فرزام شيرزادي، داستان نويس و روزنامه نگار: در بحث ترجمه دو نكته اساسي قابل تامل است. نخست اينكه يك داستان‌نويس شاخص، به خودي خود هنرمند است و گاهي مترجم ازبرگرداندن آثار او مطرح مي شود. ديگر آنكه گاه نويسنده اي كه نامي از او در كشور غير زادگاهش مطرح نبوده، با ترجمه مترجمي خبره در اقليم غير، شناخته و مطرح مي شود.مثلا در ايران...

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)فرزام شيرزادي، داستان نويس و روزنامه نگار: در بحث ترجمه دو نكته اساسي قابل تامل است. نخست اينكه يك داستان‌نويس شاخص، به خودي خود هنرمند است و گاهي مترجم از برگرداندن آثار او مطرح مي شود. ديگر آنكه گاه نويسنده اي كه نامي از او در كشور غير زادگاهش مطرح نبوده، با ترجمه مترجمي خبره در اقليم غير، شناخته و مطرح مي شود. مثلا در ايران، رمان نويس درجه سومي مثل «زاهاريا استانكو» رومانيايي به لطف ترجمه خوب رمانش با اقبال عمومي مواجه مي شود. جز اين، بسياري مترجمان هم با ترجمه نادرست و دم دستي كتاب نويسنده اي خارجي، اثر را به نابودي مي كشانند. 

بنابراين اگر بپذيريم كه كيفيت ترجمه مي‌تواند گوياي ارزش واقعي كار باشد، بايد گفت: «ترجمه بد يعني مرگ كتاب.» 

همان‌طور كه همه مي دانيم ترجمه در نگاه نخست،‌ فقط يك فن محسوب مي‌شود، ولي اگر مترجم علاوه بر ترجمه، زبان، احساس و انديشه واقعي نويسنده را درك كند و بر زبان مبدا و مقصد هم تسلط داشته باشد، مي‌توان كار او را هنر هم تلقي كرد. با اين حساب مي توانيم هنرمندان شاخصي را در ايران بازيابيم كه عمري براي معرفي ادبيات بكر جهان تلاش بي وقفه را به جان خريده اند. يكي از اين هنرمندان كم ياب «نجف دريابندري» است كه اول بار رمان نويسان قدري چون همينگوي، فاكنر، دكتروف و... را به فارسي زبانان شناساند. 

دريا بندري اگر فقط «وداع با اسلحه» همينگوي و «بيلي باتگيت» دكتروف را هم ترجمه كرده بود، باز هم نامي بود كه در هنر ترجمه نمي توانستيم ناديده اش بگيريم. ترجمه رمان بيلي باتگيت، جداي از دشواري هايي كه مترجم در انتقال لحن، القاء موقعيت،انگيزه روايت و نظرگاه داستاني با آنها مواجه است، چنان سرشار از اصطلاحات فارسي كه گويي اين رمان 392 صفحه اي با آن گانگسترهايش و آقاي «شولتس» و «بيلي» به فارسي نوشته شده است.
 
نجف دريابندري براي كتاب هايي كه به فارسي بر مي گرداند مقدمه هايي مي نويسد كم نظير و ارزشمند كه كمتر سراغ هست ميان آثار مترجمان امروز. با اين حال در اغلب آنها با فروتني هنرمندانه مي نويسد كه اميدوار است برگردانش به اصل اثر نزديك بوده باشد. 

حال، نجف دريابندري را در كسوت مترجم و نويسنده اي درخور در مي يابيم كه جداي از كارهاي وسيع فرهنگي اش براي مخاطبان ادبيات داستاني، به چند نسل از داستان نويسان فارسي زبان هم خدمت بزرگي كرده است.

کد مطلب : 72217