پروين سلاجقه در سال 1340 در شهر بافت از توابع كرمان به دنيا آمد و تا سن 13 سالگي در آن‌جا زندگي كرد. پس از آن به كرمان رفت و تا 18 سالگي در آن شهر ماند.

وي دوره ابتدايي و راهنمايي را در همان شهر گذراند و دوره دبيرستان را در در مدارس بهمن يار و دانشسراي مقدماتي دختران طي كرد.
در سال 1365 در مقطع كارشناسي در رشته ادبيات فارسي وارد دانشگاه تربيت معلم شد و در سال 1374 تا 1376 دوره كارشناسي ارشد را در همان رشته در دانشگاه آزاد اسلامي گذراند وي در سال 1376، بعد از ورود به دانشگاه علوم تحقيقات در مقطع دكتري. در سال 1380 موفق به اخذ مدرك در رشته ادبيات فارسي شد.
وي هم‌اكنون عضو هيات علمي دانشگاه آزاد واحد تهران مركز است و به عنوان استاديار با دانشگاه‌هاي ديگر همكاري دارد و به عنوان راهنما و مشاور در پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد فعاليت مي‌كند. 
***
كتاب «از اين باغ شرقي (نظريه‌هاي نقد شعر كودك و نوجوان)» تاليف پروين سلاجقه-‌ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان. 1385. 608 صفحه 

درپي برگزيده شدن كتاب «از اين باغ شرقي» به عنوان كتاب سال جمهوري اسلامي در سال 1386، با «پروين سلاجقه» گفت‌وگويي انجام داده‌ايم كه مي‌خوانيد.

-‌ از دوران نويسندگي‌تان بگوييد.
هنر و ادبيات را از دوره دبستان دوست داشتم. در دبيرستان در زمينه ادبيات بسيار فعال بودم و سرودن شعرهاي اوليه خود را از آن دوره شروع كردم. تاليفاتم از دوره‌اي كه دانشجوي دكتري بودم شروع شد. اولين كتابم را در سال 1377 نوشتم كه كتابي فانتزي و داستان آن ظاهرا براي كودكان اما در حقيقت فرامخاطب بود و همان سال، كتاب سال زيست محيطي شد. دومين كتابم كه كتاب درسي دانشگاهي شد، با عنوان «درآمدي بر زيبايي شناسي شعر» بود. كتاب سوم نيز يك داستان فانتزي بود به نام «بنفشه كوچولو» كه داستان‌هاي سمبليك دارند؛ اين كتاب نيز با استقبال خوبي روبه‌رو شد. در همين سال‌هاي دانشجويي كتاب ديگري نوشتم به نام «صداي خط خوردن مشق» كه در واقع اولين فعاليت جدي من در زمينه نقد و نقدي ساختاري و تاويلي آثار هوشنگ مرادي كرماني بود. اين كتاب با استقبال خوبي روبه‌رو شد و من را به عنوان منتقدي كه ديدگاه مدرن در نقد دارد و سعي مي‌كند براساس معيار نقد امروز، علمي كار كند معرفي كرد. بعد از اين كتاب، پايان نامه دكتري را شروع كردم و به موضوعات زبان شناسي همگاني، نشانه شناسي و بحث‌هايي وارد شدم كه به من كمك كرد تا بتوانم با دانش روز در زمينه نقد آشنا شوم. اين پايان‌نامه يكي از جدي‌ترين كارهاي من بود و زحمت زيادي براي انجام آن متقبل شدم و هم‌اكنون با عنوان «فرهنگ تحليلي متيف، نشانه و نماد» آماده چاپ است.
همزمان با اين كار، فعاليت‌هاي جدي‌تري را شروع كردم. مثل نوشتن مقالات متعدد در جرايد و مجلات و فصل‌نامه‌هاي تخصصي.
فعاليت‌هايم در زمينه نقد و نظريه ادبي در نقد شعر و رمان و در زمينه ادبيات كودك ادامه پيدا كرد. سپس مجموعه نقدي به نام «نقد شعر معاصر» را انجام دادم كه اولين شماره اين مجموعه با عنوان «اميرزاده كاشي‌ها» -‌كه نقد شعر احمد شاملو بود-‌ به چاپ رسيد.
همزمان با چاپ اين كتاب، در نخستين جايزه نقد ادبي ايران و منتقد برتر ايران، از طرف خانه نقد ايران و بنياد هنرمندان و نويسندگان، در زمينه نقد شعر معاصر و كهن جايزه دريافت كردم. سپس كتابي از من به نام «از اين باغ شرقي» به چاپ رسيد كه حاصل تلاش‌هاي زياد من در چند سال گذشته بوده است. 

-‌ كارهايي هم در دست چاپ داريد؟
بله، به اين ترتيب كه مي‌گويم. 1-‌ دومين شماره از نقد شعر معاصر (شعر فروغ فرخزاد)
2-‌ فرهنگ تحليلي متيف، نشانه و نماد در شعر سبك هندي
3-‌ مجموعه نقد شعر كه در مرحله نهايي چاپ است
4-‌ مجموعه مقالات در زمينه نقد شعر
5-‌ مجموعه نقد مقالات رمان
6-‌ كتاب ديگري با عنوان «دنياي قشنگ پوپو» كه فانتزي است و تعداد زيادي مقاله. 

-‌ دليل گرايش شما به رشته ادبيات و محورهايي كه كار كرده‌ايد، چيست؟
ادبيات با من به دنيا آمد و بخشي از وجود من است. بنابراين، از زماني كه خود را شناخته‌ام، ادبيات با من بوده است. به هنر هم علاقه‌مندم و هميشه دوست داشته‌ام در يكي از اين دو رشته ادامه تحصيل بدهم. هرچند در دوره متوسط رشته تجربي را خوانده‌ام اما علاقه‌ام به ادبيات، من را به اين وادي كشاند و همين باعث شد كه با وجود سختي‌ها و مشكلاتي كه داشتم، نه تنها در ادبيات بلكه در فلسفه، زبان و روان‌شناسي هم پيش بروم. 

-‌ آثار شما چقدر بر مخاطبانتان موثر بوده است؟
خوشبختانه انعكاس و بازتاب كارهايم رضايت بخش بوده و باعث تشويق من براي ادامه كار و ارايه آثار ديگر شده است.
 
-‌ بعد از اتمام كار، آسيب‌شناسي هم مي‌كنيد؟
بله،‌ در حقيقت هميشه در حال آسيب‌شناسي كارهايم هستم. زماني كه مشغول نوشتنم با همه وجود مي‌نويسم و در آن غرق مي‌شوم و در عين حال، لذت مي‌برم. اما بعد از چاپ نسب به آنچه نوشته‌ام ديدي انتقادي دارم و در اين مورد سخت‌گيرتر از ديگرانم. توجه به جنبه‌هاي منفي كار، جنبه مثبت را در كارهاي بعدي زياد مي‌كند. 

-‌ مطالعات جانبي شما بيشتر در چه موضوعاتي است؟
بسيار گسترده است. از كودكي كتاب خواندن را دوست داشتم و در دوره راهنمايي هرچه به دستم مي‌رسيد مي‌خواندم و الان به شعر، رمان، دانش نقد ادبي كلاسيك و مدرن علاقه‌مندم.
 
-‌ در زندگي نويسندگي شما، چه كساني يا چه چيزهايي موثر بوده‌اند؟
افراد زيادي تاثيرگذار بوده‌اند. معلمانم كه در اين زمينه بسيار مشوقم بودند. پدرم اهل مطالعه بود و كتاب برايمان ارزش خاصي داشت و اين موضوع، راهي را كه امروز در آن قرار گرفته‌ام، آماده مي كرد. در دوره متوسطه، يكي از دبيراني كه تاثير بسياري در كارم داشت، آقاي توحيدي در كرمان بود كه بعدها مجموعه شعري از وي به چاپ رسيد به نام «يادها و دادها» و از من خواست كه مقدمه‌اي را براي اين كتاب بنويسم و در نهايت، همسرم كه هميشه مشوق و همراهم است.
 
-‌ درباره كتاب اخيرتان به نام «نظريه‌هاي نقد شعر كودك و نوجوان» توضيح دهيد؟
در اين كتاب نظرم بر اين بوده كه نگرش‌هاي نقد علمي به ادبيات كودك، بايد نظام‌مند باشد و به طور كلي، نظريه‌هاي نقد در خدمت كودك و نوجوان است. تئوري عامي است كه بخش اصلي آن مبتني بر پيش فرض‌هاي نظريات ادبي از كلاسيك تا مدرن را تشكيل مي‌دهد و بخش‌هايي هم تندروي‌هايي است كه بعد از بررسي زياد، در شعر كودك و نوجوان به آن‌ها دست پيدا كرده‌ام و در اين كتاب به صورت ابزارهاي نظري معرفي شده است. 

-‌ وضعيت شعر كودك و نوجوان را چگونه مي‌بينيد؟
در گذشته با فقر زيادي روبه‌رو بوديم. البته نگاه تاريخي من به قضيه نگاهي فرعي است. در كتاب ياد شده نگاه اصلي‌ام اين بوده كه از بين متن هاي موجود، تئورهايي را بيرون بكشم و در صفحات ابتدايي آن از بخش گفتاري در آسيب شناسي كودك و نوجوان نوشته‌ام. در حقيقت، مدت زيادي نيست كه شعر كودك و نوجوان در ايران رسمي شده و هويت پيدا كرده و اين مربوط به نيم قرن مي‌شود.
شعر كودك و نوجوان افت و خيزهايي داشته و آسيب‌هاي جدي ديده است. يكي از اين آسيب‌ها اين است كه شعر كودك و نوجوان از طرف يك بزرگسال نوشته مي‌شود و بنابراين، حامل پيام‌هاي بزرگسالانه است و ايدئولوژي بزرگ سالانه به شدت بر آن حاكم است. آسيب ديگر آن اين است كه حدود 90 درصد شعرها كوششي است نه جوششي. شاعران خود را ملزم مي‌كنند كه به كودكان آموزش دهند و اين باعث مي‌شود كه از بحث شعر درآيند. بايد بدانيم كه درون مايه شعر كودك در ايران به شدت تعليمي است. وقتي شعر به طور كلي هدفمند مي‌شود، از شعريت خود دور مي‌افتد. 

-‌ فكر يا پروژه جديدي در اين زمينه داريد؟
ايده‌هاي جديدي دارم، اما نخست بايد كارهاي نيمه تمام را در حوزه نقد تمام كنم و بعد، مي‌خواهم رمان و شعر بنويسم.

کد مطلب : 16238