 آرمانگرايي، ظرفي براي بيان انديشههاي راولز
مترجم كتاب «ليبراليسم راولز» نگاه آرمانگرايانه اين انديشمند سياسي را روش تئوريك او برشمرد و گفت: آرمانگرايي به عنوان پايه تئوريك آراي راولز، ظرفي براي بيان انديشههايش ميسازد، ظرفي كه امكان بيان شفاف را براي وي فراهم ميسازد./ محمدتقي داستاني در گفتوگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اين اثر را متشكل از چهار مقاله بلند دانست و گفت: با توجه به اين كه كتابهاي بسيار اندكي با موضوع ليبراليسم سياسي راولز در ايران منتشر شدهاند، انتشار اين اثر ميتواند راهنماي خوبي براي افرادي باشد كه به آشنايي با افكار راولز علاقهمندند.
وي سپس به معرفي مقالههاي اين اثر پرداخت و گفت: نخستين مقاله «ليبراليسم سياسي راولز، مباني و اصول» نام دارد كه «آندره واندكوته» آن را تأليف كرده است. مقاله دوم نيز با همين عنوان متعلق به اندي بلاندن، ماركسيست منتقد است. وي در اين مقاله به نقد آراي راولز ميپردازد. «مارتا نوسداوم» در مقاله سوم اين كتاب «اهميت جاودانه جان راولز» را بررسي ميكند و «ساموئل فريمن» نيز در مقاله انتهايي با عنوان «درآمدي بر نظريه عدالت جان رالز» به تشريح آن ميپردازد.
«داستاني» درباره واكنش نويسندگان اين مقالات در برابر آرمانگرايي انديشههاي راولز گفت: متفكران بيش از همه چيز، آرمانگرايي و رئاليسم راولز را به باد انتقاد گرفتند و او نيز از اين انتقادات بهخوبي آگاه بود و به آنها پاسخ ميگفت، اما تفكرات وي آن چنان قوي و پرنفوذ است كه انتقاد از روش او در نظريهپردازي نميتواند سبب ناديده انگاشتن سير انديشهها و آرايش شود.
وي نگاه رئاليستي راولز را روش تئوريك او برشمرد و گفت: ساخته و پرداخته كردن اين روش براي بيان يك نظريه ضروري به نظر ميرسد. چنين روشي به متفكر اين امكان را ميدهد كه از خلال نگاه ايدهآليستي، به نظريهپردازي بپردازد. به اين معنا كه پايه تئوريك هر انديشمند كه آرمانگرايي يكي از آنهاست، به وي امكان شرح موضوعات را ميدهد. به همين دليل، نگاه آرمانگرايانه راولز مربوط به شرح موقعيت نخستين اوست كه از آن سكوي پرتاب و ظرفي براي بيان انديشههايش ميسازد.
«داستاني» با اشاره به استفاده از چنين شيوهاي در ميان ساير انديشمندان نظير «هابز» و «لاك» گفت: او با آگاهي از اين موضوع، بيان ميدارد كه قصدش انتزاعيتر كردن نظرات است تا به نتايجي روشنتر برسد.
وي درباره تعريف راولز از آزادي گفت: او اصرار چنداني در ارايه تعريفي مشخص از آزادي ندارد، بلكه سراغ مصاديق آن ميرود. او برخلاف «آيزايا برلين» كه به تعريف وجوه مختلف آزادي پرداخت، از اين تعاريف دوري جست و توجهش را به ارايه مصاديق براي آزادي معطوف كرد. او تمامي اين مصاديق در ليبراليسم كلاسيك نظير آزادي بيان، عقيده، قلم، اجتماعات و اعتراضات را بيان و در انتها، گستردهترين بازه آزاديهاي ممكن را پيشنهاد كرد.
داستاني افزود: به اعتقاد راولز، عدم وجود آزادي، ساير وجوه زندگي را تحت تأثير قرار خواهد داد و در اين شرايط نميتوان به بهبودي اوضاع و رسيدن به موفقيت اميد داشت. راولز يك ليبرال تمام عيار است، اما با اين وجود تمامي انتقادات به ليبراليسم را مد نظر قرار ميدهد. به هرحال او از رويكرد اصلياش دست نكشيده و در فكر تعديل آن با روشهاي اقتصادي است.
داستاني ادامه داد: راولز براي رسيدن به نقطه مطلوب، به اقتصاد بيش از سياست اهميت ميدهد. او به آزاد كردن بازار و كوتاه كردن دست دولت از آن معتقد است، امري كه سبب بهره بردن بيشتر طبقات پايينتر جامعه ميشود. وي نابرابريهاي اقتصادي را موجه نميداند.
وي افزود: طبق قاعده راولز، نابرابريهاي اقتصادي تنها هنگامي توجيهپذير خواهند شد كه تمامي امكانات موجود براي محرومترين طبقه جامعه نيز فراهم باشد. به اعتقاد او، نميتوان نابرابريها را به حال خود رها كرد، چرا كه تمامي آنها علتي دارند و مربوط به سرنوشت خوب و بد افراد نيستند. او با تعريفي كه از دولت رفاه ارايه ميكند، آن را بهترين راه حل براي رفع تبعيضها ميداند.
«داستاني» در پاسخ به اين سوال كه «آيا راولز نسبت به نظامهاي ليبرالي نظير آمريكا نقدي داشت؟» گفت: او يكي از معتقدترين افراد به ليبراليسم به شمار ميآيد و به همين دليل نگرش او به دولتهاي ليبرالي نظير آمريكا با نگرش بسياري افراد متفاوت است. نقد او از اين نظامها، تاكيد بر لزوم برقراري آزادي بيشتر است، چرا كه او آزادي را اصليترين فاكتور براي انسان ميداند. آن نوع از آزادي كه او مدافع آن است، چندان افسارگسيخته هم نيست، زيرا وي به آزادي در چارچوب قانون معتقد است.
وي افزود: راولز تنها محدوديت آزادي را در نقطهاي ميبيند كه آزادي ديگران تهديد و سلب شود. گفتمانهاي او با گفتمانهاي بومي ما و بسياري از جوامع ديگر متفاوت است. او به تجربه تاريخي ليبراليسم توجه و اعتقاد به سازنده بودن آن دارد.
داستاني در پايان گفت: ترجمه اين اثر مدتي است پايان يافته و مراحل چاپ را در انتشارات مهرنيوشا طي ميكند. کد مطلب : 62343 |
بخش ها
عناوين همه اخبار
پربيننده ترين مطالب
مصاحبه 
