عضو فدراسيون بين‌المللي انجمن‌ها و موسسات كتابداري و اطلاع‌رساني (ايفلا) با تاكيد بر لزوم حمايت هرچه بيشتر نظام دانشگاهي كتابداري و اطلاع‌رساني از نهاد كتابخانه‌ها گفت: بايد در آموزش‌هاي دانشگاهي نيازمندي‌ها و الزام‌هاي كاركردي نظام كتابخانه‌ها مورد توجه خاص قرار گيرد.

محمد حسن‌زاده، با بيان اين مطلب به خبرنگار خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) گفت: از آنجا كه نهاد كتابخانه‌هاي عمومي زمينه فعاليت مناسب حرفه كتابداري را فراهم مي‌كند و سازماني نوپا با كارشناسان علاقه‌مند به بهبود كيفي و كمي نظام كتابخانه‌هاي عمومي است، بايد موردحمايت دانشگاهيان قرار گيرد.

عضو شوراي پژوهشي مركز تحقيقات سياست علمي كشور، از نهاد كتابخانه‌هاي عمومي به عنوان نهاد علمي و فرهنگي تاثيرگذار ياد كرد و ادامه داد: حمايت گروه‌هاي كتابداري و اساتيد دانشگاه‌ها از نهاد كتابخانه‌ها مي‌تواند به دو صورت آشكار و نهان انجام شود. در بُعد آشكار، اساتيد كتابداري مي‌توانند مشاوران مسوولان نهاد كتابخانه‌ها و پاسخ‌گوي نيازهاي آموزشي و تخصصي آن‌ها باشند. از سوي ديگر مي‌توانند به طور غيرمستقيم و نهان در آموزش‌ دانشجويان به نيازمندي‌ها و الزام‌هاي كاركردي نظام كتابخانه‌ها توجه كنند.

عضو كميته گسترش و برنامه‌ريزي كتابداري وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، با اشاره به انتقادهاي مطرح ‌شده از سوي برخي استادان كتابداري مبني بر ناموفق‌ بودن نهاد كتابخانه‌هاي عمومي در ارتقاي كيفي كتابخانه‌ها خاطرنشان كرد: نقدهاي مطرح شده بايد سازنده و راهگشا باشد. به عبارت ديگر، افراد منتقد بايد در كنار عنوان كردن نظرهاي خود پيشنهاددهنده شيوه‌هاي تازه و راهنمايان دلسوز باشند.

حسن‌زاده در عين حال گفت: مسوولان نهاد كتابخانه‌ها بايد بيش از پيش از ظرفيت‌هاي نظام دانشگاهي در مواردي چون استخدام متخصصان كتابداري در كتابخانه‌ها و استفاده از دانش و تجربه اساتيد كتابداري در ارتقاي كمي و كيفي كتابخانه‌هاي عمومي استفاده كنند. تعامل دوسويه ميان نهاد كتابخانه‌ها و گروه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه‌ها پويايي و رشد كمي و كيفي كتابخانه‌ها را به دنبال خواهد داشت. 

اين عضو فدراسيون بين‌المللي انجمن‌ها و موسسات كتابداري و اطلاع‌رساني (ايفلا) تصريح كرد: براي نقد هر نهاد از جمله كتابخانه‌هاي عمومي بايد به بسترهاي تشكيل و فعاليت آن توجه شود. نهاد كتابخانه‌ها از زمان استقلال از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، تلاش‌هاي خوبي براي رشد كمي كتابخانه‌ها و افزايش سطح علمي كاركنان انجام داده است. براي ارزيابي منصفانه فعاليت نهاد كتابخانه‌ها بايد به نوپابودن ساختار آن از زمان استقلال توجه خاص شود.

عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس، خاطرنشان كرد: يكي از نتايج اصلي استقلال نهاد كتابخانه‌ها، وارد شدن نظام كتابخانه‌ها در برنامه توسعه كشور بوده است. در حالي ‌كه در برنامه توسعه اول، دوم، سوم و چهارم، سخني از نظام كتابخانه‌اي نبود، در تدوين برنامه پنجم اين نظام فرهنگي مورد توجه سياست‌گذاران قرار گرفت. همچنين در سال‌هاي اخير با ورود كارشناسان كتابداري و اطلاع‌رساني در بدنه سازماني نهاد كتابخانه‌ها و استخدام دانش‌آموختگان اين رشته در كتابخانه‌هاي عمومي روبه‌رو شده‌ايم.

وي در عين حال با اذعان بر توجه خاص نهاد كتابخانه‌ها به گسترش كمي فضاي مطالعاتي و كم‌توجهي به افزايش كيفي كتابخانه‌ها گفت: بخشي از اين نگاه كمّي‌گرا، نتيجه كمبود محسوس كتابخانه‌ها در مناطق شهري و روستايي است. البته در افزايش كمّي بايد به استانداردهاي لازم براي راه‌اندازي كتابخانه‌هاي عمومي توجه شود و هر اتاق كوچك با كتاب‌هاي محدود را در شمار كتابخانه محسوب نكنيم.

مدير گروه ترويج علم مركز تحقيقات سياست علمي كشور تاكيد كرد: متأسفانه در سال‌هاي اخير شاهد ساخت كتابخانه بدون مطالعه درباره مكان‌يابي مناسب و بستر فرهنگي مورد نياز بوده‌ايم. حتي گاه كتابخانه‌اي بدون پيش‌بيني و تامين كتابدار آن ساخته و افتتاح شده است.

وي در پاسخ به اين پرسش كه براي رشد توامان كمّي و كيفي كتابخانه‌هاي عمومي چه بايد كرد؟ گفت: افزايش كتابخانه‌ها بايد بر اساس مطالعه انجام شود. به عبارت ديگر در انجام تحقيقات نمي‌توان ايران را با كشوري كه سابقه طولاني در نظام كتابخانه‌اي دارد و يا كشوري كه يك سال پيش از جنگ رها شده، مقايسه كرد. ايران، بستر فرهنگي و جغرافيايي خاص خود را دارد و بايد با كشورهاي در سطح متوسط در نظام كتابخانه‌‌اي قياس شود.

حسن‌زاده معتقد است، در تدوين سند چشم‌انداز نظام كتابخانه‌‌اي بايد در عين جاه‌طلبي و آرمان‌گرايي، واقع‌بين باشيم.

عضو انجمن كتابداري و اطلاع‌رساني افزود: پس از مطالعه بايد در عملياتي كردن تحقيق‌ها از انواع تخصص‌ها استفاده شود. به عنوان نمونه، براي تبيين بستر فرهنگي بايد از كارشناسان فرهنگي درارتقاي بستر خدماتي از متخصصان كتابداري و در مجموعه‌سازي نيز به نيازهاي خاص اهالي مناطق مختلف توجه شود.

وي گفت: بايد در ساخت هر كتابخانه، كيفيت خدمت‌رساني آن ‌را در مواردي چون نيروي انساني، مجموعه، سازماندهي محتوا و خدمات متنوع مورد توجه قرار دهيم.

حسن‌زاده تاكيد كرد: كتابخانه‌هاي عمومي را نبايد به عنوان جزاير جداگانه تعريف كنيم. كتابخانه هر شهر بايد با تمام سازمان‌هاي فرهنگي مرتبط باشد. در اين صورت كتابخانه پوياتر و موفق‌تر در تحقق اهداف فرهنگي جامعه خواهد بود.

عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس، با بيان اين مطلب كه نظام كتابخانه‌اي بايد بخش اصلي و لازم نظام علمي وفرهنگي كشور باشد، گفت: بايد فعاليت كتابخانه‌ها در دو بعد وضعيت موجود و اثربخشي به طور مستمر مورد ارزيابي قرار گيرد.

وي همچنين خاطرنشان كرد: آموزش دانشگاهي در سراسر جهان با كاربرد در موقعيت عيني فاصله گريزناپذير دارد. نظام دانشگاهي كتابداري مي‌كوشد، نيروي انساني مورد نياز كتابخانه‌هاي عمومي، تخصصي و دانشگاهي را تربيت كند. در عين حال، ميزان ظرفيت نظام دانشگاهي در تامين نياز كتابخانه‌ها به مديران و مسوولان نهاد كتابخانه‌ها بستگي دارد.

حسن‌زاده افزود: اگر براي استخدام نيروي انساني كتابخانه‌ها گزينش علمي مناسب انجام شود، كارهاي محول شده به دانش‌آموختگان رشته كتابداري تخصصي باشد، منزلت كتابدار حفظ و آموزش مداوم انجام شود، دانش‌آموختگان رشته كتابداري مي‌توانند به عنوان باانگيزه‌ترين و توانمند‌ترين دانش‌آموختگان در پويايي نظام كتابخانه‌اي كشور نقش‌آفرين شوند.

کد مطلب : 71993