در سراي دائمي اهل قلم بررسي شد «شاخصههاي هويت، فرهنگ و تمدن ايراني»
| 2 ارديبهشت 1387 ساعت 20:34 |
اولين نشست كتاب ماه تاريخ و جغرافيا در سال جاري عصر امروز با حضور دكتر حميد احمدي، استاد علوم سياسي دانشگاه تهران و دكتر محمد تقي راشد محصل، استاد زبانهاي باستاني پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي و با موضوع «شاخصههاي هويت، فرهنگ و تمدن ايراني» در كافه نقد سراي اهل قلم برگزار شد./ به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، در ابتداي جلسه، دكتر راشد محصل، در تعريف هويت اظهار داشت: هويت هركس، شناخت او را از خود و جامعه پيرامونش شامل ميشود كه در طول تاريخ با تاثير از شرايط اجتماعي به تدريج شكل ميگيرد. يافتههاي باستانشناسي، حماسههاي ملي و آنچه در دورههاي مختلف تاريخ از فرهنگ ما عرضه شده، ما را در شناسايي هويت تاريخي و ملي ايرانيمان ياري ميدهند.
اين پژوهشگر ادامه داد: اهميت اسطوره در هويت ملي تا اندازهاي است كه در متون ديني گذشته چون يشتها ميان اسطوره و تاريخ فرقي نميبينيم و آيينهاي اسطورهاي كه در شاهنامه ديده ميشوند با تقدس و احترام ادامه مييابند.
وي با اشاره به اينكه برخي از شخصيتهاي اسطورهاي ما مربوط به دوران تاريخي سلطنت اشكانيانند، گفت: براي شناسايي اساطير اصيل ايراني و جداكردن آنها از اسطورههاي يوناني شيوههايي وجود دارند كه از جمله آنها يكسان بودن اين نمادها با اساطير هند است، به عنوان نمونه ايرانيان و هنديان در اسطوره جم اشتراك دارند.
دكتر احمدي، نيز در اين باره خاطرنشان كرد: تاريخ در دو بخش نظري و عملي آن، بخشي از هويت هر انسان را نمايان ميكند. تاريخ، اولين عنصر شناخت در جوامع باستاني از جمله ايران است به گونهاي كه تاريخ سازنده هويت ايراني ملت ماست. اهميت تاريخ در شناخت هويت ملتها تا اندازهاي است كه كشورهايي چون تركيه كه شكلگيري آن به سال 1920 ميلادي بازميگردد ،براي اثبات هويت خود ناچارند به تاريخ سازي روي آورند. اهميت تاريخ تا اندازهاي است كه به عنوان نمونه شاه اسماعيل صفوي در زمان تاجگذاري با افتخار خود را فرزند فريدون، جمشيد و رستم عنوان ميكند.
وي ادامه داد: متاسفانه در قرن نوزدهم ميلادي روايتهاي تاريخي ما با اسطورههاي تاريخي يونانيان در هم آميخت و به دليل سلطه علوم غربي بر دنياي آن عصر، بخشي از اسطورههاي ايراني به نام يونانيان مطرح شدند.
در ادامه نشست، دكتر راشد به تبيين عناصر و مولفههاي هويت ملي پرداخت و توضيح داد: اساطير، تاريخ به معنا و برداشت امروزي آن، زبان، اعتقادهاي مذهبي، آيينها و هر آنچه فرهنگ را منتقل ميكند، عنصر سازنده هويت است. مسايل هويتي ايرانيان به ظرافت در آثار ادبي و متون گذشته جلوه گر و به ما منتقل شدهاند.
اين استاد زبان هاي باستاني، در تعريف ايران اظهار داشت: سرزمين تاريخي ايرانيان در اوستا به نام "ايران ويج" يعني اقليم مركزي از ميان هفت اقليم اصلي جهان آمده است. در ايران ويج كه مرزها و حدود جغرافيايي آن را از نظر جغرافيايي مشخص كردهاند، آنچه از كتيبهها و آثار تاريخي دوره ميانه برميآيد،وجود حكومت هايي اندكه در ايالتهاي مختلف به عنوان دولت مستقل ،باجگذار هخامنشيان بودند . در عين حال وقتي بخواهيم ايران را از نظر حوزه فرهنگي آن مشخص كنيم، حد و مرز آن فراتر از مرزهاي جغرافيايي است، چه بسا كشورهايي كه فرهنگ و زبان ما را دارند ولي در جغرافيا و مرز ايران زندگي نميكنند.
دكتر راشد، با تاكيد بر اينكه تغيير نام يك ملت و كشور هويت آن را خدشهدار ميكند، گفت: تلفيقي از آيينها، زبان، تاريخ، فرهنگ و ساير مسايل اصلي زندگي انسانها با محوريت سرزمين آنها ،هويتند.
دكتر احمدي نيز تاكيد كرد: سرزمين، تاريخ، فرهنگ و دولت چهار عنصر سازنده هويت هر ملتند.
وي در بخشي از سخنان خود تصريح كرد: كلمه ايران، واژهاي تباري و نژادي است كه با دولت پيوند دارد. اين سرزمين از ابتدا ايران ويج بوده كه مرزش در شاهنامه مشخص شده است. در عين حال ايران زمين معنايي گستردهتر دارد و حوزه تمدن ايراني را شامل ميشود.
استاد علوم سياسي دانشگاه تهران، ادامه داد: نبايد از اين حقيقت غافل باشيم كه هويت عنصري پويا و در دورههاي مختلف و بر اساس چالشها و نيازهاي هر عصر قابل بازسازي است. امروز بايد نگاهي تازه به فرهنگ و هويت ايراني داشته باشيم و با نظريه پردازي سازنده آن را به نسل جديد ارايه كنيم.
کد مطلب : 18550 |