دكتر مهدي بهادرينژاد، متولد 1312 تهران، نويسنده و استاد دانشگاه است. وي پس از اخذ ديپلم از دبيرستان البرز تهران كارشناسي خود را در سال 1334 از دانشكده فني دانشگاه تهران گرفت.
وي در دانشگاههاي صنعتي شريف، شيراز و خارج از كشور تدريس كرده است. بهادرينژاد معاون پژوهشي فرهنگستان علوم، عضو هيات امناي دانشگاه صنعتي شريف، رييس انجمن مهندسان مكانيك ايران، رييس انجمن انرژي خورشيدي ايران و معاون تحصيلات تكميلي دانشگاه صنعتي شريف بوده است.
***
آثار:
- مقالات متعدد در زمينه مهندسي مكانيك
- دانشگاه زندگي
- شادي و زندگي
- مهدي(ع) امام حاضر
مقالات و كتب:
از وي بيش از 100 مقاله علمي به زبانهاي انگليسي و فارسي، دو كتاب علمي- عرفاني به زبانهاي فارسي، انگليسي و اسپانيايي، يك كتاب عرفاني به زبان فارسي و يك كتاب در زمينه مهندسي مكانيك به زبان فارسي منتشر شده است.
سوابق سمتهاي اجرايي:
رييس بخش مهندسي مكانيك و معاون آموزشي دانشكده مهندسي و رييس مركز انرژي خورشيدي دانشگاه شيراز، معاون تحصيلات تكميلي دانشگاه صنعتي شريف، مشاور تحقيقاتي و تحصيلات تكميلي، وزارت فرهنگ و آموزش عالي، رييس گروه علوم مهندسي، معاون آموزشي و معاون پژوهشي، فرهنگستان علوم جمهوري اسلامي ايران، عضو هياتهاي امناي دانشگاههاي جنوب كشور و دانشگاههاي منطقه سه تهران، عضو هيات امناي دانشگاه صنعتي شريف، مشاور پژوهشي در طرحهاي مختلف انرژي خورشيدي، عضو هيات تحريريه مجله بينالمللي مديريت منابع طبيعي و مجله انتقال حرارت و جرم در منطقه آسيا و پاسيفيك.
سوابق فعاليتهاي اجتماعي:
عضو انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران، عضو هيات موسس و رييس انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاههاي ويسكانسين و ايلينوي امريكا، عضو هيات موسس و رييس انجمن اسلامي دانشجويان امريكا و كانادا، عضو هيات موسس و رييس انجمن مهندسان مكانيك ايران، عضو هيات موسس و رييس انجمن انرژي خورشيدي ايران.
***
كتاب «تهويه و سرمايش طبيعي در ساختمانهاي سنتي ايران» تاليف: مهدي بهادري نژاد و محمود يعقوبي- تهران: مركز نشر دانشگاهي، 1385. 746 صفحه. مصور. نمودار.
درپي برگزيده شدن كتاب «تهويه و سرمايش طبيعي در ساختمانهاي سنتي ايران» به عنوان كتاب سال جمهوري اسلامي در سال 1386، با «مهدي بهادينژاد» گفتوگويي انجام دادهايم كه ميخوانيد.
- محور كارها و موضوع نوشتههايتان را بيشتر چه مباحثي تشكيل ميدهند؟
مهندسي مكانيك شامل دو گرايش است، يكي تبديل انرژي و ديگري طراحي. گرايش من در اين رشته به مساله تبديل انرژي است و بيشتر به مباحث ترموديناميك يا تبديل انرژي، انرژي خورشيدي، تهويه، سرمايش و... مربوط است.
- در كتاب اخيرتان به نام «تهويه و سرمايش طبيعي در ساختمان هاي سنتي ايران» به بيان چه مسايلي پرداختهايد؟
بادگيرها، سقفهاي گنبدي، آب انبارها، يخ سازهاي طبيعي، حياطها، زيرزمينها و سردابها، طراحي و معماري اين بناها در اين كتاب به طور مفصل بيان شده كه مجموعهاي است از شاهكار اجدادمان.
- هدف شما از نگارش اين كتاب چه بود؟
اين كه جوانان و مهندسان ما به خود باوري برسند و اتكا به نفس در آنها پرورش يابد و بدانند كه اجداد و گذشتگان ما با دانش و تكنولوژي هزار سال پيش چگونه توانستهاند به اين شاهكار در معماري و مهندسي دست بزنند.
- با توجه به تفاوت تكنولوژي در گذشته و حال، آيا ميتوان براي صرفهجويي در انرژي مانند گذشته عمل كرد؟
خير، امروز به جاي آب انبار و يخچال هاي طبيعي به راحتي مي توان از يخچالهاي جديد استفاده كرد يا به جاي استفاده از بادگيرها، سرمايش داخل ساختمان به وسيله كولر يا دستگاههاي ديگر تامين كرد. در جامعه صنعتي امروز كه خانهها تبديل به ساختمانهاي چند طبقه شده، نميشود براي سقف خانهها از طرح گنبد استفاده كرد. بايد طرحهاي جديد را به كار برد.
- منابع انرژي ما تا چند سال ديگر مي توانند تامين كننده نيازهاي ما باشند؟
حدود 50 سال. مساله ما اين نيست كه انرژي ما تمام ميشود، مهم اين است كه انرژي طبيعي يك نعمت ارزشمند الهي است و ما حق بيهوده سوزاندن آن را نداريم، درست مثل اين كه گندم را نبايد بيهوده سوزاند. ما نفت و زير مجموعه آن را به راحتي ميسوزانيم بدون اين كه از آن استفاده بهينه كنيم.
-معماري گذشته چگونه از انرژي طبيعت براي بهرهبرداري استفاده ميكرد؟
بادگيرها، برجهايياند كه ميتوانند هوا را از بيرون به داخل هدايت و هوا را جاري كنند. سقفهاي گنبدي براي پوشش فضاهاي وسيع مثل مساجد، امامزادهها و حسينهها استفاده ميشود كه اولا از نظر سازه بدون استفاده از تيرآهن، فضاي بسيار بزرگي را پوشش ميدهد و دوم اين كه از نظر كارايي حرارتي، دريافت حرارت را از بيرون به مقدار زياد كاهش ميدهند. سردابها و زيرزمينها فضاهاي نسبتا خنكياند كه در تابستان مورد استفاده قرار ميگيرند. حياطها كه هواي خنكتري نسبت به اتاقها دارند و نياز به سرمايش را كاهش ميدهند. يخسازهاي طبيعي -كه حقيقتا يكي از شاهكارهاي مهندسي است -در زمستان حوضچههاي كم عمق را از آب پر ميكردند و بعد از يخ بستن، يخها را در چالههايي به نام يخچال براي مصرف در تابستان ذخيره ميكردند و...
- كتابهايتان مخاطب خاصي دارند؟
بله، دانشگاهيان و دانشجويان معماري و مهندسان مكانيك مخاطبان اصلي كتابهايم هستند. البته كتابهاي غيرفني هم نوشتهام مثل كتاب «دانشگاه زندگي» و كتاب «شادي و زندگي» كه هماكنون در چاپ چهارم است. كتاب «دانشگاه زندگي» به خط بريل هم نوشته شده و هر دوي اين كتابها به زبانهاي امريكاي جنوبي- آرژانتين و اسپانيايي نيز ترجمه شدهاند.
كتاب ديگري دارم به نام «مهدي(ع) امام حاضر». در مجموع، به مسايل عرفاني علاقهمندم و مطالعه ميكنم.
- پروژه يا فكر تازهاي براي انجام كارهاي جديد داريد؟
كار ديگري را در دست دارم با عنوان «اخلاق حرفهاي و مهندسي» كه براي اولين بار از سه ترم گذشته در دانشگاه صنعتي شريف به تدريس اين موضوع پرداختهام.
سايت كامپيوتري در دست ساخت است كه مطالب اخلاق مهندسي و كتاب و مقالات را روي آن بگذارم.
پروژهاي دارم در زمينه انرژي خورشيدي - سيستمهاي طبيعي. در فرهنگستان علوم ميزگردهايي را ترتيب دادهام كه راجع به انرژي منابع است و مصارف بهينه را در كشور بررسي ميكند. در زمينه آب هم شبيه اين كار را انجام دادهايم كه بيانيه آن نيز دو تا سه هفته ديگر مطرح ميشود. درباره محيط زيست هم همين كار انجام شده و دو كنفرانس هم برگزار كردهام درباره پيشگيري از اتلاف منابع ملي، شامل آب، انرژي، نان، دارو، وقت و نيروي انساني و...
- چند ساعت در روز مطالعه ميكنيد؟
حدودا هفتهاي 60 ساعت.
- چه كتابهايي را در اوقات فراغت خود مطالعه ميكنيد؟
كتابهايي كه در زمينه اخلاق مهندسي باشد. شعر را هم دوست دارم.
نظر شما