شنبه ۹ مهر ۱۴۰۱ - ۱۳:۱۱
اتفاقات جنگ ایران و عراق هیچ کم و کسری نسبت به جنگ­‌های اساطیری نداشت

رضا قلی‌زاده علیار نویسنده ادبیات پایداری معتقد است که وقایع و اتفاقاتی که در جنگ ایران و عراق رخ داد، هیچ کم و کسری نسبت به جنگ­‌های اساطیری نداشت؛ اما کشورهای دیگر به خوبی در شناسایی اساطیر خود نقش داشتند. در هشت سال دفاع مقدس رشادت‌­ها و فداکاری­‌های ناگفته بسیاری انجام شده، ولی به آن پرداخته نشده است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، «قصه­‌های دریا» انتشارات مهرک (سوره مهر کودک و نوجوان) یکی از بخش‌های جذاب برای کودکان و نوجوانان است. در این مجموعه، بچه‌ها با زندگی شخصی فرماندهان و تکاوران نیروی دریایی آشنا می­‌شوند. این بخش از کتاب‌های سوره مهر را نویسنده‌های خوبی بر اساس خاطرات و نقل­‌قول­‌های دریانوردان ارتش جمهوری اسلامی نوشتند. یکی از کتاب‌های این مجموعه «سبلان زنده است» که رضا قلی­‌زاده علیار آن را انجام داده است. 

قلی­‌زاده، «سبلان زنده است» را در قالب داستان‌ از زبان معنوی نوشته ­‌است. این کتاب متشکل از ده فصل، روایتگر اموری همچون خانواده پدری‌، کودکی، ازدواج، همسر، فرزندان، هم‌رزمان، و جایگاه آن دریادار در مردم آن روزگار و صحنه نبرد است. همچنین به بیان رشادت­‌ها و فداکاری معنوی در صحنه جنگ می­‌پردازد. با قلی‌زاده درباره این کتاب و لزوم روایت زندگی دریانوردان برای بچه‌ها حرف زده و این را پرسیدیم که خواندن خاطرات دریانوردان چه تاثیری بر نسل جدید می‌گذارد که در ادامه می‌خوانید: 
 
چه شد که نوشتن خاطرات عبدالله معنوی رودسری را شروع کردید؟‌ انتخاب خودتان بود؟ ‌به شما پیشنهاد شد؟
حوزه هنری تهران به دفتر ادبیات مقاومت، دوازده نفر از فرماندهان نیروی دریایی و حاضر در جنگ را معرفی کردند. به نویسندگان حوزه کودک و نوجوان دوازده کتاب به عنوان خاطرات این عزیزان پیشنهاد شد. از سال 1375 در زمینه ادبیات دفاع مقدس دست به قلم هستم. همچنین سابقه حضورم در جبهه باعث ترغیب بیشتر من در نگارش این کتاب شد. هیچ شناختی نسبت به امیر دریادار دوم عرشه عبدالله معنوی رودسری نداشتم. به ستاد نیروی دریایی در تهران رفتم و در آنجا با معنوی مصاحبه کردم. حتی برای لمس بهتر، یک سفر سه روزه به انزلی رفتم و از نزدیک با نیروی دریایی آشنا شدم.
 
به نظر شما نوجوانان امروزی می‌توانند با این کتاب ارتباط برقرار کنند؟
بله. مطمئنا ارتباط خوبی برقرار می­‌کنند. شرایط زندگی­ امروزی فرق کرده­ است. فضای مجازی هم نوجوانان و هم بزرگسالان را مشغول کرده ­است؛ اما اگر نوجوانی اهل مطالعه باشد و کتاب را بخواند حتما می­‌تواند با آن ارتباط برقرار کند. بیشتر کتاب­‌های دفاع مقدس در رابطه با سپاه، بسیج و نیروی زمینی است ولی در رابطه با نیروی دریایی کمتر صحبت شده­ است. در صورتی که آن­‌ها هم مانند سایر ارگان­‌ها و شاید هم بیشتر از بقیه در سرنوشت کشور دخیل بودند. همین موضوع باعث تفاوت این کتاب با سایر کتاب­‌ها از این قبیل شده­ است که سبب ارتباط بهتر نوجوان با آن می‌­شود. 

 

به نظر شما آیا در کتاب‌های خاطره‌نویسی دوران دفاع مقدس به تکرار رسیده‌ایم؟
در زمینه ادبیات دفاع مقدس کتاب­‌های زیادی در رابطه با نیروهای مردمی، بسیج و ... روایت شده­ است. همان­‌طور که قبلا هم گفتم، به نیروی دریایی کمتر پرداخته شده است. «سبلان زنده است» نقش همه رزمنده‌­ها را بیان می­‌کند. همین موضوع، پژوهش­‌ها در زمینه جنگ را کامل­‌تر کند و مخاطب متوجه می­‌شود که، جنگ مربوط به قشر خاصی نبوده و یا افراد محدودی در این پیروزی نقش نداشتند. همچنین افراد حاضر در نیروی دریایی با گذراندن آزمون­‌های بسیار و دوره‌­های مختلف توانسته­‌اند به این درجه برسند. مسلما بین آن‌­ها با نیروی مردمی و یا بسیج که با گذراندن یک دوره کوتاه به جنگ اعزام شده، بسیار تفاوت است. همین موضوع باعث ترغیب نوجوانان به نیروی دریایی و گذارندن دوره­‌های تخصصی می­‌شود.
 
هدف شما از نگارش این کتاب چه بوده است؟
دقیقا. در این کتاب هدف، اولا بررسی انسان‌هایی‌ است که با چالش‌های عجیب همچنان بدون یک لحظه پشیمانی بر سر انتخاب‌هایشان ایستاده‌اند. دوما نقش نیروی مردمی و سپاه همیشه پررنگ‌­تر بوده و برای همگان مشهود است؛ اما نیروهای ارتش به دلایل امنیتی و اجازه ندادن سازمان فرصت بیان پیدا نکردند. در صورتی که نیروهای ارتش مخصوصا نیروی دریایی، کارهای شگفت­‌آوری در جنگ انجام داده و زحمت­‌های فراوانی در این راه کشیدند. در حین صحبت با یکی از فرماندهان نیروی دریایی درباره عملیات­‌های مختلف جنگ تحمیلی، متوجه شدم نیروی دریایی نیز در این عملیات­‌ها حضور داشتند؛ اما من متوجه حضورشان نشده بودم و کسی آن­‌ها را نمی­‌شناخت. این سبک کتب بستری را برای بیان خاطرات این عزیزان و شناخت هرچه بهتر آن­‌ها را فراهم آورده ­است.
 
آیا میان رمان‌نویس‌ها و فیلمنامه‌نویس‌ها با کتاب‌های خاطره ارتباط خوبی برقرار شده است؟
نه. در عمل این‌طور نیست. دلیلش را هم نمی­‌دانم که چرا این ارتباط برقرار نمی‌­شود. سینما در ادبیات پایداری کم توجه است و غافل مانده­ است. سوژه­ زیاد است ولی فیلم کم است. اگر در حوزه سینما با خاطرات دفاع مقدس ارتباط برقرار شود کارهای خوبی بدست می­‌آید در غیر اینصورت هرچه ارتباط کمتر، حاصل کم­‌رنگ‌­تر و کم ­اثرتر است چون به واقعیت نزدیک نشده­ است.
 
دغدغه شما در نگارش ادبیات پایداری و خاطره‌نویسی چیست؟
توفیق حضور در جنگ را داشتم. از سال 1375 شروع به نوشتن کردم. در کتاب­‌هایم سعی کردم بخشی از دیده‌­ها و شنیده­‌های خود و دیگران را به تصویر بکشم. انتظار دارم چیزهایی را که دیده­ و تجربه کردم به نسل­‌های بعد انتقال دهم و برای آن­‌ها بماند. وقایع و اتفاقاتی که در جنگ ایران و عراق رخ داد، هیچ کم و کسری نسبت به جنگ‌­های اساطیری نداشت؛ اما کشورهای دیگر به خوبی در شناسایی اساطیر خود نقش داشتند. در هشت سال دفاع مقدس رشادت­‌ها و فداکاری‌­های ناگفته بسیاری انجام شده، ولی به آن پرداخته نشده است. باید در این زمینه تلاش نویسندگان بیشتر باشد که دیده­‌ها و شنیده­‌ها، قبل از فراموشی بیان شود.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

برگزیده

پربازدیدترین

تازه‌ها