خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 21 مهر 1400 ساعت 19:42 https://www.ibna.ir/fa/gozaresh_poosheshi/312225/ساخت-کتابخانه-های-عشایری-تجربه-زیستی-لازم -------------------------------------------------- مختارپور در مراسم تجلیل از برگزیدگان طراحی کتابخانه عشایری؛ عنوان : ساخت کتابخانه‌های عشایری تجربه زیستی لازم دارد -------------------------------------------------- دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور در مراسم تجلیل از برگزیدگان مسابقه «طراحی کتابخانه عشایری» گفت: طرح‌های ارسالی به این مسابقه قابل قدردانی بود اما تجربه زیستی لازم را همراه خود نداشت. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)؛برگزیدگان مسابقه ملی طراحی کتابخانه عشایری طی مراسمی با حضور مسئولان نهاد کتابخانه های عمومی کشور و شرکت فب لب ایران، امروز سه شنبه 21 مهرماهتجلیل شدند. این مراسم با حضور علیرضا مختارپور، دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور؛ حامد مظاهریاناز داوران این مسابقه و دانشیار معماری دانشگاه تهران؛ زهیر متکی، عضوهیات علمی دانشگاه شهید بهشتی و همچنین یحیی نوریان، مدیرعامل شرکت دانش بنیان فرآیند بنیان معماری (فب لب ایران) در محل کارخانه هنر برگزار شد. مسابقه ملی طراحی کتابخانه عشایریبا هدف مشارکت اهالی طراحی، هنر و فرهنگ؛ به ویژه طراحان معماری و صنعتی، فعالان فرهنگی عرصه کتاب و همچنین حوزه عشایری برگزارشد. این مسابقه ملی تلاش کرد به این پرسش پاسخ بدهد که یک کتابخانه سیار عشایری به عنوان یک مرکز فرهنگی موقت، چطور می تواند به صورت دائم با این قشر همراه شود. مختارپور، دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور در این مراسم اظهار داشت:توسعه ارائه خدمات کتاب و کتابخانه ای برای همه اقشار جامعه در تمام این سرزمین که دارای چهار فصل متنوع است؛ ازاهداف نهاد کتابخانه های عمومی کشور است. همچنین سهولت دسترسی به کتاب و کتابخانه در همه جای کشور؛ از وظایف نظام است که منطبق بر عدالت فرهنگی است. وی با بیان این که یکی از اقشار عزیز کشور ما عشایر هستند که متاسفانه در سال هایاخیر به دلیل عدم رسیدگی و مشکلات معیشتی، این جمعیت کاهش چشمگیری داشته است، اظهار داشت: این قشر همچنان قشر قابل توجه و موثری در کشور ما هستند،شرایط زندگی خاصی دارند، در زمینه پرورش دام و برخی محصولات کشاورزی و همچنین کمک به حفظ امنیت مناطق مرزی، نقش موثری را ایفا می کنند. دبیر کل نهاد کتابخانه های عمومی کشور تاکید کرد: با توجه به شیوه زندگی این قشر، این فکر به ذهن برخی از مدیران و معاونان نهاد کتابخانه های عمومی رسید که امکان ویژه ای را برای دسترسی به کتاب در بخش جامعه عشایری فراهم کنند و با توجه به این که این گروه، محل زندگی ثابتی ندارند و ماه هایی از سال را با توجه به شرایط اقلیمی در مکان های مختلف سپری می کنند، باید برای نوع خدمت رسانی به آن ها شرایط خاصی را در نظر گرفت. وی افزود: برهمین اساس پیشنهادی را در این زمینه مطرح کردم و آن را با معاون برنامه ریزی نهاد کتابخانه ها در میان گذاشتم. بر اساس این پیشنهادیک تیم از نهاد کتابخانه های عمومی به همراه داوطلبانی که در این طرح شرکت کردند، همچنین مدیران این پروژه و یک گروه مستندساز؛یک دوره کوتاهی با عشایر همراه شوند تا طراحان بتوانند ابعاد مختلف زندگی عشایر از قبیل نوع حرکت و آب و هوا را ببینند و لمس کنند. چراکه این تجربه قطعاً در طرح های آن ها تأثیرگذار خواهد بود. مختارپور اظهار داشت:برخی از این طرح ها بسیار خوب بودند اما مشخص بود تجربه زیستی و آگاهی از اقلیم و شرایط، همراه این طرح هانبوده است. با توجه به نزدیک شدنفصل پاییز و زمستان، بهتر استاین گروه هرچه زودتر، امکانات و تجربه زیستی زندگی با عشایر را فراهم کنند. در ادامه این مراسم، متکی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در این مراسم عنوان کرد: وقتی به یک مساله یااولویت یا شکل دیگری از زیستن فکر می کنیم؛ این مساله امکانی را ایجاد می کند تادیگرانی هم که در این طیف مخاطبان خاص ما قرار ندارند؛تجربه زیستی متفاوتی را ملاحظه کنند.این مساله که اکنون بحث طراحی کتابخانه سیار برای عشایر است ،شاید در ظاهر فقط مخاطب ما آن ها هستند اما ما شهریان ساکن و یکجانشین هم این شیوه زندگی را به نوعی با جابه جایی معمول خود تجربه می کنیم. وی در باره برگزاری مسابقه ملی طراحی کتابخوانی عشایر اظهار داشت: وقتی این مسابقه با این سبک در حال برگزاری است بهتر است این مساله را به سبک خیلی از معماران به شکل مشکل نبینینم و موضوع را از نگاه فراهم شدن یک امکان تازه بررسی کنیم. متکی تاکید کرد: در داوری این مسابقه؛ دوستان برگزار کننده به این جنبه هم توجه کردند؛ که افراد داوطلبی که در این مسابقه شرکت کردند شاید بر اساس یک فرصت به این طرح نگاه کردند و این دیدگاه هم مورد توجه قرار گرفت.در مجموع بررسی شد؛ طراحان در طراحی این کتابخانه تا چه اندازه به موضوع ساخت،کاربرد، استفاده و اختلاف بستر توجه کردند. آثار برگزیده تقریبا با اجماع نسبی داوران انتخاب شد. این طرح ها قابل دفاع هستند . کتابخانه عشایر یک زیست متفاوت با کتاب است متکی اظهار داشت: این طرح ها نه فقط فرصت حل مساله کتابخوانی برای عشایر است بلکه امکان و شیوه جدیدی از تجربه زیستن با کتاب را فراهم می کند یعنی این تجربه نه فقط برای کسانی که این اقلیم ها را مانند عشایر تجربه می کنند؛ بلکه برای شهروندانی که ظاهرا زندگی ساکن هم دارند، محل توجه و علاقه می تواند باشد. من معتقدم جنس کتاب خودش جا بجا کننده است و اغلب اوقات معنی موقتی بودن را با خود دارد.از نهاد تشکر می کنم که موضوع فضای مطالعه را نهبه عنوان مساله ای برای کتاب خواندن؛ بلکه به عنوان امکانی برای زیستن متفاوت؛انتخاب کرد. در ادامهمحمدحسین اقلیدس، کارشناس ارشد معماری از دانشگاه علم و صنعت که به نمایندگی از گروهش دراین مراسم شرکت داشت؛ سخنان کوتاهی را ایراد کرد. او از توجه به مساله سادگی در طراحی کتابخانه عشایری مورد نظر خود سخن گفت و اظهار داشت: ما بر اساس سیاه چادر عشایر و سادگی آن طرح یا سازه موقت خود را طراحی کردیم. وی افزود: این طرح به گونه ای طراحی شد تا عشایر بتوانند مدت طولانیاز آن استفاده کنند؛طرحی که زود فراموش نشود و با فرهنگ عشایر هماهنگ باشد. ساده بودن طرح و این که در کمتر از یک نصف روز جمع آوری شود؛ در این ایده مورد توجه ما قرار گرفت. در این سازه؛ تلاش کردیم بچه ها بتوانند در آن کلاس برگزار کنند، کتاب بخوانند وبازی کردن بچه ها با این سازه و استحکام آن از این نظرمورد توجه ما قرار گرفت. همچنین این طرح به گونه ای طراحی شد تا عشایر بتوانند شب ها از آن به عنوان سینمای صحرایی استفاده کنند. یحیی نوریان، مدیرعامل شرکت دانش بنیان فرآیند بنیان معماری (فب لب ایران) در این مراسمگفت: توجه به ظرفیت های موضوع طراحی و فعالان این حوزه برای ارائه خدمات فرهنگیقابل تحسین است. پس از شکل گیری همکاری با نهاد و برگزاری جلسات مختلف و تعریف صورت مسئله به صورت حرفه ای؛این مسابقه طراحی و فراخوان آن با دعوت از فعالان و علاقه مندان به این حوزه منتشر شد. ما در مرحله اول حدود ۴۴۰ شرکت کننده داشتیم که اغلب از فارغ التحصیلان حوزه معماری و طراحی صنعتی بودند. وی در این مراسم اظهار داشت: رویکردهای مختلف و متنوعی در آثار ارائه شده وجود داشت که هریک از آثار برگزیده بر اساس یکی از این رویکردها طراحی شده بودند. برخی رویکرد اتومبیل را نسبت به طراحی پیش گرفته بودند؛ برخی استفاده از سازه های سبک را مدنظر قرار دادند و برخی آثار بر اساس مبلمان متنوع؛ طراحی شده بود. نوریان افزود: دبیرخانه جشنواره در طول برگزاری این رویداد، همراهی فعالی با شرکت کنندگان داشت و همچنان هم پرونده این حرکت برای ما تمام نشده و مایل به برگزاری نشست و گفت وگو در این زمینه هستیم تا با استفاده از ظرفیت های موجود در میان جامعه طراحان در حوزه های فرهنگی، گامی مؤثر برای ارائه خدمت به جامعه عشایر برداریم. مدیرعامل شرکت دانش بنیان فب لب درباره آثار رسیده به این مسابقه گفت: در نهایت ۱۷۱ اثر به دبیرخانه جشنواره رسید که بیش از ۲۰ اثر به دلیل رعایت نکردن استانداردهای مطرح شده در فراخوان حذف شدند. در ادامه، داوری در سه مرحله دیگر انجام شد و هر بار آثاری که معیارهای لازم را نداشتند، کنار گذاشته شدند. در پایان به یک فهرست ۸ نفره از آثار برتر دست پیدا کردیم. در نهایت؛ در بررسی های انفرادی و جمعی آنلاین؛ سه اثر به عنوان آثار برگزیده و پنج اثر هم شایسته تقدیر شناخته شدند. در ادامه این مراسم؛ محمود قربانی، کارشناس ارشد معماری از دانشگاه تهران که تیمش به عنوان گروه برتر و نخست معرفی شد به صورت آنلاین سخنرانی کرد و با ارائه یک کلیپ درباره طرح خود در حوزه کتابخانه عشایر توضیح داد. در این مراسم مظاهریان، عضو هیات علمی دانشگاه تهران هم سخنانی را ایراد کرد. او ابتدا از نگاه فراموش شده معماران به جامعه ای خاص سخن گفت و اظهار داشت: نهاد کتابخانه های عمومی کشور همه معماران کشور را به سمت ظرفیتی که معمار آن را فراموش کرده بودند، برد و آن توجه به بخش عشایر بود و این نکته مهم ترین مساله در بحث برپایی این رویداد بود. وی با ارایه آماری تعجب برانگیز؛ گفت: واقعیت این است که در 100 سال پیش 40 درصد جمعیت کشور را عشایر تشکیل می دادند این جمعیت در زمان انقلاب 7 درصد بود و اکنون این جمعیت به 1.7 رسیده است. ماهیت این جمعیت اکنون متفاوت است و البته شاید ندانید که صرفه افتصادی عشایر در بحث گردشگری، بسیار قابل توجه است. عشایر در بحث گردشگری بسیار خوب ظاهر شدند و مواجه جامعه گردشگری ایرانی و خارجی با عشایر شاید جذاب ترین و پول سازترین بخش گردشگری در کشور به صورت بالقوهباشد. توجه به این یک درصد جمعیت ایران، که در فرایندهای مختلف نقش بسیار موثری دارند؛ بسیار قابل تحسین و تامل است. مظاهری عنوان کرد: توجه به عشایر در این رویداد نشان داد که شناخت ما از جامعه عشایری بسیار محدود است. یک نکته برای معماران بگویم که برایشان مهم است که از دیسبلین های همسایه استفاده کنند؛و آن نکته این است که اتفاقا برای ما شهری هاست که ارتباط با طبیعت بسیار مهم است و برای کسانی که درون طبعیت زندگی می کنند، این مساله چندان ارزش تلقی نمی شود. وی افزود:این خصلت انسان هاست که آن چه را که ندارند؛ طلب کنند.همچنین باید عرض کنم؛ موسسه فب لب بسیار با نظم و ترتیب آیین نامه مسابقه را طراحی کردو یک برگزار کننده موفق و منظم بود. این نظم و ترتیب در برگزاریمسابقه طراحی کتابخانه عشایری بسیار کمیاب بود . درپایان این مراسم از برگزیدگان مسابقه ملی طرح کتابخانه عشایری تجلیل شد. در این مراسم؛طرح های نگار محمدی، فرناز پیکان پور، محمود قربانی و محمد رجاییان رتبه نخست را کسب کردند. همچنینطرحالهه مرادی و حسین خراسانی رتبه دوم را به خود اختصاص داد و طرح ارائه شده از سوی احسان لسانی و محمدحسین اقلیدس توانست رتبه سوم را دریافت کند. آثار زهره نژاد بیگلری، سمانه طغیانی دولت آبادی، سینا رضایی نوایی، عطا خویی شایسته تقدیرشناخته شدند. در این مراسم؛ اثر گروهی مژگان افشار فر، فرناز بیات، فاطیما مفید و محمد کاظم زاده نیز به عنوان آثار شایسته تقدیرمعرفی شدند. در این مراسم تعدادی از مسولان نهاد کتابخانه های عمومی کشور مانند امین متولیان، معاون برنامه ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات، مهدی رمضانی، معاون توسعه کتابخانه ها و ترویج کتابخوانی نهاد، مهدی توکلیان، مدیرکل روابط عمومی و امور بین الملل نهاد و اصغر گودرزی، مدیرکل توسعه کتابخانه ها و مشارکت های نهاد هم حضور داشتند.