نويسنده كتاب «پرتو خرد» مي‌كوشد عقل را به «وجدانيات» تعبير كند. وي معتقد است: عقل آن چيزي است كه انسان عاقل، وجدان مي‌كند، اين عقل گاهي آلوده به شائبه‌هايي مي‌شود. حال بايد راهكارهايي ارايه كرد تا گوهر عقل از شائبه‌هاي غفلت رهايي يابد.\

محمد بني‌هاشمي در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اثرش را نگرشي به مبحث عقل برشمرد و گفت: اين مبحث بر چند پايه استوار است كه يكي از آنها «وجدانيات» انسان‌هاست. در مواقعي كاوش و تحقيق درباره عقل از طريق مطالعات فكري و ذهني انجام مي‌شود، اما گاهي در تفسير از عقل معتقديم آن چه وجدان مي‌يابد، به عقل تعبير مي‌شود. وجدان به معناي يافتني است كه هر عاقل دارد.

وي پايه ديگر مباحث اين كتاب را بررسي معناي وجدان از ديدگاه قرآن و عترت پيامبر(ص) برشمرد و گفت: اين اثر مدعي است كه اين نگرش با ديدگاه وجدانيات مطابقت دارند. پايه سوم اين بحث معناي لغوي وجدان در فرهنگ لغات است كه مي‌كوشد آن چه بشر در گزارش از وجدانش به كار برده را دريابد.

بني‌هاشمي ادامه داد: اين كتاب مدعي است آن چه بشر وجدان مي‌كند و نامش را عقل مي‌نهد، آن چه كه قرآن و احاديث از عقل تعريف مي‌كنند و آن چه كه در كتاب‌هاي فرهنگ لغت درباره عقل آمده است، همگي با يكديگر هماهنگ و همسويند. اين يك نگرش جديد است كه در آثار و آراي روان‌شناسان، فلاسفه، عرفا و متكلمان به طور كامل و شفافي مطرح نشده است.

وي افزود: وجدان به معناي يافتني است كه هر عاقل دارد، بنابراين لازم نيست كه براي شناخت عقل به كتاب‌هاي فلاسفه مراجعه كرد، بلكه بايد به عاقل رجوع كنيم. در اين اثر كوشيدم به گزارش‌هاي عاقل به عنوان موجودي كه داراي كمال عقل است، پايبند بمانم و همان سير را تا انتهاي كتاب حفظ كنم.

بني‌هاشمي مطالب اين اثر را نظريه‌پردازي به معناي مصطلح آن ندانست و گفت: اين كتاب مبتني بر دريافتي است كه انسان عاقل وجدان مي‌كند. همان عقل عادي بشري كه گاهي آلوده به افكاري منحرف از راه راست مي‌شود. اين گوهر عقل است كه سبب تفاوت انسان و ديگر موجودات مي‌شود.

وي افزود: اين گوهر بايد از شائبه‌هاي غفلت رهايي يابد، به همين دليل سعي كردم خواننده عاقل را ياري كنم كه گوهرش را دريابد و حسابش را از بقيه جدا كند. در همين راستا بخشي از اين اثر به حجاب‌هاي عقل اختصاص يافته است كه عوامل محجوب كردن عقل روشن و وجداني عاقل بررسي شده‌اند.

نگارش كتاب «پرتو خرد» مدتي است پايان يافته و از سوي موسسه فرهنگي نبأ در دست چاپ است و به‌زودي منتشر مي‌شود.

کد مطلب : 61238