در نشست بررسي راهكارهاي «ترويج علم و چالش‌هاي موجود» كه عصر جمعه (18 ارديبشهت) در سالن كارنامه نشر با حضور دكتر عباس حري، سيد كاظم حافظيان، يزدان منصوريان و عبدالرضا نوروزي چالكي برگزار شد، كارشناسان بر ضرورت يافتن راه‌كارهاي مناسب ترويج علم ميان كودكان و نوجوانان كشور تاكيد كردند./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)،  به نقل از ستاد خبري سراي اهل قلم، سيد كاظم حافظيان، معاون اطلاع‌رساني و خدمات علمي مركز مطالعات و برنامه‌ريزي شهر تهران، در سخناني، با بيان اينكه ترويج علم يك پديده امروزي نيست، گفت: ترويج علم، فعاليتي است كه بشر از وقتي توانست به شيوه‌هاي گوناگون نظرات خود را ثبت كند، در جهان رواج پيدا كرد.

وي ادامه داد: اين فعاليت تا امروز به عنوان يك فعاليت مستمر در طول تاريخ، ادامه پيدا كرده و با وجود فراز و فرودهاي بي‌شمار توانسته به خود موجوديت بخشد.

حافظيان با اشاره به اثرگذاري ترويج علم در افزايش سطح فرهنگي عموم مردم جامعه، افزود: ترويج علم منحصر به عالمان و انديشمندان نيست؛ بلكه هدف اصلي آن بيان علم به زبان عمومي مردم است، به گونه‌اي كه سطح اطلاعات عمومي آنان، گسترش پيدا كند.

وي تصريح كرد: در اين ميان،ابزار ترويج علم، بايد به گونه‌اي آماده‌سازي شود كه عموم مردم بتوانند از اطلاعات آنها بهره‌  ببرند. 

در ادامه اين نشست، عباس حري با ارايه تعريفي از ترويج علم گفت: ترويج علم به معناي پايين آوردن سطح بيان علم، براي افراد غيرمتخصص، درباره آن رشته يا تخصص است؛ به طوري كه يك فيزيك‌دان بتواند، مطالب فيزيك را به زباني بيان كند كه روان‌شناس يا شيمي‌دان هم به خوبي آن را متوجه شوند.

وي ادامه داد: ما، در جامعه، با لايه‌هاي مختلف اجتماعي روبه‌رو هستيم كه هر لايه، زبان خاص خود را مي‌طلبد. امروزه اگر معتقديم كه علم همه‌گير است، بايد به اين امر نيز توجه داشته باشيم، همگاني كردن آن و مشاركت افراد غيرمتخصص، در جريان علم، بخشي از گفتمان علمي محسوب مي‌شود.

حري با بيان اينكه اگر به گشودگي علم معتقديم، اين گشودگي بايد براي همگان باشد، اظهار داشت: در ترويج علم، همه بايد يك نظريه علمي را تاييد كنند؛ در اين ميان استثنا وجود ندارد و زمان و مكان نيز بي‌تاثير است.

وي با اشاره به تلاش‌هاي مختلف، در زمينه ترويج علم در جهان، گفت: در زمينه همگاني كردن علم، تلاش‌هاي بسياري در اغلب كشورهاي جهان، حتي كشورهاي جهان سوم، مثل سودان، سريلانكا، پاكستان و مكزيك صورت مي‌گيرد. در اين زمينه، يونسكو نيز به صورت ساليانه، جايزه ترويج علم را با عنوان «كاتينگا» برگزار مي‌كند و با استقبال بسيار زيادي نيز مواجه شده است.

حري همچنين افزود: امروزه ترويج علم، بخشي از فرايند توليد علم است كه دو فايده دارد؛ اولين فايده آن، رشد تفكر علمي در بين اعضاي جامعه و سپس برنامه‌ريزي براي ايجاد مولدان علم، در آينده، براي كودكان و نوجوانان يك كشور است.

وي با بيان اينكه بسياري از افراد، شهرت نوشتاري خود را مرهون توانمندي و مهارت در ساده‌كردن متون علمي اند، اظهار داشت: اين افراد متون علمي را براي لايه‌هاي پايين جامعه بازآفريني مي‌كنند؛ حركتي كه از قرن هشتم هجري در ايران، با فعاليت‌هايي چون شرح و تلخيص آثار نويسندگان مشهور ايراني آغاز شد.

حري، در ادامه، از تصويب و تاسيس شوراي گسترش و برنامه‌ريزي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در اين زمينه، خبر داد و گفت: اين شورا به منظور ترويج علم در سطح كشور، دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد را موظف كرده،  هنگام تحويل پايان‌نامه خود، علاوه بر چكيده،‌ خلاصه ترويجي پايان‌نامه را نيز ارايه دهند.

عبدالرضا نوروزي چالكي نيز در ادامه اين نشست، هدف اصلي ترويج علم را انتقال يافته‌هاي تخصصي به زبان ساده، به افراد مختلف جامعه دانست وبيان داشت: اگر اين فاصله از طريق ترويج علم پر نشود، انتقال يافته‌هاي عمومي به شكل استاندارد به عموم مردم ممكن نيست.

وي با بيان اينكه بسياري از مفاهيم ترويج علم، از طريق كتاب، به كودكان منتقل مي‌شود، افزود: عده‌اي از افراد معتقدند، حتي در سطوح تخصصي، براي افرادي كه در آن تخصص قرار دارند و علاقه‌مند به آگاهي اند، بايد ترويج علم صورت گيرد.

نوروزي، تلاش نويسندگان را در اين زمينه، چشمگير دانست و افزود: در اين ميان نويسندگان تلاش مي‌كنند، به گونه‌اي مطالب را ارايه دهند كه براي عموم مردم، قابل فهم باشد و در همين راستا، نوآوري‌هاي بسياري نيز صورت مي‌گيرد.

وي لازمه گسترش اين ‌گونه اقدامات را افزايش مبادلات ميان‌رشته‌اي دانست و گفت: در اين زمينه، گروه‌هاي پژوهشي و دانشگاهي بايد به شكلي، فعاليت داشته باشند كه ترويج علم بدون مرز و حصار، اطلاعات و يافته‌هاي علمي را گسترش دهد.

نوروزي، به برخي فعاليت‌هاي نوآورانه ترويجي در كشور اشاره كرد و اظهار داشت: سازمان نهضت سوادآموزي، برخي مهدهاي كودك و تعدادي از مدارس كشور در نتيجه آگاهي از مفهوم ترويج علم، با برنامه‌هاي متنوعي به دنبال گسترش و همگاني كردن علم اند.

بيست‌و‌دومين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران تا 26 ارديبهشت در مصلاي امام خميني(ره) با حضور ناشران داخلي و خارجي برپاست.

کد مطلب : 39790