كتاب كارنامه "اردشير بابكان" حاوي اطلاعاتي درباره روي كارآمدن بنيانگذار سلسله اشكاني توسط انتشارات دانشگاه تهران روانه بازار شد.

كارنامه "اردشیر بابکان" (پاپكان) نام کتابی است به زبان پارسی میانه (پهلوی) که در زمان شاهنشاهی ساسانی به رشته تحرير در‌آمده و داستانی درباره به قدرت رسیدن اردشیر بابکان، بنيان‌گذار سلسله ساسانی(۲۲۶ - ۲۴۱ میلادی) است. 

این اثر، نثری کوتاه و سبکی ساده دارد که احتمالاً در اواخر روزگار ساسانی در پارس به نگارش درآمده است. از بافت این اثر چنین پیداست که موبدان در تدوین آن نقش زیادی داشته‌اند و ویراستاری رونویسان مسلمان تا اندازه زيادي در حذف عناصر زرتشتی این داستان مؤثر بوده‌اند. 

کارنامه اردشیر بابکان، برخی جزيیات تاریخی را نیز شامل مي‌شود و سبكي داستانی و رمانتیک دارد. محیط رمانتیک آن تحت تأثیر افسانه‌های مربوط به کوروش بزرگ که در آن زمان در پارس رواج داشته، شكل گرفته است. 

جد او٬ ساسان٬ موبدی زردشتی بود، که ریاست معبد آناهیتا را در پارس بر عهده داشت. اردشیر پاپکان ملی‌گرایی ایرانی را بر محور آموزش‌های زرتشت احیاء کرد. پیروی از روش اردشیر، دیلمیان و صفویان، ملی‌گرایی ایرانی را بر محور ایران‌دوستی و مذهب شیعه زنده کرد. انديشه و سياست اردشير را مي‌توان در دو جمله خلاصه كرد: "به جاى آزادى دورهٔ اشكانی بايد نظم و قانون واحدى حكم‌فرما باشد. دين و دولت به هم بسته‌اندو يكى بى ‌ديگرى نپايد." 

در زمانی که حکومت اشکانیان به دلیل اختلافات داخلی و جنگ‌های خارجی ضعیف شده بودند و در برابر رومیان کوتاه می‌آمدند، اردشیر (نوه ساسان) که قبلا حکمران پارس (عمدتاً فارس و کرمان) و نگهبان آتشکده آن بود، به فکر تشکیل شاهنشاهى بزرگي افتاد. وي به مردم می‌گفت که حکومت ملوک‌الطوایفی موجب آشفتگی اوضاع ایران شده است و نیز رواج ادیان و آیین‌های مختلف، دین زردشتی را تهدید می‌کند. او وعده داد به جای شیوهٔ ملوک‌الطوایفی حکومت مرکزی مقتدری ایجاد خواهد کرد و وسعت مرزهای ایران را به قبل از حملهٔ اسکندر خواهد رسانید. اردشیر تقریباً به وعده‌های خود عمل کرد. 

وي پس از شکست‌دادن رومیان در مراسم تاج‌گذاری، همانند داریوش گفت که به خواست اهورامزدا شاه ایرانیان می‌شود که مردمی نجیب و بزرگوارند و دروغ نمی‌گویند.

 مردم کرمان که اردشیر قبلاً در نظر داشت آنجا را پایتخت ایران کند به منظور نشان دادن خرسندی خود، شهری را که در آن استان ساخته بود به نام "اردشیر" نامگذاری کردند. اين شهر كه نام آن از زمان چیرگی عرب‌ها "بردسیر" تلفظ می‌شود در گذشته روستای کوچکی بود که توسط اردشیر عمران و توسعه داده شد و به صورت شهر درآمد. 

اردشير براى تقويت بنياد شاهنشاهى ايران كارهاى مؤثرى انجام داد و با رسمى‌كردن دین زردشت و تعقيب و كشتار شاه‌زادگان ساسانی، بنياد سلطنت و حكومت را استوار ساخت. اردشير كارهاي ارزشمندي كرد كه از آن جمله مي‌توان به ايجاد مركزيت و تبديل پادشاهان محلى به نجباى دربارى، جمع‌آورى اوستا كه از روزگار "بلاش یکم اشکانی" آغاز شده بود، رسمى‌كردن دين زردشت، تقسيم مردم به طبقات، ايجاد آرامش و امنیت، زنده‌كردن سپاه جاويدان داريوش بزرگ و تخفيف كيفرها را نام برد. 

اين كتاب برگرفته از كتاب‌هاي "تاریخ ایران باستان" حسن پیر نیا، "تاریخ ایران قدیم از آغاز تا انقراض ساسانیان" بویل.جی.آ و "تاریخ سیاسی ایران در زمان ساسانیان" است. اين كتاب براي زبان‌آموزان پهلوي آوانويسي، در بمبئي به چاپ رسيده و شادروان دكتر بهرام فره‌وشي اين متن را آوانگاري كرده است. 

اين كارنامه از متن اصلي كتاب، به خط پارسي و خط پهلوي نوشته شده است. نوبت چهارم اين كتاب در 348 صفحه، به بهاي 28 هزار و 500 ريال، توسط دكتر بهرام فره‌وشي به رشته تحرير درآمده است.

کد مطلب : 14789