به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، در سينماي جهان و در هر كشوري، انقلاب‌ها به دليل ايجاد تحول فرهنگي، مهم‌ترين بن‌مايه ساخت فيلم‌ها و تالیف آثار مكتوبی اند که بر اساس رويدادها، شخصيت‌هاي اصلي و خاطرات مردم از آن دوران ساخته مي‌شوند.

در دهه شصت و با توجه به اينكه ادبيات انقلاب دوران تازه‌ خود را آغاز كرده بود و به حماسه‌نگاري نزديك‌تر بود، فيلم‌‌هاي سينمايي نيز که عموما با تكيه بر شعارگرايي ساخته می‌شدند، توجهی به ظرفیت‌های خاص اين فرصت تاريخی نداشتند.

اين در حالي است كه جريان سينمايي قبل از انقلاب كه حجم عمده آثارش را داستان‌هاي بی‌مايه و داستان‌هاي كليشه‌اي تشكيل داده بودند، تنها در چند مورد استثنايي از ادبيات به عنوان بن‌مايه ساخت آثار سينمايي استفاده می‌كرد و سینمای اقتباسی اصولا در دوران پیش از انقلاب اسلامی جایگاه ممتازی نداشت. واقعيت اين است كه در آن سينما تنها به جذب مخاطب عام و كسب درآمد توجه مي‌شد.

اما وقوع جنگ تحميلي و تمركز ادبيات و سينماي ارزش‌گرا بر اين حوزه، حداقل تا سال‌هاي پاياني دهه 70 سينمای انقلاب را در سایه قرار داد؛ تا جايي كه با ظهور ادبيات خلاقانه دفاع مقدس، ادبیات و سینمای انقلاب تنها درخشش‌‌هایی كوچك را شاهد بود. 

اما بايد ديد که آيا می‌توان داستان‌هاي دفاع مقدس را كه ريشه در روزهاي انقلاب دارد نيز در زمره آثار سينمايي ژانر انقلاب برشمرد؟ 

توقف ساخت فيلم‌هاي انقلابي پس از دهه شصت، تب اقتباس ادبي را نيز از رونق انداخت و فرصت لازم براي ديده شدن آثار انقلابي نيز از دست رفت. 

پرهيز از شعارگرایی
آرش معيريان كارگردان و مدرس سينما، نظرات قابل توجهي در اين زمينه دارد. وی در گفت و گو با ايبنا گفت: در دهه ابتدايي انقلاب اسلامي، به دليل اينكه شور انقلابي هنرمندان، هنوز با هيجان زيادي دنبال مي‌شد، فيلم‌هاي زيادي در حوزه انقلاب اسلامي ساخته شدند كه البته بيشتر سطحي و شعاری بودند.

وی ادامه داد: در دهه هفتاد اما سينمای ايران تغيير جهت داد و ديگر كمتر به اقتباس‌های ادبی در زمينه انقلاب و حوادث پيرامون آن پرداخته شد.

معيريان با بيان اين كه اشكال سينماي ايران عدم پرداخت صحيح به ادبيات و استفاده از آن به عنوان يك منبع ارزشمند براي نگارش فيلم‌نامه است، تصريح كرد: اين به بي بضاعتي فيلمسازان ما در مطالعه و كتاب‌خواني باز‌مي‌گردد كه دانش ادبي كافي را در اين حوزه دارا نيستند.

اين كارگردان سينما همچنين گفت: به نظر من همان‌طور كه در سينماي دفاع مقدس از ادبيات به عنوان عامل موثر در نگارش فيلم‌نامه استقاده شده، در سينماي انقلاب نيز مي‌توانيم از اين فرصت استفاده كنيم.

وي در پايان با اشاره به رمان «سهم‌من» اثر «پريوش صنيعي» افزود: اين رمان مي‌تواند زمينه خوبي براي ساخت يك اثر سينمايي ارزشمند باشد، چون به نكات تازه‌اي در انقلاب اشاره دارد. 

بايدسراع ناگفته‌ها رفت
جابر قاسمعلی، فيلمنامه‌نويس و كارگردان سينما از لزوم پرداخت بيش‌تر ادبيات به موضوع انقلاب اسلامی و دفاع مقدس برای اقتباس سينمایی در اين حوزه سخن می‌گويد.

وي در اين‌باره گفت: در ادبيات انقلاب بايد به سمت ناگفته‌هايي در اين حوزه برويم كه براي مخاطب جذابيت و تازگي داشته باشد تا سينما هم بتواند براي اقتباس در اين عرصه منبعي كامل داشته باشد.

وي ادامه داد: بسياري از قصه‌هاي حوزه انقلاب، از مشكل غيرنمايشي بودن رنج مي‌برند كه اين معضلي در راه اقتباس سينما از رمان‌ها و داستان‌هاي اين حوزه است.

وي از رمان‌‌هايي نام مي برد كه در دل خود داستان‌هاي ارزشمندي را درباره روزهاي انقلاب دارند.

وي رمان «برهنه در باد» اثر «محمد محمدعلي» و «جزيره سرگرداني» اثر «سيمين دانشور» و داستان‌هاي كوتاه «احمد دهقان» را از نمونه داستان‌هايي دانست كه پتانسیل سينمايي شدن را دارند. 

حمايت مديران و همت سينماگران
اين در حالي است كه سينماگران در بسياری موارد خواستار حمايت مديران سينمايي كشور براي ساخت چنين آثاري اند. اين خواسته شايد به دليل پرهزینه بودن فرایند به تصوير کشاندن ادبياتي است كه به روزهاي پر شور و عظيم انقلاب مي‌پردازد و نيازمند هزينه‌اي بالاتر از هزینه لازم برای ساخت فيلم‌هاي سينمايي ديگر است.

محسن علي اكبري تهيه كننده سينما نيز در همين‌باره گفت: اگر از سوي مديران حمايت لازم براي ساخت فيلم هاي انقلابي صورت گيرد، طبيعي است كه سينماگران نيز به همين سمت و سو خواهند رفت.

وي ادامه داد: سينماگران نيز فرزندان اين انقلاب و متعلق به همين مملكت اند و بايد از اين قشر حمايت لازم صورت گيرد.

اين تهيه‌كننده سينما تصريح كرد: مي‌توان با اندكي بيش از هزينه معمول در سينما، ادبيات انقلاب را نيز مانند دفاع مقدس به تصوير كشيد و آثار ارزشمندي را از دل اين ادبيات تصوير كرد.