتوانند از مطالب آن استفاده كنند.
دكتر شيلا كنبي، معاون بخش گنجينههاي شرق موزه بريتانيا نيز اعتقاد دارد كه كتاب هفت رخ فرخ ايران براي دانشجويان تاريخ و فرهنگ ايران و همچنين براي كساني كه مايلند به ايران سفر كنند و يا با فرهنگ ايران آشنا شوند بسيار قابل استفاده است و گويي افراد را به درون شهرها و فضاهاي باستاني و تاريخي ايران، آن هم در زماني كه در اوج شكوه و عظمت بوده ميبرد.
اين مجموعه در هفت رخ تدوين شده است كه در ادامه به معرفي آنها خواهيم پرداخت:
رخ اول: گهواره تمدن
در اين فصل شاهد شكلگيري شهرهاي اوليه، تحول معماري و مجسمهسازي، اختراع چرخ، گسترش علوم و فنون، ذوب فلزات، رواج تجارت و از همه مهمتر تحول خط و آغاز نگارش هستيم. همچنين بازآفريني شهرها و معابر باستاني از پنجهزار سال پيش به بعد چون چغاميش، شوش و چغازنبيل در اين فصل به تصوير كشيده شده است.
رخ دوم: مديريت امپراطوري جهاني
در اين بخش شاهد شكلگيري اولين امپراتوري عظيم جهاني با پيامي انساني و قوانيني بينالمللي، يعني امپراتوري عظيم هخامنشي هستيم. هخامنشيان علاوه بر بناي كاخهاي باشكوه و شگفتانگيز، نظام اداري بسيار كارآمدي را پي ريختند و شبكه ارتباطي وسيعي تأسيس كردند. رفتار حكومتي آنان با ملتهاي تحت فرمان خود كه پهنه آن از رود سند تا شمال آفريقا و از درياي آرال تا خليجفارس و درياي عمان گسترده بود بلندنظرانه بهنظر ميرسيد. اين مجموعه ما را به درون كاخهاي عظيم و زيباي تخت جمشيد و مراسم آييني كه در اين كاخها برپا ميشده ميبرد.
رخ سوم: چهارراه تمدنها
در اين بخش شاهد اوج هنر ساسانيان در زمينه تجارت و معماري و تأثيرات آن بر روم، چين و حتي ژاپن هستيم. ايران آن روز، كه ميان خاور دور و امپراتوري روم قرار داشت، به منزله پلي معنوي و تجاري ميان غرب و شرق ايفاي نقش ميكرد و از طريق آن آثار هنري و فرآوردههاي گوناگون به چهار گوشه جهان راه مييافت. از اين تجارت پر رونق درآمد سرشاري نصيب كشور ميشد كه ايجاد يادمانهاي باشكوه و پيشرفت هنرها و فنون را امكانپذير ميكرد. در اين فصل بازآفريني كاخها و بناهاي عظيم آن دوره همچون شهر دايرهاي شكل اردشير اول و طاق كسري را مشاهده ميكنيم.
رخ چهارم: دوران طلايي فرهنگ ايران
در طول چهار قرن پس از سقوط ساسانيان، ايرانيان با قبول پيام توحيد و ضمن حفظ و تداوم ميراث فرهنگي خود به تدريج به اسلام گرويدند و بر پايه اعتقادات تازه خود فرهنگي جهاني را شكل دادند كه حاصل تلاقي سنتهاي گوناگون بود. در نتيجه، هنر و معماري اوج گرفت و علومي مانند پزشكي، شيمي و نجوم پيشرفتهاي چشمگيري كرد و ايران دانشمنداني همچون ابنسينا، رازي و خوارزمي را به دنيا عرضه كرد. به اين ترتيب ميتوان اين دوره را عصر طلايي فرهنگ ايران ناميد. در اين فصل شاهد بازآفريني شهرهايي همچون شهر بم هستيم و عناصر شكل دهنده هنر اسلامي را مشاهده ميكنيم.
رخ پنجم: ميناگري با كلمات
در دوران تسلط اعراب بر ايران با اينكه خط و الفباي عربي به عنوان خط نوشتار جايگزين خط پهلوي شد؛ اما زبان عربي نتوانست جاي زبان فارسي را به عنوان زبان گفتار بگيرد. ايرانيان كه خود بر زبان و قواعد عربي مسلط شده بودند از آن براي پيشبرد امور مذهبي و پرداختن به مباحث علمي استفاده ميكردند با اينحال زبان فارسي جديد بهترين وسيله براي سرودن شعر و خلق آثار بيهمتاي ادبي بود. در اين فصل با آثار شاعران بزرگي همچون فردوسي، رودكي، نظامي، مولانا، سعدي و حافظ آشنا ميشويم و شاهد تأثيرات اشعار آنها بر جهان ادب تا به امروز هستيم.
همچنين در اين فصل بازآفريني شهرهاي نيشابور قديم و اصفهان دوره سلجوقي و تأثيرات آن بر معماري جهان اسلام تا اروپا را به عينه ميبينيم.
رخ ششم: استوار چون سرو
ايران همچون درخت سرو ميماند كه در تندبادهاي تاريخ خم ميشود؛ ولي نميشكند و دوباره برپا ميايستد. در اين فصل درمييابيم كه ايرانيان همواره اقوام مهاجم را چنان شيفته فرهنگ و تمدن خود ميكردند كه در كوتاهترين زمان تنها با گذشت يك نسل اين اقوام ميكوشيدند كه ايراني شوند و بالاخره نيز ايراني ميشدند. در اين فصل شاهد بازآفريني شهرها و عمارتهاي عظيم آن دوره همچون ربع رشيدي يا شهر علم در تبريز و همچنين سلطانيه در زنجان و نيز به اوج رسيدن هنر كتابآرايي و تأثيرات آن هستيم.
رخ هفتم: بازآفريني يك تمدن
صفويان كه قدرت را در سال 1501 ميلادي به دست گرفتند عصر جديدي را در تاريخ ايران آغاز كردند. آنها توانستند به سراسر ايران تسلط يابند و سرانجام زمينه اعاده هويت ملي ايرانيان و ايجاد حكومتي واحد را پس از يكهزار سال در غالب سلسله صفويان تحت لواي تشيع فراهم آورند. در اين فصل، اوج هنر معماري، تجارت، حكومتداري، آزادي مذهبي و مداري ديني در عصر صفوي و تأثيرات آن بر شبه قاره هند و امپراتوري عثماني را درك خواهيم كرد.
دكتر فرزين رضاييان تحصيلات خود را در رشتههاي جامعهشناسي، علوم سياسي و ارتباطات در دانشگاه ايلي نويز(شيكاگو) به پايان برده و سپس مطالعات دانشگاهي خود را در زمينه هنر و تمدن ايران دنبال كرد. وي ظرف بيست سال گذشته، پژوهش، نگارش متن و كارگرداني فيلمهاي گوناگون مستند و آموزشي را در شركت طلوع ابتكارات تصويري برعهده داشت كه برخي از آنها جوايز داخلي يا بينالمللي را به خود اختصاص دادهاند. شكوه تخت جمشيد و هفت رخ فرخ ايران آخرين كارهاي اين پژوهشگر بهشمار ميرود كه بر اساس آخرين اطلاعات باستانشناسي و تاريخي به بازسازي مهمترين يادمانهاي هفت دوره تاريخي ايران پرداخته است.
دوشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۸۶ - ۱۳:۳۳
نظر شما