نشست نقد و بررسي كتاب «مفاتيج‌الغيب» اثر صدرالدين محمدشيرازي(ملاصدرا) به تصحيح دكتر نجفقلي حبيبي، ظهرامروز(جمعه) 18 ارديبهشت در غرفه ديدار با برگزيدگان جشنواره هاي فرهنگي برگزار شد./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، به نقل از ستاد خبري سراي اهل قلم، اين نشست با حضور دكتر نجفقلي حبيبي، علي اوجبي و عبدالله صلواتي برگزار شد.

در ابتداي اين نشست، دكتر نجفقلي حبيبي مصحح و محقق كتاب «مفاتيح‌الغيب» با اشاره به اين كه پيشتر، كتاب‌‌هاي مشابه ديگر مانند تصحيح استاد خواجوي با مقدمه آيت‌الله شاهرودي در تصحيح مفاتيح‌الغيب منتشر شده اند، عنوان كرد: متاسفانه آن كتاب‌ از جهت روش تصحيح و منابع مشكلات فراواني دارد.

وي با بيان اين كه «كتاب مفاتيح‌الغيب ملاصدرا در نوع خود كم‌نظير است»، خاطرنشان كرد: تمام مطالبي كه در كتاب‌هاي ديگر مرتبط با مباحث ملاصدرا تا به حال منتشر شده، در اين كتاب با قالبي دقيق و مشخص، گردآوري و نظم‌بندي شده اند.

دكتر حبيبي يادآور شد:‌ ورودم به مباحث فلسفي ملاصدرا احتياج به تعمق و بحث و بررسي‌هاي فراوان در آثار افرادي مانند عين‌القضاة‌ همداني و يا غزالي داشت. ملاصدرا در اين كتاب به صورت غير مستقيم تمهيداتي به آثار عين‌القضاة‌ داشته و از انديشه‌هاي فلسفي و قرآني وي استفاده كرده است.

وي با بيان اين كه‌ «استفاده از مباحث ديگران در كتاب‌ بدون اشاره به نام مولفان، يكي از افتراهايي است كه در اين كتاب به ملاصدرا وارد شده  »، تاكيد كرد: من اعتقاد دارم كه اين تهمت‌ها به ملاصدرا وارد نيست و وي در بسياري از آثارش خوانندگان را متوجه استفاده وي از آثار ديگران مي‌كند.

در ادامه نشست، عبدالله صلواتي عضو هيات علمي بنياد معارف درباره اقتباس ملاصدرا از ديگران تصريح كرد: ملاصدرا از ذكر اين كه از مباحث ديگران استفاده كرده هيچ ابايي ندارد و در برخي موارد تصريح كرده كه از چه كتاب و منبعي اقتباس كرده است.

وي براي نمونه گفت: در مبحث ميزان، مفتاح ششم كتاب «مفاتيح‌الغيب» ملاصدرا درباره ارجاع خود به مباحث ديگران اشاره و در سه يا چهار خط تصريح كرده كه مطالب اين بخش از بزرگاني اقتباس شده است.

اين كارشناس مباحث فلسفي ـ قرآني با بيان اين كه ملاصدرا در مفتاح ششم ، المشهد دوم اشاره به وام‌گيري از غزالي كرده، اظهار داشت: اين بخش نشان مي‌دهد كه اقتباس‌هاي ملاصدرا بدون تامل و نظر نبوده و بسيار عالمانه است و البته بهتر اين بود كه در برخي مباحث كه خود ملاصدرا اشاره‌اي به اقتباس نكرده، مصصح آن را بيان مي‌كرد.

صلواتي اين كتاب را سرشار از نقل‌قول مستقيم و غيرمستقيم دانست و يادآور شد: يكي ديگر از نقاط ضعف اين تصحيح، تاكيد بر منابع سني با توجه به اعتقاد مصحح بر رعايت تعادل ميان منابع شيعي و سني است.

عضو هيات علمي بنياد معارف، يكي ديگر از نقاط ضعف كتاب را در برخي از موارد، توجه نكردن به درشت نمايي آيات قرآن دانست و خاطرنشان كرد: در برخي از قسمت‌هاي كتاب، آيات قرآن در رديف اقوال قرار گرفته اند؛ براي نمونه در جلد يك، صفحه 494 اين امر مشخص است.

همچنين در ادامه، علي‌ اوجبي معاون فرهنگي خانه كتاب و دبير اين جلسه تصريح كرد:‌ برخي از افراد براي تصحيح نسخه‌هاي خطي پاورقي را به منابع و نقل قول‌ها اختصاص مي‌دهند ولي مصحح اين كتاب، ماخذ را در متن بيان كرده است.

دكتر نجفقلي حبيبي در پاسخ به اين ايراد گفت: اعتقاد من اين است كه خوانندگان كتاب نبايد براي پيدا كردن منابع به دردسر بيافتند و با مراجعه به صفحات ديگر، رشته مباحث از دستشان خارج شود ولي اگر به نظر كارشناسان اين روش علمي نيست، اين مساله را مي‌توان در كتاب‌هاي ديگر يا چاپ‌هاي بعدي تغيير داد.

در ادامه، صلواتي يكي از نقاط قوت كتاب را استفاده و بررسي مصحح از تمام نقل‌قول‌هاي مستقيم و غيرمستقيم دانست و يادآور شد: اين تصحيح از مفاتيح‌الغيب ملاصدرا، بسيار صحيح و معنادار است و حتي ايرادات و پرسش‌هايي كه گاهي از كتاب‌هاي مشابه به دست مي‌آيند نيز توسط اين كتاب حل شدني اند. 

اوجبي نيز در پايان، با پرسش درباره اين كه «آيا اين كتاب در حوزه علوم قرآني يا تفسير علوم قرآن قرار مي‌گيرد؟» يادآور شد: خوشبختانه يكي از نقاط قوت كتاب، نسخه بدل‌هاي آن است كه تمام آنها قابل اطمينانند و همان مطالب دست نوشته ملاصدرا هستند و اين اثر مي‌تواند با اطمينان در اختيار دانشجويان فلسفه قرار گيرد.

دكتر نجفقلي حبيبي در پايان توضيح داد: ‌اين كتاب جلوه درخشان تلفيق فلسفه و قرآن است كه به نوعي فلسفه تفسير قرآن نيز محسوب مي‌شود و همچنين قراين و قرابت شديد قرآن و فلسفه بدون از ميان رفتن مطالبي در آن، به وضوح ديده مي‌شود.

نشست نقد و بررسي كتاب «مفاتيج الغيب»ظهر امروز، 18 ارديبهشت از ساعت 12 تا 30/13 با حضور كارشناسان در غرفه ديدار با برگزيدگان جشنواره هاي فرهنگي در نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران برگزار شد.

کد مطلب : 39773