خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 29 شهريور 1400 ساعت 9:05 https://www.ibna.ir/fa/book/310945/گذری-احوال-آثار-سی-دجلال-الد-ین-حسینی-ا-رم-وی -------------------------------------------------- کتاب «محدث‌نامه» منتشر شد عنوان : گذری بر احوال و آثار سیّدجلال‌الدّین حسینی اُرمَوی -------------------------------------------------- کتاب حاضر در احوال و آثار علامه پرتلاش و وظیفه‌شناس، ارومه فضل و ادب، مدافع حریم خاندان وحی، خادم علوم و فرهنگ شیعی و یکی از مفاخر عالم تشیع و ذخائر عصر، مرحوم میرجلال‌الدين محدث ارموی به همت دکتر علی صادق‌زاده وایقان فراهم آمده است. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)،أبومحمّد سیّد جلال الدّین بن قاسم بن عبدالله حسینی اُرمَوی، معروف به محدّث، در ماه مبارک رمضان سال 1323 هـ . ق(2 قوس 1283 هـ . ش) در شهر ارومیّه (رضائیّة سابق)، در محلة شتربان، دیده به جهان گشود. جدّش میرعبدالله، خرده مالک بود و پدرش میرقاسم نیز، همین سمت را داشت. کتاب محدث نامهگذری است بر احوال و آثار سیّد جلال الدّین حسینی اُرمَوی، معروف به محدّثکه در زیر بخش های بیشتری از این کتاب را می خوانیم: در بخش مقدمه مؤسسه این کتاب آمده است: کتاب حاضر در احوال و آثار علامه پرتلاش و وظیفه شناس، ارومه فضل و ادب، مدافع حریم خاندان وحی، خادم علوم و فرهنگ شیعی و یکی از مفاخر عالم تشیع و ذخائر عصر، مرحوم میرجلال الدين محدث ارموی (۱۳۲۳-۱۳۹۹ ق) باتتبع و جست و جوی بسیار و صرف وقت فراوان، به همت ستودنی و با تلاش بدون چشمداشت مادی و خالصانه دانشورگرامی جناب آقای دکتر علی صادق زاده وایقان (دامت توفیقاته) فراهم آمده است. در این کتاب بر ابعاد گوناگون حیات علمی محدث ارموی و تنوع و گستردگی آثار ایشان وقوف می یابیم. محدث ارموی در عرصه هایی تلاش کرد و آثاری از خود بر جای گذاشت که در عصر او عالمان دین چندان به آن نمی پرداختند از جمله تصحیح آثار فارسی قدیم شیعی در دفاع از حریم تشیع مانند کتاب نقض. او مورد احترام حوزویان و دانشگاهیان برجسته مانند مرحوم اقبال و مرحوم همایی بود و همه او را به فضل و ادب و شایستگی قبول داشتند که با چندوچون آن در کتاب حاضر آشنا می شویم. تتبع و تلاش و همت و سخت کوشی و انگیزه ویژه اش در دفاع از حریم ولایت و امامت از آثارش هویداست. بویژه حب شديد و علاقه خاص او به ساحت قدسی حضرت بقية الله(أرواحنا فداه و عجل الله تعالی فرجه) و سوز وگدازش در فراق و غیبت آن خورشید پنهان بخوبی از برخی آثارو روش و منش او مشهود است. او از نوجوانی تا پایان عمر دراندیشه تبیین و شرح دعای ندبه بود و بحمدالله شرح دعای ندبه اش با تصحیح حضرت آية الله استادی و به همت کتابخانه تخصصی علوم حدیث در سال ۱۳۹۴ ش در قم نشر یافت. همچنین در بخش دیگری از این کتاب تحت عنوان مقدمه دکتر مهدی محقق می خوانیم: درسال های ۱۳۲۳ و ۱۳۲۴ مرحوم میرزامهدی مدرس آشتیانی سخنرانی هایی در مسجد صاحب دیوان در حوالی خیابان سیروس و نیز در منزل بازرگانی به نام جامساز واقع در آب منگل از انشعابات خیابان ری ایراد می فرمودند که در آن عارف و عامی آزادانه شرکت می کردند. خداوند بزرگ این توفیق را نصيب من کرد که در آن مجالس مبارك حضور یابم و از محضر پرفیض آن مرد بزرگ بهره مند گردم. استاد به فراست علاقه من را به علم و دانش دریافت و مرا رهنمون گشت که در مدرسه سپهسالار قدیم که جنب مدرسه مروی بود صاحب حجره و شهریه گردیدم. در وقفنامه این مدرسه آمده که بزرگترین حکیم تهران باید راتبه تدریس آن مرکز علمی را داشته باشد که پیش از استاد، مرحوم میرزاحسن کرمانشاهی و پیش از ایشان مرحوم میرزا ابوالحسن جلوه عهده دار تدریس فلسفه در آن مدرسه بودند. من به عنوان كوچكترین شاگرد و مرحوم شیخ ابراهیم صاحب الزمانی (پدر دکتر ناصرالدین مولف کتاب خط سوم) به عنوان مسن ترین شاگرد از درس میرزای آشتیانی استفاده می کردیم و مرحوم سید جلال الدین آشتیانی که چندسالی از من بزرگتر بودند میان قم و تهران و قزوین تردد داشتند. در تهران از درس مرحوم میرزامهدی آشتیانی و در قزوین از محضر آيت الله رفیعی قزوینی و در قم از درس امام خمینی (رضوان الله تعالی عليهم اجمعین) استفاده می کردند. در سال ۱۳۲۵ آقای احمد مهدوی دامغانی فرزند مرحوم حاج شیخ محمدکاظم مجتهد دامغانی برای ادامه تحصیل در دانشگاه به تهران آمدند و در حجره بنده اقامت گزیدند. من و ایشان که در جد اعلا با هم اشتراك داشتیم، در جریان علمی هم با هم مشترك گشتیم و هردو نزد مرحوم عبدالحمید بدیع الزمانی کردستانی به خواندن مقامات حریری و معلقات سبع و دیوان بحتری و ابوتمام اشتغال ورزیدیم و در واقع مصداق تعبير وافق شن طبقه گشتیم. در همین زمان مرحوم شیخ محمدرضا ترابی خانرودی از مدرسین بزرگ مشهد به تهران آمدند و در حجره مجاور حجره من که متعلق به مرحوم سید محمدرضا علوی تهرانی بود اقامت گزیدند. من و مرحوم علوی فرصت را غنیمت شمرده و يك دوره معالم الاصول را نزد آقای ترابی به درس خواندیم. وجود احمدآقا-حفظه الله تعالی و مرحوم ترابی موجب شد که بسیاری از دوستان و آشنایان این دو دانشمند راهشان به این مدرسه باز شد؛ از شاخص ترین آنان آية الله وحید خراسانی بودند که من و مرحوم علوی بخش منطق از شرح منظومه حاج ملاهادی سبزواری را به درس نزد ایشان خواندیم و نیز مرحوم سید جلال محدث که از افادات ایشان همه ما بهره مند می شدیم. این دو بزرگوار از همدرسان آقای ترابی در مشهد بودند. مرحوم محدث در دوره نخستین دکتری الهیات شرکت کردند و سپس عضو هیأت علمی همان دانشکده شدند. در دوره دکتری الهیات من با ایشان همکلاس بودم هرچند من در همان وقت دکتری ادبیات فارسی را گرفته بودم و عضو هیأت علمی دانشکده ادبیات شدم. در دوره دکتری الهیات علاوه بر مرحوم محدث، آقایان شیخ محمد ابراهيم آیتی، شیخ عباس مهاجرانی، حسن ملکشاهی، سیدعلی موسوی بهبهانی، سیدجعفر سجادی، علینقی منزوی، علیرضا فیض و چندتن دیگر با ما همکلاس و همدرس بودند. از آثار گرانبهای مرحوم محدث یکی کتاب نقض عبدالجلیل قزوینی رازی بود که همراه با تعليقات و کلید نقض جداگانه منتشر گشت و دیگر کتاب الايضاح فضل بن شاذان ( ۲۶۰-۱۸۰ه ق) که در مرحله اول، شورای انتشارات دانشگاه تهران با نشرآن کتاب مخالفت کردند و گفتند که ترجمه فارسی آن هم باید ضمیمه شود. من آنان را تهدید کردم به این که آن شورا ارزش این کتاب را نمی دانند و اگر چاپ نکنند من آن را در انتشارات دانشگاهمک گیل کانادا منتشر خواهم ساخت. خوشبختانه این تهدید موثر افتاد و این کتاب نفیس که از کهن ترین آثار شیعه امامیه به شمار میآید به زیورطبع آراسته شد. در مقدمه مولف هم آمده است: کمیل! هلك ان الأموال وهم أحياء والعلماء باقون ما بقي الدهر، أعيائهم مفقودة و آثاژهم في القلوب موجودة؛ ای کمیل! ثروت اندوزان و مال پرستان در حالی که زنده اند در حکم مردگانند، اما علماء تا زمانی که دنیا باقی است، زنده اند. کالبدهای آنان از بین رفته، اما آثارشان در قلب ها باقی مانده است. میرجلال محدث اگرچه دیگر در میان ما نیست ولی مصداق بارز این سخن مولای متقیان حضرت علی بالا است که العلماء باقون مابقي الدهر. متفکران جامعه بشری عصاره انسانیت و معماران فکری و سازندگان واقعی فرهنگ جهانی هستند. اشرف مخلوقات بودن و خلیفه خدا در زمین قرار گرفتن، بیشتر تجسم عینی خود را در وجود آنان نمایان ساخته است. اگر بشر اعجوبه خلقت به حساب آمده و مسجود ملکوتیان گذشته و خداوند در آفرینش وی به خویش تبريك گفته، بی گمان به مناسبت وجود شریف این بندگان صاحب معرفت بوده است، که با زمینه مستعد ذاتی و معرفت نفس به حریم معرفت الهی راه یافته اند و آفاق زمین را با وسعت اندیشه ها و معارف خود به گستره بیکران آسمان پیوند زده اند و به معراج حقایق شتافته اند و از سیر در ملکوت و معراج در آسمان حقایق، دستاوردهای شگرف آورده اند و در اختیار همنوعان خود قرار داده اند. یا به تعبیری این شاه بازان سدرہ نشین به قصر افلاك راه یافته اند و ناله زندانیان خاك را سرداده اند. پس نکوداشت نام و یاد فرزانگان کشور، به عنوان گرامی داشت جایگاه ممتاز علم، ادب و اندیشه و معرفت فرصت مغتنمی است تا از این رهگذر فرهنگ غنی اسلامی و عشق به دانش و فرزانگی به نسل پویا و آینده ساز جوان انتقال یابد.