نويسنده كتاب «پژوهشی در اسراف» عنوان كرد
بیشترین بهرهبرداری از کمترین امکانات
12 ارديبهشت 1388 ساعت 12:15
خبرنگار : سميرا سرخان زاده
نويسنده كتاب «پژوهشی در اسراف» دغدغه اصلي خود براي تأليف اين اثر را مقابله با افکار مصرفگرایی عنوان کرد و گفت: با توجه به این که کشوری اسلامی هستیم و بهترین الگوهای الهی را در اختیار داریم، باید بهتر از کشورهای پیشرفته برنامهریزی کنیم و از کمترین منابع، بیشترین بهرهبرداری را داشته باشیم.\
حجتالاسلام والمسلمين سید مهدی موسویکاشمری در گفتوگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، داشتن آگاهی کافی و التزام به اصول اخلاقی را از عوامل موثر مصرف درست نعمات الهی برشمرد.
وي با اشاره به اين كه نخستين چاپ اين اثر در سالهاي 70 ـ 69 منتشر شد، گفت: اين اثر در دو بخش كلي به بررسي اشكال و گونههاي متفاوت اسراف در زندگي فردي و اجتماعي ميپردازد.
نویسنده کتاب «پژوهشی در اسراف» با اشاره به اين كه اسراف همان خروج از حد است، گفت: در اين اثر با استناد به منابع لغوي، فقهي، روايي و تفسير، به تعيين حدود اسراف و معيارهاي عقلي، شرعي و عرفي اين حد پرداختهام.
وی توجه به فلسفه اسراف را يكي از مباحث مهم اين نوشتار دانست و اظهار داشت: يكي از حكمتهاي پرهيز از اسراف براي تأمين آينده و پر کردن خلاءهايي است كه در زندگي ايجاد ميشود. در این صورت با مشكلاتي كه از قبل پيشبيني نكردهايم، به خوبي مواجه شويم.
پژوهشگر ديني، كاهش زمينههاي جرايم مالي كه اكثر آنها ريشه در اسراف و مصرف نادرست نعمتهاي الهي دارد را از ديگر فوايد توجه به الگوهاي درست و اسلامي عنوان كرد و كسب توانايي براي كمك به نيازمندان را در سايه مصرف صحيح دانست.
وي با تأكيد بر اين كه «بر مبناي دستورات اسلامي، اسراف، هتك حرمت به نعمات الهي است» گفت: نعمتهاي خداوندي براي تباه و تلف كردن در اختيار انسان قرار نگرفتهاند و اين رفتار در تمامي اديان الهي و جوامع انساني مذموم و ناپسند است.
حجتالاسلام والمسلمين موسویکاشمری درباره مضامین اثر پژهشی خود یادآور شد: بحث اسراف تنها محدود به جوامع اسلامي نيست و همه جوامع ميكوشند با انجام بهترين برنامهريزيها از حداقل منابع، بيشترين استفاده را داشته باشند.
نويسنده در پاسخ به اين پرسش كه «در زندگي خانوادگي چه عواملي انگيزه اسراف را بيشتر ميكند» گفت: بخشي از دلايل گرايش به اسراف جنبه رواني دارد و متاسفانه با توجه به تبليغات نادرست غربي و گرايشهاي جديد، تمايل به استفاده بيش از حد در خانوادهها افزايش يافته است. خودنمايي، ميهمانيهاي غير ضروري، بنيانهاي تربيتي و رفتارهاي خانوادگي، همگي از عوامل تأثيرگذار بر اذهان و رفتارهاي مصرفگرايياند.
وي در زمينه بحثهاي اخلاقي كه در اثر خود به تفصيل به اين موضوع پرداخته است، گفت: داشتن تعهد اخلاقي از عوامل درست مصرفكردن، محسوب ميشود. بسياري از افراد به صورت آگاهانه يا كاملا ناخودآگاه و بر اثر تقليد از ديگران، گرفتار اسراف ميشوند. داشتن آگاهي و التزام به اصول اخلاقي ميتواند از راههاي مواجهه صحيح با اين معضل باشد.
حجتالاسلام والمسلمين موسویکاشمری وسواس فكري و عملي، داشتن ثروت زياد و ناتوانايي مهار عقلي و شرعي امور و طغيان استكبار و استعمار را از ديگر عناصر موثر بر اسراف و تبذير عنوان كرد و گفت: در يكي از فصلهاي اين نوشتار با شناخت اين آسيبها و ارايه راهكارهايي براي مقابله با آنها، فرهنگ مصرف و الگوهاي اسلامي استفاده از امكانات و منابع را تشريح كردهام.
وي در پاسخ به اين پرسش كه «در تدوين اين اثر تا چه حد به ديدگاهها ديگر اديان يا جوامع توجه شده است» گفت: همانگونه كه از نام اين اثر پيداست، بيشتر كوشيدهام الگوها، موارد و حدود اسراف و مصرف را از ديدگاههاي اسلامي بيان كنم، اگرچه اشارهاي به الگوي مصرف و تبليغات غرب نيز داشتهام.
نویسنده این اثر، حتي انفاقهاي بيمورد و زيادهروي در بخشش و كمك به ديگران را از موارد اسراف عنوان كرد و اظهار داشت: كوتاهي در انجام فعاليتها در محيطهاي كاري و اجتماع از ديگر گونههاي اسرافاند، زيرا باعث بههدر رفتن انرژي و هزينهها خواهند شد.
وي تبيين مسايل شرعي و احكام دقيق اسراف را از دغدغههاي اصلي خود در تقرير اين نوشتار برشمرد و اظهار داشت: در جستوجوهايم متوجه شدم بحث اسراف در قرآن كريم بارها مطرح شده و آيات زيادي با عناوين اسراف و تبذير در اين زمينه نازل شده و خداوند مسرفان را دوست ندارد و اهل تبذير را برادران شيطان معرفي ميكند.
حجتالاسلام والمسلمين موسویکاشمری از نظر عقلي نيز اسراف را مذموم خواند و توضيح داد: بسياري از جوامع كه از نظر فرهنگي در سطح بالايي قرار دارند، در استفاده صحيح از منابع و امكانات طبيعي و غير طبيعي، برنامهريزيهاي كاملي دارند و با نگاهي سطحي به اموال عمومي و منابع نمينگرند.
وي افزود: چرا در يك جامعه اسلامي كه در حال توسعهايم به ويژه در زمينه مسايل اقتصادي كه در صدد خودكفايي و جدايي از بيگانگانيم، با وجود تمامي آيات و روايات متعدد و فرهنگ غني اسلامي هنوز در برخي از خانوادهها كه حتي از نظر اسلامي نيز اعتقادات قوياي دارند، با مساله اسراف مواجهايم و چرا در زمينههاي گوناگون زندگي فردي و اجتماعي، الگوهاي صحيح مصرف و آيندهنگري ار در نظر نميگيريم؟
نویسنده کتاب در پایان خاطرنشان کرد: این اثر را در پاسخ به اینگونه پرسشها و ارایه راهکارهایی برای کاهش زمینههای اسراف و آگاهی از آسیبها و نتایج مخرب مصارف ناشایست تدوین کردهام.
كتاب «پژوهشی در اسراف» به مناسبت نامگذاري سال 88 با عنوان «سال اصلاح الگوي مصرف» در سال جدید بیش از دو بار تجديد چاپ شده است.
چاپ چهارم از دومين ويرايش كتاب «پژوهشی در اسراف» در شمارگان 3000 نسخه، 231 صفحه و بهاي 32000 ريال منتشر شده است و در بيست و دومين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران، در اختيار علاقهمندان قرار خواهد گرفت.
بيست و دومين نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران از 16 تا 26 ارديبهشت با حضور ناشران داخلي و خارجي در مصلاي امام خميني(ره) تهران برگزار ميشود.
